การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยตรง
{{#invoke:sidebar|collapsible | class = plainlist | titlestyle = padding-bottom:0.25em; | pretitle = บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ | title = แคลคูลัส | image = | listtitlestyle = text-align:center; | liststyle = border-top:1px solid #aaa;padding-top:0.15em;border-bottom:1px solid #aaa; | expanded = Series
| abovestyle = padding:0.15em 0.25em 0.3em;font-weight:normal; | above = ทฤษฎีบทมูลฐาน แม่แบบ:Startflatlist
แม่แบบ:Endflatlistแม่แบบ:Startflatlist
| list2name = อนุพันธ์ | list2titlestyle = display:block;margin-top:0.65em; | list2title = แคลคูลัสเชิงอนุพันธ์ | list2 =
แม่แบบ:Sidebar
| list3name = ปริพันธ์ | list3title = แคลคูลัสเชิงปริพันธ์ | list3 =
แม่แบบ:Sidebar
| list4name = อนุกรม | list4title = อนุกรม | list4 =
แม่แบบ:Sidebar
| list5name = เวกเตอร์ | list5title = แคลคูลัสเวกเตอร์ | list5 =
แม่แบบ:Sidebar
| list6name = หลายตัวแปร | list6title = แคลคูลัสหลายตัวแปร | list6 =
แม่แบบ:Sidebar
| list7name = พิเศษ | list7title = พิเศษ | list7 = แม่แบบ:Startflatlist
}}
ในคณิตศาสตร์ การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบ ซึ่งบางครั้งเรียกว่า การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยตรง เพื่อแยกความแตกต่างจากการทดสอบที่คล้ายคลึงกัน (โดยเฉพาะการทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยใช้ลิมิต) เป็นวิธีการอนุมานว่าอนุกรมอนันต์หรือปริพันธ์ไม่ตรงแบบ ลู่เข้าหรือลู่ออก ด้วยการเปรียบเทียบอนุกรมหรืออินทิกรัลนั้นกับอนุกรมหรืออินทิกรัลลู่เข้าที่ทราบ
สำหรับอนุกรม
ในแคลคูลัส การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบสำหรับอนุกรมโดยทั่วไป ประกอบด้วยประพจน์สองประพจน์ เกี่ยวกับอนุกรมอนันต์ที่มีพจน์ที่ไม่เป็นลบ (ค่าจริง)
- ถ้ามีอนุกรมอนันต์ มาลู่เข้าและ สำหรับทุก n ที่ใหญ่เพียงพอ (นั่นคือสำหรับทั้งหมด สำหรับค่าคงที่ N บางค่า อนุกรมอนันต์ ลู่เข้าด้วย
- ถ้ามีอนุกรมอนันต์ ลู่ออกและ สำหรับทุก n ที่ใหญ่เพียงพอ ดังนั้นอนุกรมอนันต์ ก็ลู่ออกด้วย
ให้ทราบว่า อนุกรมที่มีพจน์ที่โตเร็วกว่ามักจะ ครอบงำ อนุกรมที่มีพจน์ที่โตช้ากว่า
นอกจากนี้ การทดสอบอาจระบุได้ในรูปของการลู่เข้าสัมบูรณ์ ซึ่งในกรณีนี้ การทดสอบยังใช้กับอนุกรมที่มีพจน์เชิงซ้อนได้ด้วย
- ถ้าอนุกรมอนันต์ ลู่เข้าสัมบูรณ์และ สำหรับทุก n ที่ใหญ่เพียงพอ ดังนั้นอนุกรมอนันต์ ก็ลู่เข้าสัมบูรณ์เช่นกัน
- ถ้ามีอนุกรมอนันต์ ไม่ลู่เข้าสัมบูรณ์และ สำหรับทุก n ที่ใหญ่เพียงพอ ดังนั้นอนุกรมอนันต์ ก็ไม่ลู่เข้าสัมบูรณ์
ให้ทราบว่า ในประพจน์สุดท้าย อนุกรม ยังสามารถลู่เข้าแบบมีเงื่อนไขสำหรับอนุกรมค่าจริง อาจเกิดขึ้นได้ถ้า an ไม่เป็นค่าที่ไม่เป็นลบหมด
คู่ประพจน์ที่สองนั้นเทียบเท่ากับคู่ประพจน์แรกในกรณีของอนุกรมค่าจริงเนื่องจาก ลู่เข้าสัมบูรณ์ก็ต่อเมื่อ อนุกรมที่มีพจน์ไม่เป็นลบ ลู่เข้า
การพิสูจน์
บทพิสูจน์ประพจน์ทั้งหมดที่กล่าวไว้ข้างต้นมีความคล้ายคลึงกัน นี่เป็นบทพิสูจน์ของประพจน์ที่สาม
ให้ และ เป็นอนุกรมอนันต์ เมื่อ ลู่เข้าสัมบูรณ์ (ดังนั้น ลู่เข้า) และโดยไม่สูญเสียนัยทั่วไป ให้ว่า สำหรับทุกจำนวนเต็มบวก n พิจารณาผลรวมย่อย
เนื่องจาก ลู่เข้าสัมบูรณ์ สำหรับบางจำนวนจริง T สำหรับทุก n
เป็นลำดับที่ไม่ลดลงและ ไม่เพิ่ม ให้ แล้วทั้ง อยู่ในช่วง ซึ่งยาว ลดเหลือศูนย์เมื่อ วิ่งไปอนันต์ แสดงให้เห็นว่า เป็นลำดับโคชี และจะต้องลู่เข้าหาลิมิต ดังนั้น ลู่เข้าสัมบูรณ์
สำหรับปริพันธ์
การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบสำหรับปริพันธ์อาจเขียนได้ดังนี้ โดยถือว่าฟังก์ชันค่าจริงต่อเนื่อง f และ g บน ด้วย b ที่เป็น หรือจำนวนจริงอย่างใดอย่างหนึ่งซึ่ง f และ g แต่ละตัวมีเส้นกำกับแนวดิ่ง
- ถ้าปริพันธ์ไม่ตรงแบบ ลู่เข้าและ สำหรับ แล้วปริพันธ์ไม่ตรงแบบ ลู่เข้าด้วยและ
- ถ้ามีปริพันธ์ไม่ตรงแบบ ลู่ออกและ สำหรับ แล้วปริพันธ์ไม่ตรงแบบ ลู่ออกด้วย
การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยใช้อัตราส่วน
การทดสอบอื่นสำหรับการลู่เข้าของอนุกรมค่าจริง ซึ่งคล้ายกับการทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยตรงข้างต้น และการทดสอบด้วยอัตราส่วน เรียกว่าการทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยใช้อัตราส่วน
- มีอนุกรมอนันต์ ลู่เข้าและ และ สำหรับทุก n ที่ใหญ่เพียงพอ แล้วอนุกรมอนันต์ ลู่เข้าด้วย
- ถ้ามีอนุกรมอนันต์ ลู่ออกและ และ สำหรับทุก n ที่ใหญ่เพียงพอ แล้วอนุกรมอนันต์ ลู่ออกด้วย
ดูเพิ่มเติม
- การทดสอบการลู่เข้า
- การลู่เข้า (คณิตศาสตร์)
- ทฤษฎีบทการลู่เข้าแบบครอบงำ
- การทดสอบด้วยปริพันธ์สำหรับการลู่เข้า
- การทดสอบด้วยการเปรียบเทียบโดยใช้ลิมิต
- ทฤษฎีบทการลู่เข้าแบบทางเดียว
หมายเหตุ