ดูต้นฉบับสำหรับ ไอซี 555

{{ขาดอ้างอิง}}
[[ไฟล์:Signetics NE555N.JPG|thumb|right| 555 เบอร์ NE555 จาก Signetics ตัวถังสี่เหลี่ยม (DIP)]]

[[ไฟล์:555-schem.svg|frame|right|บล็อกไดอะแกรม และตำแหน่งขา]]

'''ไอซี'''  ({{langx|en|IC 555}}) เป็น[[วงจรรวม]] หรือวงจรเบ็ดเสร็จ ที่เรียกกันทั่วไปว่า ชิป ที่รู้จักกันดีในบรรดานักอิเล็กทรอนิกส์ ไอซีตัวนี้ได้รับการออกแบบ และประดิษฐ์โดยนักออกแบบชิปที่มีชื่อเสียง ชื่อนั่นคือนายฮันส์ อาร์ คาเมนซินด์ (Hans R. Camenzind) โดยเริ่มออกแบบเมื่อ [[พ.ศ. 2513]] และแนะนำผลิตภัณฑ์ในปีถัดมา โดยบริษัทซิกเนติกส์ คอร์ปอเรชัน (Signetics Corporation) มีหมายเลขรุ่น SE555/NE555 และเรียกชื่อว่า "The IC Time Machine" มีการใช้อย่างกว้างขวาง ทั้งนี้เพราะสามารถใช้งานง่าย ราคาถูก มีเสถียรภาพที่ดี ในปัจจุบันนี้ บริษัทซัมซุงของเกาหลี สามารถผลิตได้ปีละกว่า 1 พันล้านตัว (ข้อมูล [[พ.ศ. 2546]])

ไอซีไทเมอร์ 555 นับเป็นวงจรรวมที่สามารถใช้งานได้หลากหลายและเป็นที่นิยมมากที่สุดตัวหนึ่งเท่าที่เคยผลิตมา ภายในตัวประกอบด้วย[[ทรานซิสเตอร์]] 23 ตัว, [[ไดโอด]] 2 ตัว และ[[รีซิสเตอร์]]อีก 16 ตัว เรียงกันบนชิปซิลิกอนแผ่นเดียว โดยติดตั้งในตัวถัง 8 ขา แบบมินิ DIP (dual-in-line package) นอกจากนี้ยังมีการผลิตไอซี 556 ซึ่งเป็น DIP แบบ 14 ขา โดยอาศัยการรวมไอซี 555 จำนวน 2 ตัวบนชิปตัวเดียว ขณะที่ 558 เป็นไอซีอีกตัวหนึ่งที่พัฒนาขึ้นจาก 555 เป็น DIP แบบ 16 ขา (quad) โดยรวมเอา 555 จำนวน 4 ตัว (โดยมีการปรับแต่งเล็กน้อย) มาไว้บนชิปตัวเดียว (DIS และ THR มีการเชื่อมต่อกันภายใน ส่วน TR นั้นมีค่าความไวที่ขอบแทนที่จะเป็นความไวทั้งระดับ) นอกจากนี้ยังมีรุ่นกำลังต่ำพิเศษ (ultra-low power) ของไอซี 555 นั่นคือ เบอร์ 7555 สำหรับไอซี 7555 นี้จะมีการเดินสายที่แตกต่างไปเล็กน้อย ทั้งยังมีการใช้กำลังไฟที่น้อยกว่า และอุปกรณ์ภายนอกน้อยกว่าด้วย

ไอซี 555 มีโหมดการทำงาน 3 โหมด ดังนี้
* โมโนสเตเบิล (Monostable) ในโหมดนี้ การทำงานของ 555 จะเป็นแบบซิงเกิ้ลช็อต หรือวันช็อต (one-shot) โดยการสร้างสัญญาณครั้งเดียว ประยุกต์การใช้งานสำหรับการนับเวลา  การตรวจสอบพัลส์ สวิตช์สัมผัส ฯลฯ
* อะสเตเบิล (Astable) ในโหมดนี้ การทำงานจะเป็นออสซิลเลเตอร์ การใช้งาน ได้แก่ ทำไฟกะพริบ, กำเนิดพัลส์, กำเนิดเสียง, เตือนภัย ฯลฯ 
* ไบสเตเบิล (Bistable) ในโหมดนี้ ไอซี 555 สามารถทำงานเป็น[[ฟลิปฟล็อป]] (flip-flop) ถ้าไม่ต่อขา DIS และไม่ใช้คาปาซิเตอร์ ใช้เป็นสวิตช์ bouncefree latched switches เป็นต้น

== การใช้งาน ==
ขาของไอซีแต่ละขา มีหน้าที่ดังต่อไปนี้ 
{| border=1
! ขา !! ชื่อ!! หน้าที่
|-
| 1 || GND || กราวด์ หรือ คอมมอนส์
|-
| 2 || TR  || พัลส์สั้นกระตุ้นทริกเกอร์เพื่อเริ่มนับเวลา
|-
| 3 || Q   || ช่วงการนับเวลา เอาต์พุตจะอยู่ที่  [[Vcc|+V<sub>CC</sub>]]
|-
| 4 || R   || ช่วงเวลานับ อาจหยุดโดยการใช้พัลส์รีเซ็ต 
|-
| 5 || CV  || แรงดันควบคุมยอมให้เข้าถึงตัวหารแรงดันภายใน  (2/3 V<sub>CC</sub>)
|-
| 6 || THR || เทรสโฮลด์ที่จุดช่วงเวลานับ
|-
| 7 || DIS || เชื่อมต่อกับคาปาซิเตอร์ตัวหนึ่ง ซึ่งเวลาคายประจุของมันจะมีผลต่อช่วงเวลาการนับ 
|-
| 8 || V+, V<sub>CC</sub> || แรงดันจ่ายไฟบวก ซึ่งต้องอยู่ในช่วง +5 ถึง + 15 V
|}

เมื่อใช้คาปาซิเตอร์ และรีซิสเตอร์มาต่อร่วม จะสามารถปรับช่วงการตั้งเวลา (นั่นคือ ช่วงเวลาที่เอาต์พุตมีค่าต่ำ) ตามความต้องการใช้งานได้

สำหรับการเชื่อมต่อเป็นดังนี้ 

<center>[[ไฟล์:555-schem-2.png|Example  schematic]]<br />แผนผังการเชื่อมต่อไอซี 555 </center>

ช่วงเวลา ''t'' คำนวณได้จาก

:<math>t = 1.1RC</math>

ซึ่งเป็นเวลาที่ใช้เพื่อประจุตัวเก็บประจุให้ได้ 63% ของแรงดันที่จ่าย (ค่าจริง : '' (1-1/e) V'') ดูเพิ่มเติมที่ [[วงจรอาร์ซี]] (RC circuit) สำหรับคำอธิบายของปรากฏการณ์ดังกล่าว


{| border=1 cellpadding=2
|แรงดันจ่าย  (V<sub>CC</sub>)
|4.5 to 15 V
|-
| กระแสจ่ายต่ำสุด (V<sub>CC</sub> = +5 V)
|3 to 6 mA
|-
| กระแสจ่ายสูงสุด (V<sub>CC</sub> = +15 V)
|10 to 15 mA
|-
|กระแสขาออก (สูงสุด)
|200 mA
|-
|กำลังไฟฟ้า
|600 mW
|-
|อุณหภูมิการทำงาน
|0 to 70° C
|}

== ผู้ผลิตรายต่างๆ ==
มีผู้ผลิตไอซี 555 หลายรายด้วยกัน รวมทั้งรุ่นซีมอส (CMOS) โดยแต่ละบริษัทจะกำหนดเบอร์ต่างๆ กันดังนี้

{| border="1" cellpadding="2"
!ผู้ผลิต
!เบอร์
|-
|ECG Philips
|ECG955M
|-
|Exar
|XR-555
|-
|Fairchild
|NE555/KA555
|-
|Harris
|HA555
|-
|Intersil
|SE555/NE555
|-
|Lithic Systems
|LC555
|-
|Maxim
|ICM7555
|-
|Motorola
|MC1455/MC1555
|-
|National
|LM1455/LM555C
|-
|NTE Sylvania
|NTE955M
|-
|Raytheon
|RM555/RC555
|-
|RCA
|CA555/CA555C
|-
|Sanyo
|LC7555
|-
|Texas Instruments
|SN52555/SN72555
|}

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* [http://www.uoguelph.ca/~antoon/gadgets/555/555.html 555 Timer Tutorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011191559/http://www.uoguelph.ca/~antoon/gadgets/555/555.html |date=2007-10-11 }}
* [http://www.fairchildsemi.com/ds/NE/NE555.pdf Data Sheet (Fairchild)]
* [http://www.falstad.com/circuit/ex-555.html Java simulation ของวงจรออสซิลเลเตอร์  ไอซี 555] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060525084656/http://www.falstad.com/circuit/ex-555.html |date=2006-05-25 }} 

[[หมวดหมู่:อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์]]