ดูต้นฉบับสำหรับ จุดเดือด

[[ไฟล์:Boilingkettle.jpg|thumb|300px|[[Water|น้ำ]]เดือดที่อุณหภูมิ 99.3 °C (210.8 °F) ที่ความสูง 215 เมตร (705 ฟุต)]]
'''จุดเดือด'''ของ[[Substance|สาร]]เป็นอุณหภูมิที่[[Vapor Pressure|ความดันไอ]]ของ[[Liquid|ของเหลว]]เท่ากับ[[Pressure|ความดัน]]โดยรอบของของเหลว และของเหลวจะเปลี่ยนสถานะเป็น[[Vapor|ไอ]]

จุดเดือดของของเหลวจะเปลี่ยนแปลงไปตามความดันแวดล้อมที่แตกต่างกัน ของเหลวใน[[Partial Vacuum|สุญญากาศบางส่วน]] เช่น ภายใต้ความดันที่ต่ำกว่าจะมีจุดเดือดต่ำกว่าตอนที่ของเหลวนั้นอยู่ที่[[ความดันบรรยากาศ]] เนื่องจากเหตุนี้ [[Water|น้ำ]]จะเดือดที่ 100°C (หรือแม่นยำทางวิทยาศาสตร์: 99.97°C) ภายใต้ความดันมาตรฐานที่ระดับน้ำทะเล แต่จะเดือดที่ 93.4°C ที่ความสูง 1905 เมตร

[[Normal Boiling Point|จุดเดือดปกติ]] (หรือที่เรียกว่าจุดเดือดที่ความดันบรรยากาศ) ของของเหลวคือกรณีพิเศษที่ความดันไอของของเหลวเท่ากับความดันบรรยากาศที่กำหนดไว้ที่ระดับน้ำทะเล ซึ่งคือ 1 บรรยากาศ ที่อุณหภูมินั้น ความดันไอของของเหลวจะเพียงพอที่จะเอาชนะแรงดันบรรยากาศและทำให้เกิด[[Vapor Bubbles|ฟองไอ]]ภายในของเหลว

[[Heat of Vaporization|ความร้อนของการระเหย]]เป็นพลังงานที่ต้องใช้ในการเปลี่ยนปริมาณสารหนึ่ง (เช่น โมล กิโลกรัม ปอนด์ ฯลฯ) จากสถานะของเหลวเป็นสถานะแก๊สภายใต้ความดันที่กำหนด (มักจะเป็นความดันบรรยากาศ)

ของเหลวอาจเปลี่ยนสถานะเป็นไอที่อุณหภูมิต่ำกว่าจุดเดือดผ่านกระบวนการ[[Evaporation|ระเหย]] การระเหยเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นที่ผิวของของเหลว ซึ่ง[[โมเลกุล]]ที่อยู่ใกล้ขอบของเหลวไม่มีความดันของเหลวเพียงพอที่จะกักเก็บไว้ ทำให้สามารถหลุดออกไปในสภาพแวดล้อมรอบข้างในรูปแบบของไอ ในทางตรงกันข้าม การ[[Boiling|เดือด]]เป็นกระบวนการที่โมเลกุลในของเหลวสามารถหลุดออกได้ ทำให้เกิดฟองไอภายในของเหลว<ref>{{cite book|author=Goldberg, David E. |title=3,000 Solved Problems in Chemistry|edition=1st|publisher=McGraw-Hill|year=1988|isbn=0-07-023684-4 |at= section 17.43, p. 321 }}</ref><ref>{{cite book|editor1=Theodore, Louis |editor2=Dupont, R. Ryan |editor3=Ganesan, Kumar |title=Pollution Prevention: The Waste Management Approach to the 21st Century|publisher=CRC Press|year=1999|isbn=1-56670-495-2 |at= section 27, p. 15 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.engineeringtoolbox.com/boiling-points-water-altitude-d_1344.html|title=Boiling Point of Water and Altitude|website=www.engineeringtoolbox.com}}</ref><ref>[http://www.chem.purdue.edu/gchelp/gloss/normalbp.html General Chemistry Glossary] Purdue University website page</ref><ref>{{cite book|author1=Reel, Kevin R. |author2=Fikar, R. M. |author3=Dumas, P. E. |author4=Templin, Jay M. |author5=Van Arnum, Patricia |name-list-style=amp |title=AP Chemistry (REA) – The Best Test Prep for the Advanced Placement Exam|url=https://archive.org/details/apchemistryexam0000unse |edition=9th|publisher=Research & Education Association|year=2006|isbn=0-7386-0221-3 |at= section 71, p. 224 }}</ref><ref name=iupac>{{cite journal |author=Cox, J. D. |date=1982 |title=Notation for states and processes, significance of the word standard in chemical thermodynamics, and remarks on commonly tabulated forms of thermodynamic functions |journal=Pure and Applied Chemistry |volume=54 |issue=6 |pages=1239–1250 |doi=10.1351/pac198254061239|doi-access=free }}</ref>

== อุณหภูมิและความดันอิ่มตัว ==
[[ไฟล์:11. Температурата и вриењето на течност.ogv|thumb|right|280px|การสาธิตการเดือดของ[[Water|น้ำ]]ที่อุณหภูมิต่ำลงเมื่ออยู่ใน[[Low Pressure|ความดันต่ำ]] โดยใช้[[Vacuum Pump|ปั๊มสุญญากาศ]]]]
{{Main||สมดุลไอ–ของเหลว}}
[[Saturated Liquid|ของเหลวอิ่มตัว]]หมายถึงของเหลวที่มีพลังงานความร้อนมากที่สุดเท่าที่จะมีได้โดยไม่เกิดการเดือด (หรือในทางตรงกันข้าม [[Saturated Vapor|ไออิ่มตัว]]หมายถึงไอที่มีพลังงานความร้อนน้อยที่สุดเท่าที่จะมีได้โดยไม่เกิด[[Condensation|การควบแน่น]])

'''อุณหภูมิอิ่มตัว''' หมายถึง ''จุดเดือด'' อุณหภูมิอิ่มตัวคืออุณหภูมิสำหรับ[[Saturation Pressure|ความดันอิ่มตัว]]ที่สอดคล้องกัน ซึ่งของเหลวจะเดือดกลายเป็น[[Gas|ไอ]]สามารถกล่าวได้ว่าของเหลวนั้นอิ่มตัวด้วย[[Thermal Energy|พลังงานความร้อน]] การเพิ่มพลังงานความร้อนใด ๆ จะส่งผลให้เกิด[[Phase Transition|การเปลี่ยนแปลงสถานะ]]

หากความดันใน[[System|ระบบ]]คงที่ ([[Isobaric Process|กระบวนการอีโซบาริก]]) ไอที่อุณหภูมิอิ่มตัวจะเริ่มควบแน่นกลายเป็นของเหลวเมื่อมีการกำจัดพลังงานความร้อน ([[Heat|ความร้อน]]) ในทำนองเดียวกัน ของเหลวที่อุณหภูมิและความดันอิ่มตัวจะเดือดกลายเป็นไอเมื่อมีการเพิ่มพลังงานความร้อนเพิ่มเติม

จุดเดือดสอดคล้องกับอุณหภูมิที่[[Vapor Pressure|ความดันไอ]]ของของเหลวเท่ากับความดันโดยรอบ ดังนั้นจุดเดือดจึงขึ้นอยู่กับความดัน จุดเดือดอาจถูกเผยแพร่โดยอ้างอิงกับ[[National Institute of Standards and Technology|NIST, USA]] [[Standard Temperature and Pressure|ความดันมาตรฐาน]]ที่ 101.325 [[Kilopascal|กิโลปาสคาล]] (หรือ 1 [[Atmospheric Pressure|บรรยากาศ]]) หรือความดันมาตรฐานของ[[สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ]] ([[International Union of Pure and Applied Chemistry|IUPAC]])ที่ 100.000 กิโลปาสคาล ที่ระดับความสูงที่สูงขึ้น ซึ่งความดันบรรยากาศต่ำกว่ามาก จุดเดือดจะต่ำลงด้วยเช่นกัน จุดเดือดจะเพิ่มขึ้นเมื่อความดันเพิ่มขึ้นจนถึง[[Critical Point (Thermodynamics)|จุดวิกฤต]] ซึ่งคุณสมบัติของไอและของเหลวจะเหมือนกัน จุดเดือดไม่สามารถเพิ่มขึ้นเกินกว่าจุดวิกฤตได้เช่นกัน ในทำนองเดียวกัน จุดเดือดจะลดลงเมื่อความดันลดลงจนถึง[[Triple Point|จุดสามสถานะ]] จุดเดือดไม่สามารถลดลงต่ำกว่าจุดสามสถานะได้

หากทราบ[[Heat of Vaporization|ความร้อนของการระเหย]]และความดันไอของของเหลวที่อุณหภูมิหนึ่ง จุดเดือดสามารถคำนวณได้โดยใช้[[Clausius–Clapeyron Equation|สมการคลอเซียส–แคลเปรย์รอน]] ดังนี้:

: <math>T_\text{B} = \left (\frac{1}{T_0} - \frac{R\, \ln \frac{P}{P_0}}{\Delta H_\text{vap}}\right) ^{-1}</math>

โดยที่:
: <math>T_\text{B}</math> คือจุดเดือดที่ความดันที่สนใจ,
: <math>R</math> คือ[[Ideal Gas Constant|ค่าคงที่แก๊สอุดมคติ]],
: <math>P</math> คือ[[Vapor Pressure|ความดันไอ]]ของของเหลว,
: <math>P_0</math> คือความดันบางค่าที่ทราบค่า <math>T_0</math> ที่สอดคล้องกัน (ปกติข้อมูลนี้จะมีอยู่ที่ 1 atm หรือ 100 kPa),
: <math>\Delta H_\text{vap}</math> คือ[[Heat of Vaporization|ความร้อนของการระเหย]]ของของเหลว,
: <math>T_0</math> คืออุณหภูมิเดือด,
: <math>\ln</math> คือ[[Natural Logarithm|ลอการิทึมธรรมชาติ]].

'''ความดันอิ่มตัว''' คือความดันสำหรับอุณหภูมิอิ่มตัวที่สอดคล้องกัน ซึ่งของเหลวจะเดือดกลายเป็นไอ ความดันอิ่มตัวและอุณหภูมิอิ่มตัวมีความสัมพันธ์โดยตรง: เมื่อความดันอิ่มตัวเพิ่มขึ้น อุณหภูมิอิ่มตัวก็จะเพิ่มขึ้นด้วย

หากอุณหภูมิใน[[System|ระบบ]]คงที่ ([[Isothermal Process|ระบบอุณหภูมิคงที่]]) ไอที่ความดันและอุณหภูมิอิ่มตัวจะเริ่ม[[Condensation|ควบแน่น]]กลายเป็นของเหลวเมื่อความดันระบบเพิ่มขึ้น ในทำนองเดียวกัน ของเหลวที่ความดันและอุณหภูมิอิ่มตัวจะมีแนวโน้มที่จะ[[Flash Evaporation|ระเหยอย่างรวดเร็ว]]กลายเป็นไอเมื่อความดันระบบลดลง

มีสองแนวทางเกี่ยวกับ ''จุดเดือดมาตรฐานของน้ำ'': [[Normal Boiling Point|จุดเดือดปกติ]]คือ {{convert|99.97|°C|°F|1|lk=on}} ที่ความดัน 1 atm (คือ 101.325 kPa) [[IUPAC]]แนะนำ จุดเดือดมาตรฐานของน้ำที่ความดันมาตรฐาน 100 kPa (1 บาร์)<ref>[http://goldbook.iupac.org/S05921.html ความดันมาตรฐาน] IUPAC กำหนดว่า "ความดันมาตรฐาน" เท่ากับ 10<sup>5</sup> Pa (ซึ่งเท่ากับ 1 บาร์).</ref> คือ {{convert|99.61|°C|°F|1|lk=on}}.<ref name=iupac/><ref>[http://highered.mcgraw-hill.com/sites/dl/free/0073529214/395307/appdxs1_2.pdf ภาคผนวก 1: ตารางคุณสมบัติและกราฟ (หน่วย SI)], เลื่อนไปที่ตาราง A-5 และอ่านค่าของ 99.61 °C ที่ความดัน 100 kPa (1 บาร์). ข้อมูลจากเว็บไซต์ Higher Education ของ McGraw-Hill.</ref> เพื่อเปรียบเทียบ ที่ยอด [[ภูเขาเอเวอเรสต์|ภูเขาเอเวอเรสต์]], ที่ความสูง {{convert|8848|m|ft|abbr=on}} ความดันอยู่ที่ประมาณ {{convert|34|kPa|torr|0|lk=on|abbr=on}}<ref>{{cite journal |author=West, J. B. |date=1999 |title=Barometric pressures on Mt. Everest: New data and physiological significance |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-applied-physiology_1999-03_86_3/page/n297 |journal=Journal of Applied Physiology |volume=86 |issue=3 |pages=1062–6 |pmid=10066724|doi=10.1152/jappl.1999.86.3.1062 |s2cid=27875962 }}</ref> และจุดเดือดของน้ำคือ {{convert|71|°C|°F|0|lk=on}}มาตราส่วนอุณหภูมิเซลเซียสถูกกำหนดจนถึงปี 1954 โดยสองจุด: 0 °C ถูกกำหนดโดยจุดเยือกแข็งของน้ำ และ 100 °C ถูกกำหนดโดยจุดเดือดของน้ำที่ความดันบรรยากาศมาตรฐาน

== ความสัมพันธ์ระหว่างจุดเดือดปกติกับความดันไอของของเหลว ==

[[ไฟล์:vapor_pressure_chart.svg|thumb|right|กราฟความดันไอแบบล็อก-ลิน (log-lin) สำหรับของเหลวหลายชนิด]]

ยิ่งความดันไอของของเหลวที่อุณหภูมิใด ๆ สูงขึ้นเท่าใด จุดเดือดปกติ (คือ จุดเดือดที่ความดันบรรยากาศ) ของของเหลวจะยิ่งต่ำลง

กราฟความดันไอที่อยู่ทางขวามีกราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างความดันไอกับอุณหภูมิสำหรับของเหลวหลากหลายชนิด<ref>{{cite book|editor=Perry, R.H. |editor2=Green, D.W. |title=[[Perry's Chemical Engineers' Handbook|Chemical Engineering Handbook Perry]]|edition=7th|publisher=McGraw-Hill|year=1997|isbn= 0-07-049841-5}}</ref> จากกราฟจะเห็นได้ว่าของเหลวที่มีความดันไอสูงที่สุดจะมีจุดเดือดปกติต่ำที่สุด

ตัวอย่างเช่น ที่อุณหภูมิใด ๆ ก็ตาม [[Methyl Chloride|เมทิลคลอไรด์]]มีความดันไอสูงที่สุดในบรรดาของเหลวในกราฟนี้ และมีจุดเดือดปกติที่ต่ำที่สุด (-24.2 °C) ซึ่งเป็นจุดที่กราฟความดันไอของเมทิลคลอไรด์ (เส้นสีน้ำเงิน) ตัดกับเส้นความดันแนวนอนที่หนึ่งบรรยากาศ ([[Atmosphere (unit)|atm]]) ของความดันไอสัมบูรณ์

[[Critical Point (Thermodynamics)|จุดวิกฤต]]ของของเหลวคืออุณหภูมิ (และความดัน) สูงสุดที่ของเหลวจะเดือดได้

ดูเพิ่มเติมที่ [[Vapour Pressure of Water|ความดันไอของน้ำ]]

== จุดเดือดของธาตุเคมี ==

{{Further|รายชื่อธาตุเคมี|จุดเดือดของธาตุ (หน้าข้อมูล)}}

ธาตุที่มีจุดเดือดต่ำที่สุดคือ [[ฮีเลียม]] ขณะที่จุดเดือดของ [[เรเนียม]] และ [[ทังสเตน]] เกิน 5000 [[เคลวิน|K]] ที่ [[ความดันมาตรฐาน]]; เนื่องจากการวัดอุณหภูมิที่สูงมากอาจมีความคลาดเคลื่อน, ข้อมูลเกี่ยวกับจุดเดือดที่สูงของทั้งสองธาตุจึงมีการกล่าวถึงในวรรณกรรมว่าเป็นจุดเดือดที่สูงกว่านี้<ref>{{cite book|author=DeVoe, Howard |title=Thermodynamics and Chemistry|edition=1st|publisher=Prentice-Hall|year=2000|isbn=0-02-328741-1}}</ref>

== จุดเดือดในฐานะคุณสมบัติอ้างอิงของสารประกอบบริสุทธิ์ ==
{{Further|รายชื่อธาตุเคมี|จุดเดือดของธาตุ (หน้าข้อมูล)}}

จากกราฟด้านบนของลอการิทึมของความดันไอเทียบกับอุณหภูมิสำหรับ[[Chemical Compound|สารประกอบเคมี]]บริสุทธิ์ที่กำหนด จุดเดือดปกติของสารประกอบนั้นสามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้ถึง[[Volatility (Chemistry)|ความระเหย]]โดยรวมของสารประกอบนั้น สารประกอบบริสุทธิ์ที่กำหนดจะมีเพียงจุดเดือดปกติหนึ่งจุดเท่านั้น (หากมี) และจุดเดือดปกติและ[[Melting Point|จุดหลอมเหลว]]ของสารประกอบสามารถใช้เป็นคุณสมบัติ[[Physical Property|สมบัติทางกายภาพ]]ลักษณะเฉพาะสำหรับสารประกอบนั้น ๆ ซึ่งจะมีการระบุไว้ในหนังสืออ้างอิง ยิ่งจุดเดือดปกติของสารประกอบสูงเท่าไร สารประกอบนั้นก็จะมีความระเหยน้อยลงเท่านั้น และในทางกลับกัน ยิ่งจุดเดือดปกติของสารประกอบต่ำลง สารประกอบนั้นก็จะมีความระเหยมากขึ้น สารประกอบบางชนิดจะสลายตัวที่อุณหภูมิสูงก่อนที่จะถึงจุดเดือดปกติหรือบางครั้งแม้กระทั่งจุดหลอมเหลว สำหรับสารประกอบที่เสถียร จุดเดือดอยู่ในช่วงตั้งแต่[[Triple Point|จุดสามสถานะ]]ไปจนถึง[[Critical Point (Thermodynamics)|จุดวิกฤต]] ขึ้นอยู่กับความดันภายนอก จุดเดือดปกติของสารประกอบจะสูงกว่าจุดหลอมเหลว (ถ้ามี) เมื่ออยู่เหนือจุดสามสถานะ หลังจากจุดวิกฤตแล้ว สถานะของเหลวและไอของสารประกอบจะรวมเข้าด้วยกันเป็นหนึ่งสถานะ ซึ่งอาจเรียกว่า[[Superheated Gas|แก๊สร้อนยวดยิ่ง]] เมื่ออุณหภูมิใด ๆ ก็ตาม ถ้าจุดเดือดปกติของสารประกอบต่ำกว่า สารประกอบนั้นโดยทั่วไปจะอยู่ในรูปของแก๊สที่ความดันภายนอกบรรยากาศ ถ้าจุดเดือดปกติของสารประกอบสูงกว่า สารประกอบนั้นสามารถอยู่ในรูปของเหลวหรือของแข็งที่อุณหภูมิใด ๆ ก็ตามที่ความดันบรรยากาศภายนอก และจะอยู่ในสมดุลกับไอ (หากมีความระเหย) หากไอถูกเก็บรักษาไว้ หากไอของสารประกอบไม่ได้ถูกเก็บรักษาไว้ สารประกอบบางชนิดที่ระเหยได้ในที่สุดจะระเหยหายไป แม้ว่าจะมีจุดเดือดที่สูงขึ้นก็ตาม

[[ไฟล์:Boiling point vs molar mass graph.png|thumb|350px|กราฟแสดงจุดเดือดของ[[Alkane|แอลเคน]], [[Alkene|แอลคีน]], [[Ether|อีเทอร์]], [[Halogenoalkane|ฮาโลจีโนแอลเคน]], [[Aldehyde|แอลดีไฮด์]], [[Ketone|คีโตน]], [[Alcohol (Chemistry)|แอลกอฮอล์]] และ[[Carboxylic Acid|กรดคาร์บอกซิลิก]] เมื่อเทียบกับมวลโมลาร์]]

โดยทั่วไป สารประกอบที่มี[[Ionic Bond|พันธะไอออนิก]]จะมีจุดเดือดปกติที่สูง หากไม่สลายตัวก่อนที่จะถึงอุณหภูมิสูงดังกล่าว โลหะหลายชนิดมีจุดเดือดสูง แต่ไม่ใช่ทั้งหมด โดยทั่วไปแล้วเมื่อปัจจัยอื่น ๆ เท่ากัน ในสารประกอบที่มี[[Covalent Bond|พันธะโควาเลนต์]] เมื่อขนาดของโมเลกุล (หรือ[[Molecular Mass|มวลโมเลกุล]]) เพิ่มขึ้น จุดเดือดปกติจะเพิ่มขึ้น เมื่อขนาดของโมเลกุลเพิ่มขึ้นจนกลายเป็น[[Macromolecule|มาครโมเลกุล]], [[Polymer|โพลีเมอร์]] หรือมีขนาดใหญ่มาก สารประกอบมักจะสลายตัวที่อุณหภูมิสูงก่อนที่จะถึงจุดเดือด อีกปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อจุดเดือดปกติของสารประกอบคือ[[Polarity (Chemistry)|ขั้ว]]ของโมเลกุลของสารประกอบนั้น เมื่อขั้วของโมเลกุลของสารประกอบเพิ่มขึ้น จุดเดือดปกติก็จะเพิ่มขึ้นเช่นกันเมื่อปัจจัยอื่น ๆ เท่ากัน สิ่งที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดคือความสามารถของโมเลกุลในการสร้าง[[พันธะไฮโดรเจน]] (ในสถานะของเหลว) ซึ่งทำให้โมเลกุลยากที่จะออกจากสถานะของเหลว และทำให้จุดเดือดปกติของสารประกอบสูงขึ้น กรดคาร์บอกซิลิกชนิดง่าย ๆ จะเกิดการรวมตัวกันเป็นคู่ผ่านการสร้างพันธะไฮโดรเจนระหว่างโมเลกุล ปัจจัยเล็กน้อยที่ส่งผลต่อจุดเดือดคือรูปร่างของโมเลกุล การทำให้รูปร่างของโมเลกุลมีความกะทัดรัดมากขึ้นจะทำให้จุดเดือดปกติลดลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับโมเลกุลที่มีพื้นผิวสัมผัสมากกว่า

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ การเปรียบเทียบจุดเดือดของ[[Butane|บิวเทน]]ไอโซเมอร์ ({{nobold|C<sub>4</sub>H<sub>10</sub>}})
|-
! ชื่อทั่วไป
| ''n''-[[Butane|บิวเทน]]
| [[Isobutane|ไอโซบิวเทน]]
|-
! [[IUPAC Nomenclature|ชื่อแบบ IUPAC]]
| บิวเทน
| 2-เมทิลโพรเพน
|-
! รูปโมเลกุล<br/>
| [[ไฟล์:Butane-3D-balls.png|140px]]
| [[ไฟล์:Isobutane-3D-balls.png|120px]]
|-
! จุดเดือด<br/> (°C)
| -0.5
| -11.7
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ การเปรียบเทียบจุดเดือดของเพนเทนไอโซเมอร์
|-
! ชื่อทั่วไป
| ''n''-[[Pentane|เพนเทน]]
| [[Isopentane|ไอโซเพนเทน]]
| [[Neopentane|นีโอเพนเทน]]
|-
! [[IUPAC Nomenclature|ชื่อแบบ IUPAC]]
| เพนเทน
| 2-เมทิลบิวเทน
| 2, 2-ไดเมทิลโพรเพน
|-
! รูปโมเลกุล<br/>
| [[ไฟล์:Pentane-3D-balls.png|160px]]
| [[ไฟล์:Isopentane-3D-balls.png|140px]]
| [[ไฟล์:Neopentane-3D-balls.png|120px]]
|-
! จุดเดือด<br/> (°C)
| 36.0
| 27.7
| 9.5
|}

[[ไฟล์:Binary Boiling Point Diagram new.svg|thumb|right|350px|'''ไดอะแกรมจุดเดือดไบนารี'''ของส่วนประกอบสองส่วนสมมุติที่มีปฏิกิริยาโต้ตอบกันเพียงเล็กน้อยโดยไม่มี[[Azeotrope|อะซีโอทรอป]]]]

สารประกอบที่ระเหยได้มากที่สุด (ที่อุณหภูมิใกล้เคียงกับอุณหภูมิแวดล้อม) มักจะผ่านสถานะของเหลวระหว่างการอุ่นจากสถานะของแข็งเพื่อเปลี่ยนเป็นไอ ในการเปรียบเทียบกับการเดือด[[Sublimation (Phase Transition)|การระเหิด]]เป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่สถานะของแข็งเปลี่ยนเป็นไอโดยตรง ซึ่งเกิดขึ้นในบางกรณี เช่น[[Carbon Dioxide|คาร์บอนไดออกไซด์]]ที่ความดันบรรยากาศ สำหรับสารประกอบดังกล่าว[[Sublimation Point|จุดระเหิด]]คืออุณหภูมิที่สถานะของแข็งเปลี่ยนเป็นไอโดยตรงมีความดันไอเท่ากับความดันภายนอก

== สิ่งเจือปนและสารผสม ==
ในส่วนก่อนหน้านี้ ได้ครอบคลุมจุดเดือดของสารประกอบบริสุทธิ์ ความดันไอและจุดเดือดของสารสามารถได้รับผลกระทบจากการมีอยู่ของสิ่งเจือปนที่ละลายอยู่ ([[Solutes|สารละลาย]]) หรือสารอื่น ๆ ที่ผสมเข้ากันได้ ระดับของผลกระทบขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของสิ่งเจือปนหรือสารอื่น ๆ การมีอยู่ของสิ่งเจือปนที่ไม่ระเหย เช่น [[เกลือ (เคมี)|เกลือ]] หรือสารประกอบที่มี[[ความผันผวน (เคมี)|ความระเหย]]ต่ำกว่าสารประกอบหลักมาก จะทำให้[[Mole Fraction|เศษส่วนโมล]]และ[[Solution (Chemistry)|สารละลาย]]มีความระเหยน้อยลง และทำให้จุดเดือดปกติเพิ่มขึ้นตามสัดส่วนของ[[Concentration|ความเข้มข้น]]ของสารละลายที่มีสิ่งเจือปน ผลกระทบนี้เรียกว่า '''[[Boiling Point Elevation|การเพิ่มขึ้นของจุดเดือด]]''' ตัวอย่างทั่วไปเช่น [[Saline Water|น้ำเกลือ]] ที่มีจุดเดือดสูงกว่าน้ำบริสุทธิ์

ในสารผสมอื่น ๆ ของสารที่สามารถผสมกันได้ (ส่วนประกอบ) อาจมีสองส่วนประกอบหรือมากกว่านั้นที่มีความระเหยต่างกัน โดยแต่ละส่วนประกอบจะมีจุดเดือดของสารบริสุทธิ์ของตัวเองที่ความดันใด ๆ ก็ตาม การมีอยู่ของส่วนประกอบที่ระเหยได้อื่น ๆ ในสารผสมมีผลกระทบต่อความดันไอ และดังนั้นจึงส่งผลต่อจุดเดือดและ[[Dew Point|จุดน้ำค้าง]]ของส่วนประกอบทั้งหมดในสารผสม จุดน้ำค้างคืออุณหภูมิที่ไอ[[Condensation|ควบแน่น]]เป็นของเหลว นอกจากนี้ ที่อุณหภูมิใด ๆ ก็ตาม องค์ประกอบของไอมักจะแตกต่างจากองค์ประกอบของของเหลวในกรณีส่วนใหญ่ เพื่อแสดงผลกระทบเหล่านี้ระหว่างส่วนประกอบที่ระเหยได้ในสารผสม โดยทั่วไปจะใช้ '''ไดอะแกรมจุดเดือด''' [[Distillation|การกลั่น]] เป็นกระบวนการของการเดือดและ [โดยปกติแล้ว] การควบแน่น ซึ่งใช้ประโยชน์จากความแตกต่างขององค์ประกอบระหว่างเฟสของเหลวและไอ

== ตาราง ==
{{หลัก|จุดเดือดของธาตุ (หน้าข้อมูล)}}
{{PeriodicTableBoilingPoints}}

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* {{Cite NSRW|short=x|wstitle=Boiling-Point}}

[[หมวดหมู่:ก๊าซ]]
[[หมวดหมู่:ปริมาณทางอุตุนิยมวิทยา]]
[[หมวดหมู่:อุณหภูมิ]]
[[หมวดหมู่:อุณหภูมิขีดจำกัด]]