ข้อตาม

ข้อตาม (แม่แบบ:Langx) เป็นครึ่งหลังของประพจน์เชิงสมมติฐาน มันเป็นส่วนที่ตามหลังคำว่า "แล้ว" ในประพจน์ที่มีรูปแบบมาตรฐาน ในเงื่อนไขเชิงตรรกศาสตร์ถ้า P แล้ว Q P จะเรียกว่าข้อนำ (Antecedent (logic)) และ Q เรียกว่าข้อตาม ในบางบริบทอนุบทในภาษาอังกฤษก็อาจเรียกว่า apodosis

ตัวอย่าง:

• ถ้า $P$ แล้ว $Q$.

$Q$ เป็นข้อตามของประพจน์เชิงสมมติฐานนี้

• ถ้า $X$ เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม แล้ว $X$ เป็นสัตว์

ในที่นี้ "$X$ เป็นสัตว์" คือข้อตาม

• ถ้าคอมพิวเตอร์คิดเป็น แล้วแสดงว่าพวกมันมีชีวิต

"พวกมันมีชีวิต" เป็นข้อตาม

ข้อตามที่อยู่ในประพจน์เชิงสมมติฐานไม่จำเป็นต้องเป็นผลพวงของข้อนำ

• ถ้าลิงสีม่วง แล้วปลาพูดภาษาคลิงงอน

"ปลาพูดภาษาคลิงงอน" เป็นข้อตาม แต่ไม่ได้เป็นผลพวงของ (หรือไม่เกี่ยวกันเลยกับ) คำกล่าวอ้างในข้อนำว่า "ลิงสีม่วง"

ดูเพิ่ม

• ข้อนำ (Antecedent (logic))
• ความจำเป็นและความพอเพียง (Necessity and sufficiency)