ดูต้นฉบับสำหรับ ไดซ์แวร์

[[ไฟล์:Dice_-_1-2-4-5-6.jpg|thumb|
[[ลูกเต๋า]] 5{{nbsp}}ลูกที่แสดงเลข 41,256 ซึ่งหมายถึงคำว่า "monogram" ในรายการคำของมูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์ (EFF) ]]
'''ไดซ์แวร์''' ({{langx|en|Diceware}}) เป็นวิธีการสร้าง[[พาสเฟรซ]] (วลีรหัสผ่าน) สร้าง{{nowrap |[[รหัสผ่าน]]}} 
หรือสร้าง[[ตัวแปร (วิทยาการคอมพิวเตอร์)|ตัวแปร]]ทาง[[วิทยาการเข้ารหัสลับ]]อื่น{{nbsp}}ๆ โดยใช้[[ลูกเต๋า]]ธรรมดาเป็นตัวสร้างเลขสุ่ม
สำหรับคำแต่ละคำใน{{nowrap |พาสเฟรซ}} ก็จะต้องทอดลูกเต๋ามี 6 ด้าน 5 รอบ
ตัวเลข 1-6 ที่ได้จากการทอดแต่ละครั้ง ก็จะนำมารวมกันเป็นเลข 5{{nbsp}}ตัว เช่น ''43146''
แล้วใช้เลขนั้นมาดูคำจากรายการ 
สำหรับรายการไดซ์แวร์ดั้งเดิม เลขนี้จะหมายถึงคำว่า ''munch''
เมื่อสร้างคำหลายคำเป็นลำดับ ก็จะได้พาสเฟรซยาว{{nbsp}}ๆ ที่สร้างขึ้นโดยสุ่ม 

ไดซ์แวร์จะมีรายการคำ {{math |6{{sup |5}} {{=}} 7,776}} คำที่ต่าง{{nbsp}}ๆ กัน โดยมักเลือกคำที่สะกดและจำได้ง่าย 
รายการคำไม่จำเป็นต้องปกปิดหรือป้องกันโดยประการทั้งปวง 
เพราะความมั่นคงของไดซ์แวร์จะขึ้นอยู่กับจำนวนคำที่สร้างและกับจำนวนคำในรายการ
ปัจจุบันมีรายการคำที่ได้ทำไว้ในภาษาต่าง{{nbsp}}ๆ รวมทั้ง
[[ภาษาบาสก์]], [[ภาษาบัลแกเรีย|บัลแกเรีย]], [[ภาษากาตาลา|กาตาลา]], [[ภาษาจีน|จีน]], [[ภาษาเช็ก|เช็ก]], 
[[ภาษาเดนมาร์ก|เดนมาร์ก]], [[ภาษาดัตช์|ดัตช์]], [[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]], [[ภาษาเอสเปรันโต|เอสเปรันโต]], [[ภาษาเอสโตเนีย|เอสโตเนีย]],
[[ภาษาฟินแลนด์|ฟินแลนด์]], [[ภาษาฝรั่งเศส|ฝรั่งเศส]], [[ภาษาเยอรมัน|เยอรมัน]], [[ภาษากรีก|กรีก]], [[ภาษาฮีบรู|ฮีบรู]], 
[[ภาษาฮังการี|ฮังการี]], [[ภาษาอิตาลี|อิตาลี]], [[ภาษาญี่ปุ่น|ญี่ปุ่น]], [[ภาษาละติน|ละติน]], [[ชาวมาวรี|มาวรี]], 
[[ภาษานอร์เวย์|นอร์เวย์]], [[ภาษาโปแลนด์|โปแลนด์]], [[ภาษาโปรตุเกส|โปรตุเกส]], [[ภาษาโรมาเนีย|{{nowrap |โรมาเนีย}}]], [[ภาษารัสเซีย|รัสเซีย]], 
[[ภาษาสโลวัก|สโลวัก]], [[ภาษาสโลวีเนีย|สโลวีเนีย]], [[ภาษาสเปน|สเปน]], [[ภาษาสวีเดน|สวีเดน]] และ[[ภาษาตุรกี|ตุรกี]]

[[ความแข็งแกร่งของพาสเฟรซ]]คำนวณได้ง่าย คำแต่ละคำจะเพิ่มเอนโทรปีให้แก่พาสเฟรซ 12.9 บิตหรือ <math>\log_2(6^5)</math> [[บิต]]
ดั้งเดิมในปี{{nbsp}}1995 ผู้ประดิษฐ์ไดซ์แวร์คือ อาร์โนลด์ เรนโฮลด์ พิจารณาว่าผู้ใช้ทั่วไปควรจะใช้วลีที่มีอย่างน้อย 5 คำ ({{val |64.6 | u = บิต}}) เป็น{{nowrap |พาสเฟรซ}}
ต่อมาในปี{{nbsp}}2014 จึงเริ่มแนะนำให้ใช้ 6 คำ ({{val |77.5 | u = บิต}})<ref name="ars6words">{{cite web | url = https://arstechnica.com/information-technology/2014/03/diceware-passwords-now-need-six-random-words-to-thwart-hackers/ | title = Diceware passwords now need six random words to thwart hackers | first = Jon | last = Brodkin | date = 2014-03-27 | work = Ars Technica | access-date = 2017-06-14 | archive-date = 2017-09-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170930002657/https://arstechnica.com/information-technology/2014/03/diceware-passwords-now-need-six-random-words-to-thwart-hackers/ | url-status = live }}</ref>

ค่าคำนวณความแข็งแกร่งนี้ สมมุติว่าผู้โจมตีมีความรู้ 3{{nbsp}}อย่างคือ รู้ว่าใช้ไดซ์แวร์ รู้รายการคำที่ใช้ และรู้จำนวนคำในพาสเฟรซ
เพราะถ้าผู้โจมตีมีข้อมูลน้อยกว่านี้ 
เอนโทรปีอาจจะเกิน {{val |12.9 | u = บิต | up = คำ}}<ref>{{Cite journal | last1 = Antonov | first1 = Petar | last2 = Georgieva | first2 = Nikoleta | date = 2020 | title = Security Analysis of Diceware Passphrases | journal = Information & Security | volume = 47 | issue = 2 | pages = 276-282 | doi = 10.11610/isij.4719 | s2cid = 222234719 | issn = 0861-5160 }}</ref>

การคำนวณเอนโทรปีดังกล่าวสมมุติว่า ให้แยกคำแต่ละคำด้วยช่องว่างตามคำแนะนำของผู้ประดิษฐ์
แต่ถ้าจับคำมาติดกัน ค่าเอนโทรปีก็จะลดลงเล็กน้อย เพราะผลลัพธ์อาจจะซ้ำกัน 
เช่น ไดซ์แวร์ที่มีคำ 3 คำคือ "in put clammy" และ "input clam my" ก็จะเหมือนกันถ้าเอาช่องว่างออก 

== รายการมูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์ ==
มูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์ (EFF) เผยแพร่รายการคำไดซ์แวร์ภาษาอังกฤษ 3{{nbsp}}รายการในปี{{nbsp}}2016 ซึ่งเน้นให้จำได้ง่ายและไม่ใช้คำที่ไม่ค่อยใช้ ที่เข้าใจยาก หรือที่มีปัญหาอย่างอื่น{{nbsp}}ๆ 
ข้อเสียอย่างหนึ่งของรายการเหล่านี้ก็คือคำแต่ละคำจะมีตัวอักษรมากกว่า<ref name=observer>
{{cite news | title = Change Your Password: This New Word List Makes the Diceware Method User Friendly | url = http://observer.com/2016/09/eff-diceware-passwords/ | access-date = 2016-12-04 | work = Observer | date = 2016-09-22 | archive-date = 2022-10-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221006143014/https://observer.com/2016/09/eff-diceware-passwords/ | url-status = live}}</ref><ref>
{{cite web | title = EFF's New Wordlists for Random Passphrases | url = https://www.eff.org/deeplinks/2016/07/new-wordlists-random-passphrases | website = Electronic Frontier Foundation | access-date = 2016-12-04 | date = 2016-07-19 | archive-date = 2023-06-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230628180925/https://www.eff.org/deeplinks/2016/07/new-wordlists-random-passphrases | url-status = live}}</ref>

== ตัวอย่างรายการคำ ==
ไฟล์ไดซ์แวร์ดั้งเดิมเป็นรายการคำ {{val |7776 | fmt = commas}} คำ 
แต่ละคำจะมีค่าระบุตัวเลขของลูกเต๋าที่ทอด 5{{nbsp}}ครั้ง 
เช่น<ref>{{cite web | url = https://world.std.com/~reinhold/diceware.wordlist.asc | title = Diceware wordlist | access-date = 2016-12-04 | website = world.std.com | archive-url = https://web.archive.org/web/20161205210511/http://world.std.com/~reinhold/diceware.wordlist.asc | archive-date = 2016-12-05 | url-status = dead}}</ref>

<pre>
...
43136	mulct
43141	mule
43142	mull
43143	multi
43144	mum
43145	mummy
43146	munch
43151	mung
...
</pre>

== ตัวอย่างพาสเฟรซ ==
ตัวอย่างพาสเฟรซจากไดซ์แวร์ดั้งเดิมรวมทั้ง<ref name=observer />
* dobbs bella bump flash begin ansi
* easel venom aver flung jon call

ตัวอย่างพาสเฟรซจากไดซ์แวร์ที่ใช้รายการคำของมูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์รวมทั้ง<ref name=observer />
* conjoined sterling securely chitchat spinout pelvis
* rice immorally worrisome shopping traverse recharger

[https://xkcd.com/936/ แถบการ์ตูน XKCD #936] แสดงรหัสผ่านที่คล้ายกับที่สร้างด้วยไดซ์แวร์ แม้จะใช้รายการคำที่น้อยกว่า 
{{val |7776 | fmt = commas}} คำที่ปกติใช้กับไดซ์แวร์<ref>{{cite web | title = explanation of the webcomic and the differences with regular diceware | url = https://explainxkcd.com/wiki/index.php/936:_Password_Strength | url-status = live | access-date = 2021-12-19 | website = explainxkcd.com | archive-url = https://web.archive.org/web/20140125052043/http://www.explainxkcd.com:80/wiki/index.php/936:_Password_Strength | archive-date = 2014-01-25 }}</ref>

== ดูเพิ่ม ==
* [[ความแข็งแกร่งของรหัสผ่าน]]
* [[Random password generator]]
* [[Brute-force attack]]
* [[Key size]] discusses how many bits of key are considered "secure".
* [[Hashcat]]

== เชิงอรรถและอ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง | 30em}}

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* {{cite book | last = Levine | first = John R. | title = Internet Secrets | url = https://archive.org/details/internetsecrets0000levi | publisher = Wiley | publication-place = Foster City, CA | year = 2000 | isbn = 0-7645-3239-1 | edition = 2nd | chapter = 37 }}
* [http://world.std.com/~reinhold/diceware.html English diceware page] has the complete description and word lists in several languages.
* [https://web.archive.org/web/20161005122020/http://password.diet/ A client-side diceware multi-wordlist password generator with complete source code]
* [https://diceware.dmuth.org/ Web-based diceware app that uses the cryptographically secure getRandomValues () function]
* [https://www.eff.org/deeplinks/2016/07/new-wordlists-random-passphrases English Diceware wordlist] from the [[Electronic Frontier Foundation]]
* {{GitHub |https://github.com/dmuth/diceware}}

[[หมวดหมู่:ความมั่นคงของระบบคอมพิวเตอร์]]
[[หมวดหมู่:การบริหารระบบ]]
[[หมวดหมู่:การสุ่ม]]
[[หมวดหมู่:วิทยาการเข้ารหัสลับ]]
[[หมวดหมู่:การพิสูจน์ตัวจริงด้วยรหัสผ่าน]]