ดูต้นฉบับสำหรับ ดายน์

'''ดายน์''' ({{langx|en|Dyne}}; สัญลักษณ์ "dyn"; [[สัทอักษรสากล|IPA]]: {{IPA|/daɪn/}}) ในทางฟิสิกส์คือ [[หน่วยวัด|หน่วย]]ของ[[แรง]] สำหรับใช้ใน[[ระบบการวัด]]แบบ[[มาตราซีจีเอส|เซนติเมตร-กรัม-วินาที]] (CGS) ซึ่งเป็นระบบการวัดสำหรับ[[มาตราเมตริก]] โดยกำหนดให้ 1 ดายน์มีค่าเท่ากับ 10 [[ไมโคร]][[นิวตัน]] (μN) หรือ 10<sup>−5</sup> นิวตัน (= 0.00001 นิวตัน) หากจะกล่าวเป็นนิยามของหน่วยชนิดนี้แล้ว "หนึ่งดายน์จะมีค่าเท่ากับ ปริมาณของแรงที่ใช้ในการเร่งวัตถุ[[มวล]]หนึ่ง[[กรัม]] ให้มี[[ความเร็ว]]เป็นหนึ่ง[[เซนติเมตร]]ต่อ[[วินาที]]ภายในเวลาหนึ่งวินาที" นั่นคือ "ปริมาณของแรงที่ใช้ในการเร่งวัตถุมวลหนึ่งกรัม ให้มี[[ความเร่ง]]เป็นหนึ่งเซนติเมตรต่อวินาทียกกำลังสอง" สรุปได้ดังนี้

:<math>\mathrm{1\, dyn = 1 \frac{cm\, g}{s^2} = 10^{-5}\,\frac{kg\, m}{s^2} = 10^{-5}\, N}</math>

ส่วนค่าของหนึ่งนิวตันใน[[พจน์]] (term) ของดายน์คือ

:<math>\mathrm{1\, N = 1 \frac{kg\, m}{s^2} = 10^{5}\,\frac{cm\, g}{s^2} = 10^{5}\, dyn}</math>

นั่นหมายความว่า 1 ดายน์จะมีค่าเท่ากับ 0.000 01 นิวตัน และในทางกลับกัน 1 นิวตันจะมีค่าเท่ากับ 100,000 ดายน์

หน่วยดายน์มักถูกนำไปใช้รวมกับหน่วยชนิดอื่น ตัวอย่างเช่น "ดายน์ต่อเซนติเมตร" (dyn/cm) ใช้วัดค่า[[แรงตึงผิว]] เช่น น้ำที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียสจะมีแรงตึงผิว 72.8 dyn/cm<ref>[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/surten.html Surface Tension] จากเว็บไซต์ HyperPhysics, สืบค้นวันที่ 12 สิงหาคม 2555</ref> "ดายน์ต่อตารางเซนติเมตร" (dyn/cm<sup>2</sup>) เป็นหน่วยวัด[[ความดัน]] โดยที่ 10<sup>6</sup> dyn/cm<sup>2</sup> มีค่าเท่ากับ 1 [[บาร์ (หน่วยวัด)|บาร์]] เป็นต้น

หน่วยดายน์ถูกเสนอขึ้นเป็นครั้งแรกพร้อมกับหน่วย[[เออร์ก]]ในปี [[ค.ศ. 1861]] โดยเอเวอเรตต์ (Everett) เพื่อใช้เป็นหน่วยของแรงและ[[พลังงาน]]ตามลำดับ<ref>Rossiter, William (1879). ''Dictionary of Scientific Terms''. London and Glasgow: William Collins, Sons, and Coy. หน้า 109.</ref> หลังจากนั้นในปี [[ค.ศ. 1873]] คณะกรรมการแห่งสมาคมบริติช (British Association) จึงมีการกำหนดให้หน่วยชนิดนี้ใช้ในระบบการวัดแบบ[[มาตราซีจีเอส|เซนติเมตร-กรัม-วินาที]]<ref>Thomson, Sir W และคณะ (กันยายน 1873). [http://www.biodiversitylibrary.org/item/94452#page/7/mode/1up "First Report of the Committee for the Selection and Nomenclature of Dynamical and Electrical Units"]. Forty-third Meeting of the British Association for the Advancement of Science. Bradford: Johna Murray. หน้า 223–224. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2555</ref> โดยคำว่า "dyne" มีที่มาจาก[[ภาษากรีก]]ว่า δύναμις (''dynamis'' ≈[[ไดนามิกส์]]) ซึ่งหมายถึง พลังหรือแรง

ค่าในหน่วยดายน์เมื่อเทียบกับหน่วยของแรงชนิดอื่น ๆ แสดงในตาราง

{{หน่วยแรง}}

==อ้างอิง==
{{รายการอ้างอิง}}

[[หมวดหมู่:หน่วยแรง]]
[[หมวดหมู่:หน่วยซีจีเอส]]