ดูต้นฉบับสำหรับ โอกาเนสซอน

{{กล่องข้อมูล ออกาเนสซอน}}
'''โอกาเนสซอน''' ({{langx|en|Oganesson}}) เป็น[[ระบบการต้งชื่อธาตุเคมี|ชื่อ]]ที่ตั้งโดย[[สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ]]<ref>{{cite journal|title=Atomic weights of the elements 2005 (IUPAC Technical Report)|journal=Pure Appl. Chem.|date=2006|volume=78|issue=11|pages=2051–2066| doi=10.1351/pac200678112051| author=Wieser, M.E.}}</ref> สำหรับ[[ธาตุหลังแอกทิไนด์]]ที่มี[[เลขอะตอม]]เท่ากับ 118 และมีสัญลักษณ์คือ '''Og''' โอกาเนสซอนยังรู้จักกันในชื่อว่า '''เอคา-[[เรดอน]]''' หรือ '''ธาตุ 118''' และบน[[ตารางธาตุ]] มันถูกจัดให้อยู่ใน[[บล็อก-p]] และเป็นธาตุตัวสุดท้ายบน[[ธาตุคาบ 7|คาบที่ 7]] ปัจจุบัน โอกาเนสซอนเป็นธาตุสังเคราะห์เพียงตัวเดียวของ[[แก๊สมีสกุล|ธาตุหมู่ 18]] มันยังเป็นธาตุที่มีเลขอะตอมและ[[มวลอะตอม]]มากที่สุดเท่าที่ค้นพบในปัจจุบัน

อะตอม[[กัมมันตรังสี]]ของโอกาเนสซอนมีความไม่เสถียรสูงมาก เนื่องด้วยค่ามวลที่สูง และนับตั้งแต่ พ.ศ. 2548 มีเพียงสามในสี่อะตอมของ[[ไอโซโทปของโอกาเนสซอน|ไอโซโทป <sup>294</sup>Og]] ที่ถูกตรวจจับได้<ref>{{cite web|url=http://discovermagazine.com/2007/jan/physics/article_view?b_start:int=1&-C=|title=The Top 6 Physics Stories of 2006|accessdate=2008-01-18|date=2007-01-07|publisher=Discover Magazine}}</ref> แม้ว่านี่จะทำให้การสำรวจเพื่อระบุลักษณะสมบัติ และสารประกอบของธาตุเป็นไปได้ยาก แต่การคำนวณในทางทฤษฎีก็ไปตรงกับการทำนายจำนวนมาก รวมทั้งการคำนวณที่ไม่ได้ผลออกมาตรงกัน เช่น แม้ว่าโอกาเนสซอนจะอยู่ในหมู่ 18 มันอาจจะไม่ใช่[[แก๊สมีสกุล]] ต่างกับธาตุอื่นๆในหมู่ 18<ref name=Nash2005/> แต่เดิมมันถูกทำนายว่าเป็นแก๊ส ณ [[ภาวะมาตรฐาน]] แต่ปัจจุบัน มันถูกทำนายว่าจะเป็น[[ของแข็ง]] เนื่องด้วยผลกระทบจากความสัมพันธ์ระหว่างธาตุเคมี<ref name=Nash2005/>

ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศได้เสนอชื่อ '''โอกาเนสซอน''' (oganesson; สัญลักษณ์ธาตุ Og) เป็นชื่อทางการของธาตุนี้ ชื่อ "โอกาเนสซอน" มาจากชื่อ[[ยูริ โอกาเนสเซียน]] นักฟิสิกส์นิวเคลียร์ชาวรัสเซีย<ref name="IUPAC-June2016">{{cite web
 | url         = http://iupac.org/iupac-is-naming-the-four-new-elements-nihonium-moscovium-tennessine-and-oganesson/
 | title       = IUPAC Is Naming The Four New Elements Nihonium, Moscovium, Tennessine, And Oganesson
 | author      = 
 | date        = 2016-06-08
 | work        = 
 | publisher   = IUPAC
 | accessdate  = 2016-06-08
}}</ref>

== ประวัติ ==
=== การพยายามสังเคราะห์ที่ไม่ประสบผลสำเร็จ ===
ปลายปี พ.ศ. 2541 [[รอแบร์ต สมอลัญชุก]] นักฟิสิกส์ชาวโปแลนด์ ตีพิมพ์ผลการคำนวณของการหลอมรวมของนิวเคลียสอะตอมที่เกิดขึ้นระหว่างการสังเคราะห์[[ธาตุหลังยูเรเนียม|ธาตุเคมีหนักยิ่งยวด]] รวมถึง อูนอูนออกเทียม<ref name=Smolanczuk>{{cite journal|author=Smolanczuk, R.|journal=[[Physical Review]] C|volume=59|issue=5|date=1999|title=Production mechanism of superheavy nuclei in cold fusion reactions|pages=2634–2639|doi=10.1103/PhysRevC.59.2634|bibcode = 1999PhRvC..59.2634S}}</ref> การคำนวณของเขาให้ผลออกมาว่าเป็นไปได้ที่จะสร้างอูนอูนออกเทียมขึ้นมาจากการหลอมรวม[[ตะกั่ว]]และ[[คริปทอน]]เข้าด้วยกัน ภายใต้ภาวะที่ถูกควบคุมไว้อย่างดี<ref name=Smolanczuk/>

ในปี พ.ศ. 2542 นักวิจัยที่[[ห้องปฏิบัติการแห่งชาติลอว์เรนซ์เบิร์กลีย์]] ใช้การทำนายนี้สร้างอะตอมขึ้นมา และประกาศการค้นพบ[[ลิเวอร์มอเรียม]] และอูนอูนออกเทียม ในหนังสือ ''Physical Review Letters''<ref>{{cite journal|last=Ninov|first=Viktor|title=Observation of Superheavy Nuclei Produced in the Reaction of {{SimpleNuclide|Link|Krypton|86}} with {{SimpleNuclide|Link|Lead|208}}|journal=[[Physical Review Letters]]|volume=83|pages=1104–1107|date=1999|doi=10.1103/PhysRevLett.83.1104|bibcode=1999PhRvL..83.1104N|issue=6}}</ref> ต่อมาไม่นาน ผลการค้นพบก็ถูกตีพิมพ์ลงในนิตยสาร''[[ไซเอินซ์]]''<ref>{{cite journal|author=Service, R. F.|journal=Science|date=1999|volume=284|page=1751|doi=10.1126/science.284.5421.1751|title=Berkeley Crew Bags Element 118|issue=5421}}</ref> นักวิจัยรายงานว่าเขาสร้างด้วยปฏิกิริยานี้

<math>\,^{86}_{36}\mathrm{Kr} + \,^{208}_{82}\mathrm{Pb} \, \to \,{}^{293}_{118}\mathrm{Og} + \; ^1_0\mathrm{n} \; </math>

ปีต่อมา นักวิจัยได้ตีพิมพ์เอกสารเพิกถอนการค้นพบ หลังจากที่นักวิจัยในห้องปฏิบัติการอื่น ไม่สามารถสร้างอะตอมได้ด้วยวิธีเดียวกันนี้ และที่ห้องปฏิบัติการเบิร์กลีย์เองก็ไม่สามารถสร้างอะตอมขึ้นมาได้อีกครั้ง<ref>{{cite news|url=http://enews.lbl.gov/Science-Articles/Archive/118-retraction.html|publisher=Berkeley Lab|author=Public Affairs Department |title=Results of element 118 experiment retracted|date=2001-07-21|accessdate=2008-01-18}}</ref> ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2545 ผู้อำนวยการของห้องปฏิบัติการได้ประกาศว่าการค้นพบธาตุสองตัวนั้น อยู่บนพื้นฐานของผลการวิจัยจาก[[วิกเตอร์ นิมอฟ]]<ref>{{cite journal|pages=728–729|title=Misconduct: The stars who fell to Earth|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=420|doi=10.1038/420728a|date=2002|pmid=12490902|last1=Dalton|first1=R.|issue=6917|bibcode = 2002Natur.420..728D }}</ref><ref>[http://physicsworld.com/cws/article/news/2629 Element 118 disappears two years after it was discovered] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012075515/http://physicsworld.com/cws/article/news/2629 |date=2007-10-12 }}. Physicsworld.com. Retrieved on 2012-04-02.</ref>

=== รายงานการค้นพบ ===
{{โครงส่วน}}
== การปรากฏ สมบัติ และปฏิกิริยาเคมี ==
อูนอูนออกเทียม คาดว่าเป็นสารบริสุทธิ์เสมอ และเป็น[[แก๊ส]]ที่ [[STP]] ไม่มีสี 
เป็น[[ธาตุสังเคราะห์]] เป็น[[ธาตุกัมมันตรังสี]] และเป็นธาตุหนักยิ่งยวด (superheavy element) 

ซึ่งเป็นผลผลิตจากการปะทะกันระหว่าง อะตอมของ [[แคลิฟอร์เนียม]]-249 กับ อิออนของ [[แคลเซียม]]-48 <ref>{{Cite web |url=http://www.aip.org/pnu/2006/797.html |title=Phil Schewe กับ Ben Stein. &#91;&#91;American Institute of Physics&#93;&#93;, 2006  |access-date=2007-10-30 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101144201/http://www.aip.org/pnu/2006/797.html |url-status=dead }}</ref> ดังสมการ 

<math>\,^{249}_{98}\mathrm{Cf} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{294}_{118}\mathrm{Og} + 3 \; ^1_0\mathrm{n} \; </math>

โอกาสการเกิด[[ปฏิกิริยานิวเคลียร์|ปฏิกิริยาฟิวชัน]]น้อยมาก เพราะภาคตัดขวางพื้นที่ปฏิกิริยานิวเคลียร์เท่ากับ 0.5 pb (5×10<sup>−41</sup> m<sup>2</sup>) มากกว่า อิออนของแคลเซียมซึ่งเท่ากับ 4×10<sup>19</sup> m<sup>2</sup> จึงเกิดปฏิกิริยาฟิวชันเพียง 3 ครั้งเท่านั้น 

คณะวิจัยในดุบนาได้สังเกต การสลายตัวของอูนอูนออกเทียม-294 พบว่า มี[[ครึ่งชีวิต]] 0.89 มิลลิวินาที โดยสลายตัวให้ รังสีแอลฟา แล้วกลายเป็น [[อูนอูนเฮกเซียม]]-290 
เนื่องจากมีเพียง 3 นิวเคลียส เวลาครึ่งชีวิตจึงยังไม่แน่ชัด โดยมีความคลาดเคลื่อนในช่วง 0.89<sub>-0.31</sub><sup>+1.07</sup> ms 

การระบุนิวเคลียสของ อูนอูนออกเทียม-294 ถูกพิสูจน์โดยการสังเคราะห์แยกนิวเคลียสลูก อูนอูนเฮกเซียม-290 ตามสมมติฐาน โดยวิธีกระหน่ำยิงอะตอม คูเรียม-245 ด้วยอิออน แคลเซียม-48 ดังสมการ 

<math>\,^{245}_{96}\mathrm{Cm} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,^{290}_{116}\mathrm{Lv} + 3 \; ^1_0\mathrm{n} \; </math>

แล้วตรวจว่า อูนอูนเฮกเซียม-290 สลายตัวสัมพันธ์กับลูกโซ่การสลายตัวของนิวเคลียส อูนอูนออกเทียม-294 

นิวเคลียสลูก อูนอูนเฮกเซียม-290 ไม่เสถียรอย่างมาก โดยสลายตัวด้วยครึ่งชีวิต 14 มิลลิวินาที กลายเป็น อูนอูนควอเดียม-286 ซึ่งอาจเกิดปฏิกิริยาฟิสชันด้วยตนเอง หรือไม่ก็สลายตัวให้รังสีแอลฟา กลายเป็น อูนอูนเบียม-282 ก่อนแล้วจึงเกิดปฏิกิริยาฟิสชันด้วยตนเอง <ref>[http://link.aps.org/abstract/PRC/v74/e044602 Yu. Ts. Oganessian. Utyonkov, V.K.; Lobanov, Yu.V.; Abdullin, F.Sh.; Polyakov, A.N.; Sagaidak, R.N.; Shirokovsky, I.V.; Tsyganov, Yu.S.; Voinov, Yu.S.; Gulbekian, G.G.; Bogomolov, S.L.; B. N. Gikal, A. N. Mezentsev, S. Iliev; Subbotin, V.G.; Sukhov, A.M.; Subotic, K; Zagrebaev, V.I.; Vostokin, G.K.; Itkis, M. G.; Moody, K.J; Patin, J.B.; Shaughnessy, D.A.; Stoyer, M.A.; Stoyer, N.J.; Wilk, P.A.; Kenneally, J.M.; Landrum, J.H.; Wild, J.H.; and Lougheed, R.W. ''Synthesis of the isotopes of elements 118 and 116 in the <sup>249</sup>Cf and <sup>245</sup>Cm+<sup>48</sup>Ca fusion reactions''. '''Physical Review''' C. vol.47 issue 4, 044602</ref>

== ประวัติการค้นพบและการศึกษา ==
เมื่อ [[16 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2549]] (2006) คณะวิจัยจาก[[สถาบันความร่วมมือเพื่อการวิจัยนิวเคลียร์]] [[ดุบนา]] [[สหพันธรัฐรัสเซีย]] ประกาศผลการค้นพบ 
ซึ่งเขาตรวจสอบทางอ้อมกับ นิวเคลียสทั้งสามของ อูนอูนออกเทียม-294 (นิวเคลียสแรก เมื่อ [[พ.ศ. 2545]] (2002) และอีกสองนิวเคลียส เมื่อ [[พ.ศ. 2548]] (2005)) 
<ref>[http://www.nature.com/news/2006/061016/full/061016-4.html Katherine Sanderson. '''Nature journal) ''', 2006 ]</ref> 

ปัจจุบันมีการสังเคราะห์แล้วเพียง 3 อะตอม <ref>[http://discovermagazine.com/2007/jan/physics/article_view?b_start:int=1 Stone, Alex. ''The Top 6 Physics Stories of 2006'', '''Discover Magazine''', 04-03-2007</ref> 

== ดูเพิ่ม ==
* [[การค้นพบธาตุเคมี]]
* [[หมู่เกาะแห่งเสถียรภาพ]]

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
{{คอมมอนส์|Ununoctium}}
{{วิกิข่าว|Controversy-Plagued Element 118, the Heaviest Atom Yet, Finally Discovered}}
* [http://www.llnl.gov/pao/news/news_releases/2006/NR-06-10-03.html Livermore press release about discovery ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922035102/http://www.llnl.gov/pao/news/news_releases/2006/NR-06-10-03.html |date=2008-09-22 }}
* [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Uuo/key.html WebElements.com]
* [http://www.apsidium.com/elements/118.htm Apsidium.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917122121/http://www.apsidium.com/elements/118.htm |date=2008-09-17 }}
* [http://abcnews.go.com/US/wireStory?id=2574354]

{{ตารางธาตุย่อ}}

[[หมวดหมู่:ธาตุเคมี]]
[[หมวดหมู่:วัสดุศาสตร์]]
[[หมวดหมู่:แก๊สมีสกุล]]
[[หมวดหมู่:ธาตุสังเคราะห์]]
[[หมวดหมู่:ธาตุกัมมันตรังสี]]
{{โครงเคมี}}