ดูต้นฉบับสำหรับ ฟุตซอล


{{Infobox sport
| name       = ฟุตซอล
| image      = Futebol Salao Pan2007.jpg
| imagesize  = 250
| caption    = การแข่งขันฟุตซอลระหว่างทีมชาติอาร์เจนตินากับทีมชาติบราซิลใน ค.ศ. 2007
| union      = [[สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ]]
| contact    = ใช่<ref>{{Cite journal|url=https://bjsm.bmj.com/content/44/15/1089|title=Injury risk of playing football in Futsal World Cups|first1=Astrid|last1=Junge|first2=Jiri|last2=Dvorak|date=1 December 2010|journal=British Journal of Sports Medicine|volume=44|issue=15|pages=1089–1092|via=bjsm.bmj.com|doi=10.1136/bjsm.2010.076752|pmid=20961918|s2cid=36295797|doi-access=free |issn = 0306-3674}}</ref>
| team       = ทีมละ 5 คน
| category   = ในร่ม
| equipment  = ลูกฟุตซอล
| venue      = สนามฟุตซอล
| olympic    = ไม่ (ยกเว้นโอลิมปิกเยาวชน 2018)
| paralympic = ไม่
}}

'''ฟุตซอล''' ({{langx|en|futsal}})  ลักษณะการเล่นเหมือน[[ฟุตบอล]] แต่เป็นการเล่นในร่ม โดย[[สหพันธ์ฟุตบอลระหว่างประเทศ]] (ฟีฟ่า) เป็นองค์กรที่ควบคุมการเล่นฟุตซอลทั่วโลก ชื่อ ''ฟุตซอล'' มาจากวลีใน[[ภาษาโปรตุเกส]]ว่า ''ฟูตึบอลดึซาเลา'' ({{lang|pt|futebol de salão}}) และใน[[ภาษาสเปน]]ว่า ''ฟุตโบลซาลา'' ({{lang|es|fútbol sala}}) ซึ่งวลีทั้งสองหมายถึง "ฟุตบอลที่เล่นในห้อง"

การเล่นฟุตซอลจะแบ่งออกเป็นสองทีม โดยแต่ละทีมมีทั้งหมด 5 คน รวม[[ผู้รักษาประตู]]ข้างละ 1 คน ลูกบอลที่ใช้เล่นจะมีขนาดเล็กกว่า[[ลูกฟุตบอล]]ทั่วไป และจะหนักกว่า

== ประวัติ ==
คำว่า ฟุตซอล มีรากศัพท์มาจากภาษาสเปนหรือโปรตุเกส ที่ว่า FUTbol หรือ FUTebol และภาษาสเปนหรือฝรั่งเศสเรียกคำว่า Indoor เป็นคำว่า SALa เมื่อนำมารวมกันจึงกลายเป็นคำว่า ฟุตซอล

กีฬาฟุตซอลถือกำเนิดขึ้นในประเทศแคนาดาเมื่อ ค.ศ. 1854 เนื่องจากเมื่อย่างเข้าหน้าหนาว หิมะตกคลุมทั่วบริเวณ ทำให้นักกีฬาไม่สามารถเล่นกีฬาฟุตบอลกลางแจ้งได้ จึงหันมาเล่นฟุตบอลในร่ม โดยใช้โรงยิมบาสเกตบอลเป็นสนามแข่ง ทำให้ช่วงนั้นเรียกกีฬาฟุตซอลว่า Indoor soccer (อินดอร์ซอคเกอร์) หรือ five a side soccer

ค.ศ. 1930 ฮวน คาร์ลอส เซอเรียนี จากเมืองมอนเตวิเดโอ ประเทศอุรุกวัย  ได้นำกีฬาฟุตซอลไปใช้ในสมาคม YMCA (Young Man's Christian Association) โดยใช้สนามบาสเกตบอลในการเล่นทั้งภายในและภายนอกอาคาร ทำให้กีฬา Indoor soccer ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ

ค.ศ. 1932 โรเจอร์ เกรน ได้บัญญัติกฎเพื่อใช้เป็นมาตรฐานควบคุมกีฬาชนิดนี้ และใช้มาจนถึงทุกวันนี้ หลังจากนั้นไม่นาน กีฬาชนิดนี้ก็แพร่หลายไปทั่วโลก เป็นที่นิยมทั่วทั้งทวีปอเมริกาใต้ ทวีปยุโรป และแพร่กระจายไปทั่วโลก

ค.ศ. 1965 มีการจัดการแข่งขันฟุตซอลนานาชาติเป็นครั้งแรก และประเทศปารากวัยก็เป็นทีมชนะเลิศ ต่อจากนั้นก็มีการจัดแข่งขันในระดับนานาชาติมาเรื่อย ๆ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1982 มีการจัดฟุตซอลชิงแชมป์โลกขึ้นที่ประเทศบราซิล และเจ้าภาพเองก็เป็นฝ่ายได้รับชัยชนะไป จึงมีการจัดการแข่งขันอย่างไม่เป็นทางการอีก 2 ครั้ง ในปี ค.ศ. 1985 และ ค.ศ. 1988 ที่มีประเทศสเปนและออสเตรเลียเป็นเจ้าภาพ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1989 สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ ได้เข้ามาดูแลจัดการการแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกอย่างเป็นทางการ

== กติกา ==
[[ไฟล์:FutsalPitchsvg.svg|thumb|200px|right|สนามฟุตซอล]]
[[ไฟล์:Adidas Telstar 18 Futsal at the 2018 YOG Futsal draw.jpg|thumb|150px|right|ลูกฟุตซอล]]

ในกีฬาฟุตซอลมีกติกาสากลทั้งหมด 18 ข้อ หลักที่มีการใช้ในฟุตซอลทั่วโลก สนามแข่งขันต้องเป็นรูป[[สี่เหลี่ยมผืนผ้า]] ความยาวเส้นข้างต้องยาวกว่าความยาวเส้นประตู โดยสนามมีความยาวต่ำสุด 25 เมตร สูงสุด 42 เมตร ความกว้างต่ำสุด 16 เมตร สูงสุด 25  เมตร

ลูกบอลต้องเป็นทรงกลม ทำด้วยหนังหรือวัสดุอื่น ๆ เส้นรอบวง ไม่น้อยกว่า 62 เซนติเมตร แต่ไม่เกิน 64 เซนติเมตร ขณะการแข่งขัน ลูกบอลต้องมีความดันลม ไม่น้อยกว่า 400 กรัม ไม่มากกว่า 440 กรัม ความดันลมของลูกบอลจะอยู่ผ่านเส้นประตูระหว่างเสาประตูใต้คานประตู แต่ต้องไม่มีการทำผิดกติกาโดยทีมที่ทำประตู ผู้รักษาประตูไม่สามารถทำประตูได้ด้วยมือแต่ทำด้วยการเตะได้ และผู้เล่นฝ่ายรุกไม่สามารถทำประตูได้ด้วยแขน

=== สรุปกติกา ===
;ความยาวสนาม
:เล็กสุด 25 x 16 เมตร ใหญ่สุด 42 x 25 เมตร

;ลูกบอล
:การแข่งขันรุ่นอายุมากกว่า 13 ปี ใช้ลูกบอลไซต์ 4 มีขนาดก่อนเริ่มเกมคือ เส้นรอบวงยาว 62–64 ซม. น้ำหนักระหว่าง 400–440 กรัม
:การแข่งขันรุ่นอายุ 9-13 ปี ใช้ลูกบอลไซต์ 3 มีขนาดก่อนเริ่มเกมคือ เส้นรอบวงยาว 56–59 ซม. น้ำหนักระหว่าง 350–380 กรัม
:มาตราฐานลูกบอลคือ เมื่อปล่อยลูกบอลลงมาจากความสูง 2 เมตร การกระเด้งครั้งแรกต้องสูงไม่ต่ำกว่า 50 ซม. หรือมากกว่า 65 ซม.
:น้ำหนักที่เหมาะสมควรอยู่ระหว่าง 390-490 กรัม ไม่ควรเบากว่า 380 กรัม และ ไม่ควรหนักกว่า 500 กรัม 

;ระยะเวลาการแข่งขัน
:การแข่งขันมีทั้งหมด 2 ครึ่ง ครึ่งละ 20 นาที และระยะเวลาการแข่งขันแต่ละครึ่งอาจเพิ่มเวลาเตะลูกโทษ ณ จุดโทษ ส่วนการขอเวลานอกนั้น ทั้งสองทีมมีสิทธิขอเวลานอก 1 นาที ในแต่ละครึ่งเวลา

;จำนวนผู้เล่น
:ส่งผู้เล่นลงสนามทีมละ 5 คน โดยมีผู้รักษาประตู 1 คน ตำแหน่งอื่น 4 คน ในหนึ่งเกมสามารถใช้ผู้เล่นได้สูงสุด 12 คน ไม่มีโควต้าการเปลี่ยนตัวสามารถเปลี่ยนได้เรื่อย ๆ และต้องเปลี่ยนทันที

== ชิงแชมป์โลก ==
[[ไฟล์:Brasil-WorldFutsal-2008.JPG|thumb|250px|right|[[ฟุตซอลทีมชาติบราซิล]]ตั้งแถวก่อนเริ่มการแข่งขัน]]
{{ดูบทความหลัก|ฟุตซอลชิงแชมป์โลก}}
[[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก 1989|การแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งแรก]]จัดที่[[ประเทศเนเธอร์แลนด์]] มีทีมที่ร่วมการแข่งขันทั้งสิ้น 16 ทีม ซึ่งทีมที่ได้แชมป์คือ ทีมชาติบราซิล ซึ่งชนะเนเธอร์แลนด์ 2–1 และตำแหน่งดาวยิงสูงสุดคือ Laszlo Zladany ทีมชาติฮังการี ทำได้ 7 ประตู

[[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก 1992|การแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 2]] จัดขึ้นที่[[ฮ่องกง]]ใน ค.ศ.  1992 และบราซิลก็ได้แชมป์สมัยที่ 2 อย่างสวยงาม ด้วยการถล่มสหรัฐอเมริกา 4–1 ส่วนดาวซัลโวคือ Rajabi Shirazi ทำได้ 16 ประตู

[[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก 1996|การแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 3]] จัดที่[[ประเทศสเปน]]ใน ค.ศ.  1996 ทีมชาติบราซิลก็ยังคงครองเจ้าสนามโต๊ะเล็กอีกครั้งด้วยการพิชิตสเปนเจ้าภาพ 6–4 และตำแหน่งดาวซัลโวคือ Manoel ทีมชาติบราซิล 14 ประตู

[[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก 2000|การแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 4]] จัดที่[[ประเทศกัวเตมาลา]] ค.ศ.  2000 ซึ่งในครั้งนี้ทีมชาติไทยได้ลงสังเวียนระดับโลกเป็นครั้งแรก ถึงแม้ว่าจะแพ้ทั้ง 3 นัดแต่ก็เป็นการชิมลางในระดับโลกได้เป็นอย่างดี และสเปนรองแชมป์เก่าก็กลับมาทวงแค้นด้วยการเอาชนะบราซิล 4–3 คว้าแชมป์ไปครองอย่างพลิกความคาดหมาย ส่วนดาวซัลโวคือ Manoel Tobias ทีมชาติบราซิล 19 ประตู

[[การแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 5]] ไทเป ค.ศ. 2004 ทีมชาติไทยก็ยังมีโอกาสมาโชว์ฝีเท้าอีกครั้ง และครั้งนี้ยังเก็บได้ 3 แต้ม ด้วยการชนะออสเตรเลีย 3–2 ส่วนแชมป์ตกเป็นของสเปนซึ่งเอาชนะอิตาลี 2–1

[[การแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 6]] จะจัดขึ้นที่ประเทศบราซิล ค.ศ. 2008 ทีมชาติไทยก็ได้เป็นหนึ่งในตัวแทนจากทวีปเอเชียได้เข้าแข่งขันในครั้งนี้ด้วย

ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ[[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก 2012|ฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 7]] ค.ศ. 2012 และประเทศโคลัมเบียได้เป็นเจ้าภาพ[[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก 2016|ฟุตซอลชิงแชมป์โลกครั้งที่ 8]] ค.ศ. 2016

== การแข่งขันฟุตซอล 5 คน ในประเทศไทย ==
ประเทศไทยได้มีการจัดการแข่งขันฟุตซอล 5 คน ขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1997 ด้วยความร่วมมือจากหลาย ๆ ฝ่ายที่ช่วยกันผลักดันกีฬาชนิดนี้ให้ได้รับความนิยมมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ กรุงเทพมหานคร การกีฬาแห่งประเทศไทย และเดอะมอลล์ กรุ๊ป จำกัด ร่วมกันจัดการแข่งขันฟุตซอล 5 คน ในรายการ STAR IN DOOR SOCCER 1997 เมื่อวันที่ 12–21 กรกฎาคม 2540 ณ เดอะมอลล์ บางกะปิ โดยมี 12 ทีมสโมสรชั้นนำจากไทยแลนด์ลีกเข้าร่วมการแข่งขัน และทีมการท่าเรือแห่งประเทศไทยชนะเลิศ 

ในปีต่อมาได้จัดการแข่งขันฟุตซอล 5 คน ขึ้นอีกเป็นครั้งที่ 2 ในครั้งนี้ ทีมกรุงเทพมหานครชนะแชมป์เก่าการท่าเรือแห่งประเทศไทย 

ในปี ค.ศ. 2000 ได้มีการจัดการแข่งขันฟุตซอลขึ้นเป็นครั้งที่ 3 โดยมีการแข่งขันรอบคัดเลือกในแต่ละภาคเพื่อนำทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศมาแข่งขันกับทีมสโมสรชั้นนำจากไทยลีก ในการแข่งขันฟุตซอลชิงชนะเลิศแห่งประเทศไทย จัดแข่ง ณ โรงเรียนเทคโนโลยีดอนบอสโกบ้านโป่ง

ซึ่งจากความสำเร็จในการแข่งขันครั้งนี้ทำให้กีฬาฟุตซอลเป็นที่นิยมมากยิ่งขึ้น

ต่อมาประเทศไทยได้มีโอกาสเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์เอเชีย และจากการแข่งขันดังกล่าวทำให้ประเทศไทยได้อันดับสามและได้สิทธิ์เดินทางไปแข่งขันฟุตซอลชิงแชมป์โลกรอบสุดท้าย ระหว่างวันที่ 18 พฤศจิกายน – 3 ธันวาคม ค.ศ. 2000 ณ [[ประเทศกัวเตมาลา]]

ในปัจจุบันฟุตซอล เป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมและสนใจจากทุกเพศทุกวัย เนื่องจากเป็นเกมกีฬาที่ตื่นเต้น สนุกสนานในทุก ๆ วินาทีของการแข่งขัน และสามารถเล่นได้ตลอดปี ทุกสภาพอากาศ ทำให้ฟุตซอล กลายเป็นกีฬายอดนิยมรับสหัสวรรษใหม่นี้

== อันดับโลก ==
'' วิธีคำนวณคะแนน '' 
:<math>P=P_\text{Old}+n(r-r_e)</math>
ซึ่ง:
* ''P''<sub>Old</sub>: คะแนนก่อนการแข่งขัน
* ''n'' : ค่าสัมประสิทธิ์ความสำคัญ:
** 70 สำหรับชิงแชมป์โลก
** 60 สำหรับชิงภายในทวีปหรือชิงระหว่างทวีปที่สำคัญ
** 50 สำหรับฟุตซอลโลกรอบคัดเลือกและทัวร์นาเมนต์สำคัญ
** 40 สำหรับทัวร์นาเมนต์อื่นทั้งหมด
** 30 สำหรับนัดกระชับมิตร
* ''r'': ผลการแข่งขัน:
** '''1''' สำหรับชนะในเวลาปกติหรือทดเวลาพิเศษ
** '''0.75''' สำหรับการชนะในการดวลจุดโทษ
** '''0.5''' สำหรับการเสมอหรือแพ้ในการดวลจุดโทษ
** '''0''' สำหรับแพ้ในเวลาปกติหรือทดเวลาพิเศษ
* ''r<sub>e</sub>'' : ผลการแข่งขันที่คาดหวัง:
::<math>r_e = \frac 1 {10^{-dR/400} + 1}</math>
:''dR'' คือ ความต่างของคะแนนระหว่างทั้งสองทีม

=== ฟุตซอลชาย ===
แสดงอันดับโลกสูงสุด 25 อันดับแรกตามการจัดอันดับ {{As of|2022|07|29}}<ref>{{cite web|url=https://www.futsalworldranking.com/rank.htm |title=Futsal World Ranking |publisher=Futsalworldranking.com |access-date=29 July 2022}}</ref>

{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|-
!#
!ทีมชาติ
!คะแนน
|-
|1
|{{futsal|Brazil}}
|1,796
|-
|2
|{{futsal|Spain}}
|1,754
|-
|3
|{{futsal|Portugal}}
|1,744
|-
|4
|{{futsal|Argentina}}
|1,739
|-
|5
|{{futsal|Russia}}
|1,687
|-
|6
|{{futsal|Iran}}
|1,584
|-
|7
|{{futsal|Kazakhstan}}
|1,557
|-
|8
|ไทย
|1,474
|-
|9
|{{futsal|Morocco}}
|1,450
|-
|10
|{{futsal|Italy}}
|1,438
|-
|11
|{{futsal|Ukraine}}
|1,427
|-
|12
|{{futsal|Colombia}}
|1,419
|-
|13
|{{futsal|Azerbaijan}}
|1,378
|-
|14
|{{futsal|Japan}}
|1,358
|-
|15
|{{futsal|Croatia}}
|1,349
|-
|16
|{{futsal|Serbia}}
|1,334
|-
|17
|{{futsal|Czech Republic}}
|1,331
|-
|18
|{{futsal|Finland}}
|1,327
|-
|19
|{{futsal|France}}
|1,307
|-
|20
|{{futsal|Thailand}}
|1294
|-
|21
|{{futsal|Slovenia}}
|1,291
|-
|22
|{{futsal|Venezuela}}
|1,273
|-
|23
|{{futsal|Slovakia}}
|1,266
|-
|24
|{{futsal|Georgia (country)}}
|1,256
|-
|25
|{{futsal|Poland}}
|1,254
|}

=== ฟุตซอลหญิง ===
แสดงอันดับโลกสูงสุด 10 อันดับแรกตามการจัดอันดับ {{As of|2020|03|11}}<ref name="theroonba.com">{{cite web|url=http://www.theroonba.com/futsal/women/ranking.html |title=Women's Futsal World Ranking |publisher=theroonba.com |access-date=11 March 2020}}</ref>

{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|-
!#
!ทีมชาติ
!คะแนน
|-
|1
|{{wfutsal|Brazil}}
|6,068
|-
|2
|{{wfutsal|Spain}}
|5,909
|-
|3
|{{wfutsal|Portugal}}
|5,817
|-
|4
|{{wfutsal|Russia}}
|5,700
|-
|5
|{{wfutsal|Italy}}
|5,599
|-
|6
|{{wfutsal|Colombia}}
|5,552
|-
|7
|{{wfutsal|Argentina}}
|5,529
|-
|8
|{{wfutsal|Iran}}
|5,526
|-
|9
|{{wfutsal|Ukraine}}
|5,508
|-
|10
|{{wfutsal|Japan}}
|5,443
|}

== ดูเพิ่ม ==
* [[ฟุตบอล]]
* [[ฟุตซอลชิงแชมป์โลก]]
* [[ฟุตซอลผู้พิการทางสมองชิงแชมป์โลก]]
* [https://futsalstory.com/%e0%b8%81%e0%b8%95%e0%b8%b4%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%9f%e0%b8%b8%e0%b8%95%e0%b8%8b%e0%b8%ad%e0%b8%a5/ กติกาฟุตซอล 18 ข้อ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230930043522/https://futsalstory.com/%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%9F%E0%B8%B8%E0%B8%95%E0%B8%8B%E0%B8%AD%E0%B8%A5/ |date=2023-09-30 }}

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}
* [http://www.bsd.osrd.go.th/sports/futsal/ ข้อมูล ฟุตซอล] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061213102937/http://www.bsd.osrd.go.th/sports/futsal/ |date=2006-12-13 }} จาก สำนักพัฒนาการกีฬา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
* [http://www.matichon.co.th/youth/youth.php?tagsub=031111&tag950=03you30170736&show=1 ข้อมูล ฟุตซอล] จาก คอลัมน์รู้ไปโม้ด
* [http://fifa.com/en/comp/index/0,2442,Futsal2004,00.html?comp=Futsal&year=2004 โดยFifa.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070409182245/http://www.fifa.com/en/comp/index/0,2442,Futsal2004,00.html?comp=Futsal&year=2004 |date=2007-04-09 }}

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
{{คอมมอนส์|futsal|ฟุตซอล}}

{{ฟุตซอลระหว่างประเทศ}}
{{สโมสรฟุตซอลระหว่างประเทศ}}
{{กล่องนำทางฟีฟ่า}}

[[หมวดหมู่:ฟุตซอล| ]]
[[หมวดหมู่:กีฬาที่มีต้นกำเนิดในประเทศบราซิล]]
[[หมวดหมู่:กีฬาที่มีต้นกำเนิดในประเทศอุรุกวัย]]
{{โครงกีฬา}}