ดูต้นฉบับสำหรับ โกเมน

{{ต้องการอ้างอิง}}

{{Infobox mineral
| name        = โกเมน
| category    = [[ซิลิเกต]]
| boxwidth    = 
| boxbgcolor  = #733635
| boxtextcolor = white
| image       = GarnetCrystalUSGOV.jpg
| caption     = 
| formula     = ''X''<sub>3</sub>''Y''<sub>2</sub> (SiO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>
| molweight   = 
| Z = 8
| spacegroup = Ia3d
| crystalclass = <math>4/m\bar{3} 2/m</math>
| color       = virtually all colors, blue very rare
| habit       = [[Rhombic dodecahedron]] or cubic
| system      = [[Cubic (crystal system)|Isometric]]
| twinning    = 
| cleavage    = Indistinct
| fracture    = conchoidal to uneven
| mohs        = 6.5–7.5
| luster      = vitreous to resinous
| polish      = vitreous to subadamantine
| refractive  = 1.72–1.94
| opticalprop = Single refractive, often anomalous double refractive
| birefringence = ไม่มี
| pleochroism = ไม่มี
| streak      = สีขาว
| gravity     = 3.1–4.3
| melt        = 
| fusibility  = 
| diagnostic  = 
| solubility  = 
| diaphaneity = 
| fluorescence = variable
| other       = variable magnetic attraction
| var1 = Pyrope       | var1text = Mg<sub>3</sub>Al<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>
| var2 = Almandine    | var2text = Fe<sub>3</sub>Al<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>
| var3 = Spessartine  | var3text = Mn<sub>3</sub>Al<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>
| var4 = Andradite    | var4text = Ca<sub>3</sub>Fe<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>
| var5 = Grossular    | var5text = Ca<sub>3</sub>Al<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>
| var6 = Uvarovite    | var6text = Ca<sub>3</sub>Cr<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>
}}

'''โกเมน''' หรือชื่อทางวิชาการว่า '''การ์เนต''' ({{langx|en|Garnet}}) มาจาก[[ภาษาละติน]]ว่า ''granatus'' แปลว่า เมล็ดพืช เป็นแร่ในกลุ่ม[[ซิลิเกต]] ที่ถูกใช้เป็น[[อัญมณี]]มาตั้งแต่[[ยุคสัมฤทธิ์]]

== คุณสมบัติ ==
* โกเมนจะอยู่ในระบบผลึกแบบ Cubic 
* มีรูปผลึกเป็นรูปเหลี่ยม 12 หน้า (rhombic-dodecahedral) 
* มีความแข็งประมาณ 6.5 - 7.5
* มีหลายสีแต่ที่เด่นที่สุดคือสีแดง
* ความวาวที่พบจะมีความวาวคล้ายแก้ว
* มีรอยแตกแบบก้นหอย
* ความคงทนค่อนข้างดีนิยมนำมาทำเป็นเครื่องประดับ
[[ไฟล์:GarnetCrystalUSGOV.jpg|thumb|right]]

== ชนิดและชื่อทางการค้าของโกเมน ==

=== ไพโรป (Pyrope) ===
จะมี สีส้มดูดดาว ถึงแดงอมม่วงเล็กน้อย สีสดกว่าการ์เนตชนิดอื่น (Cr3+, Fe2+) มีแหล่งกำเนิดสำคัญบริเวณ[[แอฟริกาใต้]] [[เชโกสโลวาเกีย]] และ[[แทนซาเนีย]] ซึ่งเราสามารถจำแนกความแตกต่างของไพโรปออกจากการ์เนตอื่น ๆ โดยใช้

* ค่าดัชนีหักเห 1.720 - 1.756 ปรกติ 1.746 
* ความถ่วงจำเพาะที่มีค่า 3.62 - 3.87 ปรกติ 3.78

=== อัลแมนดีน  (Almandine) ===
[[ไฟล์:Almandine.jpeg|thumb|right|Almandine in metamorphic rock]]
จะมี สีส้มอมแดง แดงอมม่วงเล็กน้อย โทนสีออกจะมืดตลอด (Fe2+, Cr3+) ลักษณะเด่นของอัลแมนดีนคือมลทินภายในจะมีลักษณะคล้ายเข็มตัดกันด้วยมุม 70/110° หรือ เห็นผลึกเซอร์คอนล้อมด้วยวงแหวน แหล่งกำเนิดจะอยู่ใน[[ประเทศอินเดีย]] [[ศรีลังกา]] [[สหรัฐอเมริกา]] และ [[มาดากัสการ์]] เนื่องจากอัลแมนดีนเป็นการ์เนตที่หาได้ง่าย ราคาไม่แพง จึงเป็นที่นิยมในการนำมา ใช้เป็นพลอยปะ ด้านบนของแก้ว (Garnet - glass doublets) เพื่อเลียนแบบทับทิม หรือ ไพลินที่เป็นอัญมณีราคาแพง

* ค่าดัชนีหักเห	1.760 - 1.820 ปรกติ 1.790 (จะสูงกว่าไพโรป เพราะมี Feในองค์ประกอบ)
* ค่าความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 3.93 - 4.30 ปรกติ 4.05 (จะสูงกว่าไพโรป เพราะมี Feในองค์ประกอบ)

=== โรโดไลต์  (Rhodolite) ===
จะมีสีแดงอมม่วง ถึงม่วงอมแดง แต่จะมีสีม่วงปนอยู่เสมอซึ่งเป็นลักษณะเด่น ชื่อนี้ได้มาจากภาษากรีก แปลว่า “สีชมพู” ในทางการค้า พลอยการ์เนตสีม่วงจะถูกเรียกเป็นโรโดไลต์ จะมีแหล่งกำเนิดอยู่ที่ประเทศศรีลังกา แอฟริกาตะวันออก และอินเดีย

* ค่าดัชนีหักเห	1.740 - 1.770 ปรกติ 1.760 (อยู่ระหว่างไพโรปอัลแมนดีน)
* ความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 3.74 - 3.94 ปรกติ 3.84 (อยู่ระหว่างไพโรปอัลแมนดีน)

=== สเปสซาไทท์  (Spessartite) ===
จะมีสีส้มอมเหลืองถึงส้มอมแดง มักจะต้องมีสีส้มติดอยู่เสมอ (อันเนื่องจากธาตุ Mn2+, Fe3+) ลักษณะเด่นของสเปสซาทีนคือเป็นแร่โปร่งใส ออกโทนสีส้มเสมอคล้าย[[เฮสโซไนต์]] แต่แยกได้โดยใช้ค่าดัชนีหักเห แหล่งกำเนิดคุณภาพดีมาจากศรีลังกา สหรัฐอเมริกา [[บราซิล]] และ มาดากาสก้า

* ค่าดัชนีหักเห	1.790 - 1.814 ปรกติ 1.810 
* ความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 4.12 - 4.20 ปรกติ 4.15

=== [[กรอสซูลาร์]]  (Grossular) ===
จะมีแหล่งกำเนิดอยู่ที่ทานซาเนีย และ เคนยาสามารถจำแนกย่อยได้เป็น

==== กรอสซูลาร์แบบโปร่งใสทั่วไป (Transparent grossular) ====
จะมีสีเหลือง เหลืองอมเขียว

==== ซาโวไรท์ (Tsavorite) ====
คือกรอสซูลาร์โปร่งใสที่มีสีเขียว เขียวมรกต (Cr3+, V3+) 

* ค่าดัชนีหักเห	1.736 - 1.742 ปรกติ 1.740 
* ความถ่วงจำเพาะ 3.59 - 3.63 ปรกติ 3.61

==== เฮสโซไนต์ (Hessonite) ====
คือกรอสซูลาร์ที่มีสีเหลืองอมส้ม ส้มอมแดง (Fe3+) บางครั้งเรียก ซินนามอนสโตน (Cinnamon stone) เพราะสีคล้ายอบเชย หรือกระวาน มีลักษณะเด่นคือมีสีส้ม ลักษณะทั่วไปดูคล้ายคลื่นความร้อน (Heat wave effect) ทำให้พลอยดูซึม ๆ โดยมีแหล่งกำเนิดที่ประเทศศรีลังกา

* ค่าดัชนีหักเห 1.740 - 1.750 ปรกติ 1.740 
* ความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 3.57 - 3.73 ปรกติ 3.61

==== ไฮโดรกรอสซูลาร์ (Hydrogrossular) ====
หรือกรอสซูลาร์แบบโปร่งแสงที่เป็นเม็ดละเอียดเนื้อแน่น มีสีเขียว (Cr3+) เรียก “หยกทรานสเวิล” (Transvaal Jade)  หรือ “หยกแอฟริกา” (African Jade) เพราะมีสีคล้ายหยก บางครั้งอาจพบมีสีแดง, ชมพู (Mn3+) ลักษณะเด่นที่พบในเนื้อแร่มักมีมลทินเป็นจุดดำ ๆ ของแร่[[โครไมต์]] (Chromite) และ[[แมกนีไทต์]]  (Magnetite) อาจมีรอยแตกเป็นเสี้ยน มีความวาวเป็นแบบขี้ผึ้ง แหล่งกำเนิดจะอยู่ที่แอฟริกาใต้  คานาดา

* ค่าดัชนีหักเห	1.690 - 1.730 - เขียว, 1.700 - 1.712 - แดง
* ความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 3.30 - 3.50 - เขียว, 3.32 - 3.36    -   แดง

=== แอนดราไดต์  (Andradite) ===
ชนิดที่สำคัญใน แอนดราไดต์  การ์เนต คือ

==== ดีมานทอยด์  (Demantoid) ====
มีสีเขียวอ่อนถึงเข้ม หรือเขียวอมเหลือง (Cr3+) มีชื่อมาจาก[[ภาษาดัตช์]]  แปลว่า “เพชร” เพราะมีการกระจายแสงสีรุ้งได้ดีมากกว่าเพชรจึงมีไฟดี สีสวย หายาก มีความวาวแบบเพชร ลักษณะเด่นภายในเนื้อแร่จะพบมลทินเส้นเข้มโค้งคล้าย “หางม้า” (Horse-tail) ที่มี สีน้ำตาลอมเหลืองของแร่[[บิสโซไลต์]] (Byssolite) แหล่งกำเนิดคุณภาพดีมาจาก[[รัสเซีย]] ใกล้เขายูราล ที่อื่น ๆ เช่น [[อิตาลี]]

* ค่าดัชนีหักเห	1.855 - 1.895 ปรกติ 1.880 (สูงมาก)
* ความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 3.81 - 3.87 ปรกติ 3.84

แอนดราไดท์เป็นอัญมณีประเภทหนึ่งในตระกูลของการ์เน็ทหรือโกเมน (Garnet) ลักษณะทั่วไปคือมีความโปร่งใส มีสีเขียวอมเหลืองถึงเขียว และมีการกระจายแสง (Dispersion) สูง

=== Malaya or Malaia Garnet (Mg,Mn) 3Al2 (SiO4) 3 ===
จะออกสีส้มอมชมพู ส้มอมแดง ส้มอมเหลือง ส้มอมน้ำตาล ถึงชมพู ปรกติมีสีส้มเสมอ แหล่งกำเนิดจะอยู่ที่แทนซาเนีย
* ค่าดัชนีหักเห 1.42 – 1.78 ปรกติ 1.76  	
* ความถ่วงจำเพาะ (ถ.พ.) 3.78 - 3.85 ปรกติ 3.80 หรือน้อยกว่า

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

== แหล่งข้อมูล ==
* {{Commons category-inline|Garnet|โกเมน}}
{{อัญมณีและเครื่องประดับ}}

[[หมวดหมู่:แร่แมกนีเซียม]]
[[หมวดหมู่:อัญมณี]]
{{โครง}}