ดูต้นฉบับสำหรับ แสง

{{กึ่งล็อก|small=yes}}
[[ไฟล์:Light dispersion conceptual waves350px.gif|thumb|266x266px|ปริซึมสามเหลี่ยมกระจายลำแสงขาว ลำที่ความยาวคลื่นมากกว่า (สีแดง) กับลำที่ความยาวคลื่นน้อยกว่า (สีม่วง) แยกจากกัน]]

'''แสง''' ({{langx|en|light}}) เป็นการแผ่อนุภาค[[โฟตอน]]ที่เรียงตัวเป็น[[รังสีแม่เหล็กไฟฟ้า]]ในบางส่วนของ[[สเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า]] ปกติเวลาพูดว่าแสงมักจะหมายถึงแสงในช่วง[[สเปกตรัมมองเห็นได้]] ซึ่งตามนุษย์มองเห็นได้และทำให้เกิดสัมผัสการรับรู้ภาพ<ref>[[International Commission on Illumination|CIE]] (1987). [http://www.cie.co.at/publ/abst/17-4-89.html ''International Lighting Vocabulary''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227034508/http://www.cie.co.at/publ/abst/17-4-89.html |date=27 February 2010 }}. Number 17.4. CIE, 4th edition. {{ISBN|978-3-900734-07-7}}.<br/>By the ''International Lighting Vocabulary'', the definition of ''light'' is: "Any radiation capable of causing a visual sensation directly."</ref> แสงที่มองเห็นได้ปกตินิยามว่ามี[[ความยาวคลื่น]]อยู่ในช่วง 400–700 [[นาโนเมตร]] ระหว่าง[[อินฟราเรด]] (ที่มีความยาวคลื่นมากกว่าและมีคลื่นกว้างกว่านี้) และ[[อัลตราไวโอเล็ต]] (ที่มีความยาวคลื่นน้อยกว่าและมีคลื่นแคบกว่านี้)<ref name="Pal2001">{{cite book |last1=Pal |first1=G.K. |last2=Pal |first2=Pravati |title=Textbook of Practical Physiology |chapter-url=https://books.google.com/books?id=CcJvIiesqp8C&pg=PA387 |access-date=11 October 2013 |edition=1st |year=2001 |publisher=Orient Blackswan |location=Chennai |isbn=978-81-250-2021-9 |page=387 |chapter=chapter 52 |quote=The human eye has the ability to respond to all the wavelengths of light from 400–700 nm. This is called the visible part of the spectrum.}}</ref><ref name="BuserImbert1992">{{cite book |last1=Buser |first1=Pierre A. |last2=Imbert |first2=Michel |title=Vision |url=https://archive.org/details/vision0000buse |url-access=registration |access-date=11 October 2013 |year=1992 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-02336-8 |page=[https://archive.org/details/vision0000buse/page/50 50] |quote=Light is a special class of radiant energy embracing wavelengths between 400 and 700 nm (or mμ), or 4000 to 7000 Å.}}</ref>  ความยาวคลื่นนี้หมายถึง[[ความถี่]]ช่วงประมาณ 430–750 เทระ[[เฮิรตซ์]]

แสงที่โอนถ่ายความร้อนหรือแผ่รังสีความร้อนคือแสงที่เกิดจาก รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าในทุกความยาวคลื่น ไม่ว่ามองเห็นได้หรือไม่<ref>{{Cite book |title=Camera lenses: from box camera to digital |author=Gregory Hallock Smith |publisher=SPIE Press |year=2006 |isbn=978-0-8194-6093-6 |page=4 |url=https://books.google.com/books?id=6mb0C0cFCEYC&pg=PA4}}</ref><ref>{{Cite book |title=Comprehensive Physics XII |author=Narinder Kumar |publisher=Laxmi Publications |year=2008 |isbn=978-81-7008-592-8 |page=1416 |url=https://books.google.com/books?id=IryMtwHHngIC&pg=PA1416}}</ref> ในความหมายนี้ [[รังสีแกมมา]] [[รังสีเอ็กซ์]] [[ไมโครเวฟ]]และ[[คลื่นวิทยุ]]ก็เป็นแสงด้วย เช่นเดียวกับแสงทุกชนิด คุณสมบัติปฐมภูมิของแสงที่มองเห็นได้ คือ ความเข้ม ทิศทางการแผ่ สเปกตรัมความถี่หรือความยาวคลื่น และ[[โพลาไรเซชัน]] ส่วน[[ความเร็วของแสง|ความเร็ว]]ในสุญญากาศของแสง 299,792,458 เมตรต่อวินาที เป็นค่าคงตัวมูลฐานหนึ่งของธรรมชาติ<ref name="LeClerq">{{Cite book |last1=Uzan |first1=J-P |last2=Leclercq |first2=B |year=2008 |title=The Natural Laws of the Universe: Understanding Fundamental Constants |url=https://archive.org/details/the-natural-laws-of-the-universe-understanding-fundamental-constants |pages=43–4 |translator=Robert Mizon|isbn=978-0-387-73454-5|bibcode=2008nlu..book.....U |publisher=[[Springer-Praxis]], [[Internet Archive]]: 2020-06-14 AbdzexK uban|doi=10.1007/978-0-387-74081-2 }}</ref>

[[ดวงอาทิตย์]]เป็นแหล่งกำเนิดแสงหลักบนโลก [[แสงอาทิตย์]]ให้พลังงานซึ่งพืชสีเขียวใช้ผลิตน้ำตาลเป็นส่วนใหญ่ในรูปของแป้ง ซึ่งปลดปล่อยพลังงานแก่สิ่งมีชีวิตที่ย่อยมัน กระบวนการ[[สังเคราะห์ด้วยแสง]]นี้ให้พลังงานแทบทั้งหมดที่สิ่งมีชีวิตใช้ ในอดีต แหล่งสำคัญของแสงอีกแหล่งหนึ่งสำหรับมนุษย์คือไฟ ตั้งแต่แคมป์ไฟโบราณจนถึงตะเกียงเคโรซีนสมัยใหม่ ด้วยการพัฒนา[[หลอดไฟฟ้า]]และระบบพลังงาน การให้แสงสว่างด้วยไฟฟ้าได้แทนแสงไฟ สัตว์บางชนิดผลิตแสงไฟของมันเอง เป็นกระบวนการที่เรียกว่า [[การเรืองแสงทางชีวภาพ]] 

อนุภาคโฟตอนมีขนาดที่เล็กมาทำให้แสงที่อนุภาคโฟตอนน้อยมองไม่ชัดหรือไม่เห็นแสง ซึ่งแสงสีขาวที่มีความถี่สูงจะมีอนุภาคโฟตอนที่หนาแน่น เพราะเหตุผลนี้แสงสีขาวที่ผ่านปริซึ่มจึงเรียงตัวเป็นคลื่นที่ต่างกัน

== สเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้าและแสงที่เห็นได้ ==
แสงคือรังสีแม่เหล็กไฟฟ้าที่อยู่ในช่วงสเปกตรัมของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สามารถมองเห็นได้ คือ อยู่ในย่านความถี่ 380 [[THz]] (3.8×10<sup>14</sup> [[เฮิรตซ์]]) ถึง 789 [[THz]] (7.5×10<sup>14</sup> [[เฮิรตซ์]]) จากความสัมพันธ์ระหว่าง ความเร็ว (<math>v</math>) ความถี่ (<math>f</math> หรือ <math>\nu</math>) และ ความยาวคลื่น (<math>\lambda</math>) ของแสง:

:<math> v = f~\lambda \,\!</math>

และความเร็วของแสงในสุญญากาศมีค่าคงที่  ดังนั้นเราจึงสามารถแยกแยะแสงโดยใช้ตามความยาวคลื่นได้ โดยแสงที่เรามองเห็นได้ข้างต้นนั้นจะมีความยาวคลื่นอยู่ในช่วง 400 [[นาโนเมตร]] (ย่อ nm) และ 800 nm (ใน[[สุญญากาศ]])

การมองเห็นของมนุษย์นั้นเป็นผลมาจากภาวะอนุภาคของแสงโดยเฉพาะ เกิดจากการที่ก้อนพลังงาน (อนุภาคโฟตอน) แสง ไปกระตุ้น [[เซลล์รูปแท่งในจอตา]] (rod cell) และ [[เซลล์รูปกรวยในจอตา]] (cone cell) ที่[[จอตา]] (retina) ให้ทำการสร้างสัญญาณไฟฟ้าบนเส้นประสาท และส่งผ่านเส้นประสาทตาไปยังสมอง ทำให้เกิดการรับรู้มองเห็น

[[ไฟล์:Linear visible spectrum.svg|center|800px]]

== อัตราเร็ว ==
{{บทความหลัก|อัตราเร็วของแสง}}

นักฟิสิกส์หลายคนได้พยายามทำการวัดความเร็วของแสง การวัดแรกสุดที่มีความแม่นยำนั้นเป็นการวัดของ นักฟิสิกส์ชาวเดนมาร์ก [[โอเลอ เรอเมอร์]] ในปี ค.ศ. 1676 เขาได้ทำการคำนวณจากการสังเกตการเคลื่อนที่ของ[[ดาวพฤหัสบดี]] และ [[ดวงจันทร์ไอโอ]] ของดาวพฤหัสบดี โดยใช้กล้องดูดาว เขาได้สังเกตความแตกต่างของช่วงการมองเห็นรอบของการโคจรของดวงจันทร์ไอโอ และได้คำนวณค่าความเร็วแสง 227,000 กิโลเมตรต่อวินาที

การวัดความเร็วของแสงบนโลกนั้นกระทำสำเร็จเป็นครั้งแรกโดย[[อีปอลิต ฟีโซ]] ในปี ค.ศ. 1849 เขาทำการทดลองโดยส่องลำของแสงไปยัง[[กระจกเงา]]ซึ่งอยู่ห่างออกไปหลายพันเมตรผ่านซี่ล้อ ในขณะที่ล้อนั้นหมุนด้วยความเร็วคงที่ ลำแสงพุ่งผ่านช่องระหว่างซี่ล้อออกไปกระทบกระจกเงา และพุ่งกลับมาผ่านซี่ล้ออีกซี่หนึ่ง จากระยะทางไปยังกระจกเงา จำนวนช่องของซี่ล้อ และความเร็วรอบของการหมุน เขาสามารถทำการคำนวณความเร็วของแสงได้ 313,000 กิโลเมตรต่อวินาที

[[อัลเบิร์ต ไมเคิลสัน]] ได้ทำการพัฒนาการทดลองในปี ค.ศ. 1926 โดยใช้กระจกเงาหมุน ในการวัดช่วงเวลาที่แสงใช้ในการเดินทางไปกลับจากยอด[[เมานต์วิลสัน]]ถึง[[เมานต์ซานอันโตนิโอ]]ใน[[รัฐแคลิฟอร์เนีย]] ซึ่งการวัดนั้นได้ 299,796 กิโลเมตร/วินาที

== ปริมาณและหน่วย ==
ปริมาณของแสงอาจแสดงได้โดยค่าต่าง ๆ ซึ่งมีความหมายและหน่วยต่างกันไปดังนี้
{{หน่วยเอสไอของแสง}}

นอกจากนี้ยังมีปริมาณอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องซึ่งแสดงถึงสมบัติของแสง เช่น
* [[แอมปลิจูด]] (amplitude)
* [[อุณหภูมิ]] (temperature)
* [[สี]] (color)
* [[ความถี่]] (frequency) 
* [[ความยาวคลื่น]] (wavelength)
* [[โพลาไรเซชัน]] (polarization)

== ดูเพิ่ม ==
* [[หลักการของเฮยเคินส์]]
* [[โฟตอนิกส์]]
* [[ทัศนศาสตร์]]

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

==แหล่งข้อมูลอื่น==
{{Commons|Light}}
{{Wiktionary}}
* [http://www.nakhamwit.ac.th/pingpong_web/Light.htm แสงและการมองเห็น] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804140231/http://www.nakhamwit.ac.th/pingpong_web/Light.htm |date=2014-08-04 }}
{{Authority control}}

[[หมวดหมู่:การมองเห็น]]
[[หมวดหมู่:แสง]]