ดูต้นฉบับสำหรับ มุมรับภาพ

'''มุมรับภาพ''' (angle of view) คือมุมที่แสดงขอบเขตของการมองทิวทัศน์ที่บันทึกใน[[ภาพถ่าย]]ที่ถ่ายโดย[[กล้องถ่ายภาพ]] โดยทั่วไปจะแสดงเป็นหน่วย[[มุม|องศา]] บางครั้งก็ใช้ในความหมายเดียวกับคำ [[ขอบเขตภาพ]] (field of view) ซึ่งเป็นคำใช้ในการมองเห็นทั่วไป ในขณะที่มุมรับภาพจะใช้เมื่อพูดถึงกล้องถ่ายภาพ

== การคำนวณมุมรับภาพ ==
[[ไฟล์:Angle of view.svg|right|thumb|250px|การวัดค่ามุมรับภาพตามแนวต่าง ๆ]]
มุมรับภาพของกล้องถ่ายภาพเป็นฟังก์ชันของค่าสามค่า ได้แก่:
# ขนาดของพื้นผิวภาพ เช่น [[ฟิล์มถ่ายภาพ]] หรือ[[เซนเซอร์รูปภาพ]]ที่ใช้
# [[ความยาวโฟกัส]]ของ[[เลนส์ถ่ายภาพ]] ที่ฉายภาพลงบนพื้นผิวภาพ
# ระดับความบิดเบี้ยวของเลนส์

สำหรับเลนส์ที่ปราศจากความบิดเบี้ยว มุมรับภาพจะถูกกำหนดโดยขนาดของฟิล์มและเซนเซอร์ทางแสงและความยาวโฟกัสของเลนส์

การวัดค่ามุมรับภาพมี 3 วิธี ดังนี้:
* มุมมองแนวนอน (จากขอบด้านซ้ายของกรอบถึงขอบด้านขวา)
* มุมมองแนวตั้ง (จากขอบบนของกรอบถึงขอบล่าง)
* มุมรับภาพแนวทแยง (จากมุมหนึ่งของกรอบถึงมุมตรงข้าม)

[[ไฟล์:Camera focal length distance house animation.gif|thumb|right|ภาพจำลองแสดงการเปลี่ยนความยาวโฟกัสให้สอดคล้องกับมุมรับภาพโดยให้วัตถุเป้าหมายขนาดเท่าเดิม]]
สำหรับเลนส์ที่ไม่มีการบิดเบี้ยว มุมรับภาพ <math>\alpha</math> สามารถคำนวณจากขนาดของ[[ฟิล์ม]]หรือ[[เซนเซอร์รูปภาพ]] <math>d</math> และความยาวโฟกัสยังผล ƒ ได้ดังนี้

:: <math>\alpha = 2 \arctan \frac {d} {2 f}</math> 

โดยทั่วไปความยาวโฟกัสยังผลมักจะเท่ากับความยาวโฟกัสมาตรฐาน ''F'' แต่ใน[[การถ่ายภาพขยาย]]นั้นมักจะต้องคำนึงถึงกำลังขยาย ''m'' ด้วย โดยความสัมพันธ์จะเป็นดังนี้

:: <math>f = F \cdot ( 1 + m )</math>

ขนาดของฟิล์มหรือเซนเซอร์รูปภาพตามแนวเส้นทแยงมุมหาได้จากการใช้[[ทฤษฎีบทพีทาโกรัส]] กับขนาดแนวนอนและแนวตั้งดังนี้

:: <math>d = \sqrt{h^2 + v^2}</math>

โดยที่ ''h'' คือขนาดแนวนอน และ ''v'' คือขนาดแนวตั้ง

== มุมรับภาพกับประเภทของเลนส์ ==
มุมรับภาพของเลนส์ชนิดต่าง ๆ
* เลนส์มุมกว้างพิเศษหรือ [[เลนส์ตาปลา]] - มุมรับภาพกว้างถึง 180° (หรืออาจกว้างกว่านั้น)
* [[เลนส์มุมกว้าง]] - โดยทั่วไป 100° ถึง 60°
* [[เลนส์มาตรฐาน]] - โดยทั่วไป 50° ถึง 25°
* [[เลนส์ถ่ายไกล]] - โดยทั่วไป 15° ถึง 10°
* เลนส์ถ่ายไกลพิเศษ - โดยทั่วไป 8° ถึง 1°
* [[เลนส์ซูม]] - สามารถเปลี่ยนความยาวโฟกัสและปรับมุมรับภาพโดยอัตโนมัติได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนเลนส์

[[เลนส์ถ่ายไกล]] จะขยายวัตถุและจับภาพวัตถุที่อยู่ไกล แต่เนื่องจาก[[ช่วงความชัด]]ตื้น ขอบเขตที่อยู่ในโฟกัสจึงแคบ ในทางกลับกัน [[เลนส์มุมกว้าง]]มีแนวโน้มที่จะขยายระยะทางไปยังเป้าหมาย และเนื่องจากช่วงความชัดลึก ขอบเขตที่อยู่ในโฟกัสจึงกว้าง เหมาะสำหรับการถ่ายภาพแบบ[[โฟกัสชัดลึก]]

นอกจากนี้ เมื่อใช้เลนส์มุมกว้าง การบิดเบี้ยวของมุมมองใกล้ไกลก็มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นเมื่อวัตถุไม่ได้หันเข้าหาวัตถุโดยตรง ตัวอย่างเช่น หากมองขึ้นไปบนอาคารด้วยเลนส์มุมกว้างแล้วถ่ายภาพ จะพบว่าอาคารดูเรียวลงเมื่อสูงขึ้น ในทางกลับกัน เมื่อถ่ายภาพในสภาวะเดียวกันโดยใช้เลนส์มาตรฐาน มุมรับภาพจะแคบ ดังนั้นพื้นที่ที่พอดีกับกรอบจึงแคบ และการบิดเบี้ยวของมุมมองจะไม่เกิดขึ้นมากเท่ากับการใช้เลนส์มุมกว้าง

ชนิดเลนส์ที่แตกต่างกันต้องการระยะห่างไปยังวัตถุที่แตกต่างกันเพื่อจับภาพวัตถุที่มีขนาดเท่ากัน ดังนั้น การเปลี่ยนมุมรับภาพจึงเป็นการเปลี่ยนการบิดเบี้ยวของมุมมองใกล้ไกลโดยทางอ้อมไปด้วย ซึ่งส่งผลให้สัดส่วนขนาดระหว่างวัตถุเป้าหมายกับสิ่งที่อยู่ในฉากหน้าเปลี่ยนแปลงไปด้วย
{| align="center"
|+ภาพต่อไปนี้เป็นตัวอย่างความแตกต่างของมุมรับภาพที่เกิดจากเลนส์ต่างกัน
โดยแต่ละภาพถ่ายจากตำแหน่งเดียวกันด้วยกล้อง 35 [[มิลลิเมตร|มม.]]
|[[ไฟล์:Angleofview_28mm_f4.jpg|frame| เลนส์ 28 มม.]]
|[[ไฟล์:Angleofview_50mm_f4.jpg|frame| เลนส์ 50 มม.]]
|-
|[[ไฟล์:Angleofview_70mm_f4.jpg|frame| เลนส์ 70 มม.]]
|[[ไฟล์:Angleofview_210mm_f4.jpg|frame| เลนส์ 210 มม.]]
|}
'''มุมรับภาพ''' มักจะสับสนกับคำว่า '''มุมครอบคลุมภาพ''' (angle of coverage) ซึ่งหมายถึงมุมของการฉายภาพจากเลนส์ไปยังระนาบโฟกัส นี่เป็นคำที่มีความหมายเฉพาะในการถ่ายภาพด้วย[[กล้องทิวทัศน์]]เท่านั้น เนื่องจากภาพของเลนส์ในกล้องทิวทัศน์เป็นวงกลม จึงต้องฉายภาพเป็นวงกลมให้ใหญ่กว่าขนาดของฟิล์ม ในกล้องที่ระยะห่างระหว่างเลนส์กับฟิล์มคงที่ ภาพที่ฉายจากเลนส์จะไม่เบี่ยงเบนไปจากระนาบการถ่ายภาพ และภาพจะฉายลงบนพื้นผิวทั้งหมดเสมอ ดังนั้นจึงไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับมุมครอบคลุมภาพ

[[เลนส์ตาปลา]]ที่ถ่ายภาพวงกลมเป็นตัวอย่างของมุมครอบคลุมภาพที่แคบกว่าปกติ มุมรับภาพของเลนส์ตาปลาแบบกรอบวงกลมเกือบจะเท่ากับเลนส์ตาปลาแบบเต็มกรอบ แต่มุมของภาพที่ฉายลงบนฟิล์มจะแคบกว่า ทำให้ได้ภาพแบบวงกลมและไม่ใช้ฟิล์มทั้งหมด

== มุมรับภาพของเลนส์ที่พบบ่อย ==
ตารางด้านล่างแสดงรายการความยาวโฟกัสของเลนส์สำหรับ[[กล้องดีเอสแอลอาร์]] เต็มขนาด 35 มม. ที่ใช้[[เซนเซอร์รูปภาพ]]ขนาดเดียวกับฟิล์ม 35 มม.

{| class="wikitable" style="text-align:right"
|+ความยาวโฟกัสและมุมรับภาพของ SLR แบบ 35 มม. และ DSLR เต็มขนาด 35 มม.
! ความยาวโฟกัส (มม.)
| 14
| 20
| 24
| 28
| 35
| '''50'''
| 85
| 100
| 105
| 135
| 180
| 200
| 300
| 400
| 500
| 600
| 800
| (1200)
|-
! เส้นทแยงมุม (°)
| 114.2
| 94.5
| 84.1
| 75.4
| 63.4
| '''46.8'''
| 28.6
| 24.4
| 23.3
| 18.2
| 13.7
| 12.36
| 8.25
| 6.19
| 4.96
| 4.13
| 3.10
| (2.07)
|-
! แนวตั้ง (°)
| 81.2
| 61.9
| 53.1
| 46.4
| 37.8
| '''27.0'''
| 16.1
| 13.7
| 13.0
| 10.2
| 7.63
| 6.87
| 4.58
| 3.44
| 2.75
| 2.29
| 1.72
| (1.15)
|-
! แนวนอน (°)
| 104.3
| 84.0
| 73.7
| 65.5
| 54.4
| '''39.6'''
| 23.9
| 20.4
| 19.5
| 15.2
| 11.4
| 10.29
| 6.87
| 5.15
| 4.12
| 3.44
| 2.58
| (1.72)
|}

== ในคอมพิวเตอร์กราฟิกส์สามมิติ ==
การแสดงผลภาพ[[คอมพิวเตอร์กราฟิกส์สามมิติ]] ต้องทำการฉายภาพของโมเดลสามมิติลงไปยังหน้าจอสองมิติ ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับชุดการคำนวณทางคณิตศาสตร์ ดังนั้น มุมมองของภาพกราฟิกส์สามมิติ จึงสามารถเปลี่ยนได้ง่ายตามการตั้งค่า มุมรับภาพจะแสดงด้วยความยาวโฟกัสของเลนส์สมมติโดยจะขึ้นอยู่กับ[[ซอฟต์แวร์]]ที่ใช้ นอกจากนี้ยังสามารถทำมุมรับภาพได้ตั้งแต่ 90° ขึ้นไป และสามารถสร้างภาพคล้าย[[เลนส์ตาปลา]]ได้อย่างง่ายดาย

== ในวิดีโอเกม ==
ในวิดีโอเกมที่มีมุมมองแบบบุคคลที่หนึ่ง (โดยเฉพาะเกมแข่งรถ) มุมมองจะกว้างขึ้นถึง 90 องศาหรือมากกว่านั้นเพื่อทำให้โลกที่มองเห็นดูกว้างขึ้นโดยเจตนา และเพิ่มความรู้สึกถึงความเร็ว โดยอาจทำได้ปรับไปทีละน้อยตามความเร็วที่เพิ่มขึ้น หรือการตั้งค่า เทอร์โบบูสท์ บางอย่างเพื่อให้เป็นเช่นนั้น เทคนิคนี้ช่วยให้เราแสดงความเร็วที่เหนือกว่าประสิทธิภาพของ [[เกมเอนจิน]] และ [[ฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์|ฮาร์ดแวร์]] ได้ ตัวอย่างเช่น เกม[[แกรนด์เทฟต์ออโต: แซนแอนเดรียส์]] ใช้เทคนิคดังกล่าว

ผู้เล่นที่เล่น[[วิดีโอเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง|เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง]]อาจต้องการขยายขอบเขตการมองเห็นให้กว้างขึ้น (กว้างกว่าปกติ 20° ถึง 30°) เพื่อดูสภาพแวดล้อมรอบตัวมากขึ้น

[[หมวดหมู่:การถ่ายภาพยนตร์]]
[[หมวดหมู่:การถ่ายภาพ]]
[[หมวดหมู่:มุม]]
[[หมวดหมู่:ทัศนศาสตร์เชิงเรขาคณิต]]