ดูต้นฉบับสำหรับ ประลัย

{{ต้องการอ้างอิง}}
'''ประลัย''' ({{langx|en|Annihilation}}) มีนิยามว่า "การทำลายทั้งหมด" หรือ "การลบล้างเสร็จสมบูรณ์" ของวัตถุ<ref>[http://dictionary.reference.com/search?r=2&q=Annihilation - Dictionary Definition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512141848/http://dictionary.reference.com/search?r=2&q=Annihilation |date=2009-05-12 }} (2006) Dictionary.com.</ref> มีรากศัพท์ในภาษาละตินว่า nihil (ไม่มี) แปลตามตัวอักษรเป็น "เพื่อให้กลายเป็นไม่มี"

[[ไฟล์:Mutual Annihilation of a Positron Electron pair.svg|200px|thumb|right|[[แผนภาพไฟน์แมน]] แสดงประลัยซึ่งกันและกันของคู่สถานะพันธะ[[อิเล็กตรอน]][[โพซิตรอน]]ออกเป็นสองโฟตอน สถานะพันธะนี้เป็นที่รู้จักกันมากกว่าปกติที่เป็น [[โพสิตรอนเนียม]] ([[positronium]])]]
ใน[[ฟิสิกส์]] เป็นคำที่ใช้เพื่อแสดงกระบวนการที่เกิดขึ้นเมื่อมีการชนกันของ[[อนุภาคย่อยของอะตอม]] กับ [[ปฏิยานุภาค]]<ref>{{cite web | url=http://www.lbl.gov/abc/Antimatter.html | title=Antimatter | author=Nuclear Science Division ---- [[Lawrence Berkeley National Laboratory]] | accessdate=09-03-2008 | archive-date=2008-08-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080823180515/http://www.lbl.gov/abc/Antimatter.html | url-status=dead }}</ref> เนื่องจากพลังงานและโมเมนตัมจะต้องมีการอนุรักษ์ จึงเป็นอนุภาคที่ไม่ได้ทำให้เกิดขึ้นจริงจนกลายเป็นความไม่มีอะไร แต่ค่อนข้างจะเป็นอนุภาคใหม่ ปฏิยานุภาคมี[[เลขควอนตัม]]ที่ตรงกันข้ามเป็นสิ่งที่เพิ่มเติมจากอนุภาค ดังนั้นผลบวกของเลขควอนตัมทั้งหมดของคู่อนุภาคต้นฉบับจึงเป็นศูนย์ ดังนั้นชุดของอนุภาคใด ๆ อาจมีการผลิตที่มีเลขควอนตัมรวมทั้งหมดยังมีค่าเป็นศูนย์ตราบใดที่ยังมี[[การอนุรักษ์พลังงาน]]และ[[การอนุรักษ์โมเมนตัม]]ตามที่เชื่อกัน เมื่ออนุภาคและแอนติอนุภาคของมันชนกัน พลังงานของพวกมันจะถูกแปลงเป็นอนุภาค[[พาหะแรง]] เช่น [[กลูออน]], อนุภาคพาหะแรง W/Z หรือโฟตอน อนุภาคเหล่านี้จะถูกเปลี่ยนแปลงในภายหลังเป็นอนุภาคอื่น ๆ ต่อไป<ref name=Particleadventure.org>{{cite web|title=The Standard Model – Particle decays and annihilations|url=http://particleadventure.org/eedd.html|work=The Particle Adventure: The Fundamentals of Matter and Force|publisher=berkeley Lab|accessdate=17 October 2011}}</ref>

ในระหว่างประลัยพลังงานต่ำ, การผลิตโฟตอนมีความเป็นไปได้มากเนื่องจากอนุภาคเหล่านี้ไม่มีมวล อย่างไรก็ตามอนุภาคพลังงานสูงที่เป็นตัวเข้าปะทะเพื่อสร้างประลัยที่หลากหลายของอนุภาคหนักที่แปลกใหม่จะถูกสร้างขึ้น

== ตัวอย่างของประลัย ==
นี้เป็นตัวอย่างของ [[renormalization]] ใน[[ทฤษฎีสนามควอนตัม]] ([[quantum field theory]]) — ทฤษฎีสนามเป็นกลายเป็นสิ่งจำเป็นเพราะจำนวนของอนุภาคเปลี่ยนจากจากหนึ่งเป็นสองและย้อนกลับมาอีกครั้ง

=== ประลัยอิเล็กตรอน-โพสิตรอน ===

{{Main|ประลัยอิเล็กตรอน-โพสิตรอน}}

  <math>e^-</math> + <math>e^+</math> →  γ  +  γ 

เมื่ออิเล็กตรอนพลังงานต่ำเข้าประลัยกับโพสิตรอนพลังงานต่ำ (ปฏิอิเล็กตรอน) พวกมันสามารถผลิต[[โฟตอน]][[รังสีแกมมา]] ([[gamma ray]] photons) เป็นจำนวนสองตัวหรือมากกว่านั้นออกมา เนื่องจากอิเล็กตรอนและโพสิตรอนจะไม่มีความสัมพันธ์ใด ๆ อย่างเพียงพอกับ[[ความสมมูลระหว่างมวล-พลังงาน]] ([[mass-energy]]) ในการผลิตอนุภาคหนักและการอนุรักษ์พลังงานและโมเมนตัมเชิงเส้นที่ไม่อนุญาตให้สร้างโฟตอนเพียงหนึ่งอนุภาค เมื่ออิเล็กตรอนและโพสิตรอนเข้าชนกันเพื่อที่จะประลัยกันและสร้างรังสีแกมมา จะได้พลังงานออกมา อนุภาคทั้งสองมีพลังงานของมวลเมื่ออยู่นิ่งเป็น 0.511 ล้านอิเล็กตรอนโวลต์ (MeV) เมื่อมวลของอนุภาคทั้งสองถูกแปลงเป็นพลังงานทั้งหมดพลังงานของมวลนิ่งนี้คือสิ่งที่จะถูกปลดปล่อยออกมา พลังงานจะถูกปล่อยออกมาในรูปของรังสีแกมมาดังกล่าวข้างต้น แต่ละรังสีแกมมาจะมีพลังงานอยู่ที่ 0.511 ล้านอิเล็กตรอนโวลต์ (MeV) เนื่องจากทั้งโพสิตรอนและอิเล็กตรอนมีช่วงเวลาสั้น ๆ ที่หยุดนิ่งในช่วงระหว่างประลัยนี้ระบบจะไม่มีโมเมนตัมในช่วงเวลาขณะนั้นเลย นี่คือเหตุผลที่ว่าทำไมรังสีแกมมาทั้งสองจึงได้ถูกสร้างขึ้น (เป็นไปตามกฎการอนุรักษ์โมเมนตัมและพลังงาน) การอนุรักษ์โมเมนตัมจะไม่ประสบผลสำเร็จถ้ามีเพียงหนึ่งโฟตอนที่ถูกสร้างขึ้นในปฏิกิริยานี้โดยเฉพาะ โมเมนตัมและพลังงานจะถูกอนุรักษ์ด้วยพลังงานที่มีค่า 1.022 MeV ของรังสีแกมมา (พิจารณาสำหรับพลังงานนิ่งของอนุภาค) ที่เคลื่อนกำลังที่ในทิศทางตรงกันข้าม (พิจารณาสำหรับโมเมนตัมที่มีค่าเป็นศูนย์โดยรวมของระบบ) <ref name=Fermilab>
{{cite web
 |last=Cossairt |first=D.
 |date=29 June 2001
 |title=Radiation from particle annihilation
 |url=http://www.fnal.gov/pub/inquiring/questions/annihilation2.html
 |publisher=[[Fermilab]]
 |accessdate=17 October 2011
}}</ref> อย่างไรก็ตาม, ถ้าในหนึ่งหรืออนุภาคทั้งสองนำพาพลังงานจลน์ไปด้วยเป็นปริมาณจำนวนมาก, คู่อนุภาคอื่น ๆ จะสามารถผลิตขึ้นได้หลากหลายชนิด ประลัย หรือ การทำลายล้าง (หรือการสลายตัว) ของคู่อิเล็กตรอนโพซิตรอนเป็นโฟตอนเดี่ยวนั้น, จะไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในพื้นที่ว่าง (free space) เพราะโมเมนตัมจะไม่ได้รับการอนุรักษ์ในขั้นตอนนี้  การเกิด[[การผลิตคู่|ปฏิกิริยาแบบย้อนกลับ]] ([[pair production|reverse reaction]]) จึงเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้เพราะเหตุนี้, ยกเว้นในการปรากฏตัวของอนุภาคอื่น ๆ ที่สามารถจะนำพาเอาโมเมนตัมส่วนเกินนี้ไปได้ด้วยเท่านั้น

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

[[หมวดหมู่:ปฏิสสาร]]
[[หมวดหมู่:ฟิสิกส์อนุภาค]]