ดูต้นฉบับสำหรับ ค่าเอฟ

[[ไฟล์:Aperture_diagram.svg|thumb|300x300px| พื้นที่รับแสงลดลงทีละครึ่งในขณะที่ค่าเอฟเพิ่มขึ้น 1.4 เท่า]]
'''ค่าเอฟ''' (f-number หรือ f-stop) คือค่าที่คำนวณจากการหาร[[ความยาวโฟกัส]]ของเลนส์ด้วยขนาด[[รูรับแสง]]ยังผล ใช้เป็นดัชนีเพื่อระบุความสว่างของ[[เลนส์ (ทัศนศาสตร์)|เลนส์]] โดยทั่วไปแล้วสามารถถือได้ว่ายิ่งค่าเอฟน้อย เลนส์ก็จะยิ่งสว่าง (= แสงผ่านเลนส์ได้มากขึ้น) และ[[ความเร็วชัตเตอร์]]ก็จะยิ่งเร็วขึ้น

f ของค่าเอฟมาจากคำว่า focus โดยทั่วไปอาจเขียนแสดงเป็น <math>f</math>/N (มักใช้เอฟเล็กหางงอ) โดยที่ N ในที่นี้คือค่าเอฟ เช่น <math>f</math>/1.4, <math>f</math>/2, <math>f</math>/2.8 เป็นต้น

== รูรับแสงยังผลและความสว่าง ==
ขนาดรูรับแสงยังผลคือเส้นผ่านศูนย์กลางที่กลุ่มรังสีคู่ขนานฉายจากแหล่งกำเนิดแสงแบบจุดเข้าสู่เลนส์ โดยถือว่าแหล่งกำเนิดแสงแบบจุดนั้นอยู่ที่ระยะอนันต์บน[[แกนเชิงแสง]]ของเลนส์ ความสัมพันธ์ระหว่างขนาดรูรับแสงยังผลกับค่าเอฟคือ

<math>N=\frac{f}{\Phi}</math>

โดย
* <math>N</math>: ค่าเอฟ
* <math>{f}</math>: [[ความยาวโฟกัส]]
* <math>{\Phi}</math>: ขนาดรูรับแสงยังผล

รูรับแสงใหญ่ขึ้นหมายถึงสามารถรวบรวมแสงได้มากขึ้น รูรับแสงยังผลจะเป็น <math>1/\sqrt{2}</math> เมื่อพื้นที่สำหรับรวบรวมแสงลดลงครึ่งหนึ่ง ดังนั้น ถ้าค่าเอฟเป็น <math>\sqrt{2}</math> เท่า ความสว่างจะลงครึ่งหนึ่ง

== ความหมายในการหารความยาวโฟกัส ==
* ความสว่างของภาพจริงถูกกำหนดตาม ค่าเอฟ
* เมื่อนำค่านี้ไปคูณด้วยเวลาเปิดรับแสงจะได้ค่าปริมาณแสง
* ขนาดของภาพจริงจะแปรผันตามความยาวโฟกัส
พื้นที่ภาพที่เกิดจากเลนส์จะขยายตามสัดส่วนกำลังสองของความยาวโฟกัส ในทางกลับกัน ปริมาณแสงที่ตกกระทบบนเลนส์จะเป็นสัดส่วนกับพื้นที่ยังผลของเลนส์ พื้นที่ยังผลของเลนส์แปรตามกำลังสองของเส้นผ่านศูนย์กลางยังผล ดังนั้น ปริมาณแสง (ความสว่าง) ต่อพื้นที่ภาพจึงแปรผกผันกับกำลังสองของความยาวโฟกัส และแปรผันกับกำลังสองของเส้นผ่านศูนย์กลางยังผล นั่นคือ แปรตามกำลังสองของ (เส้นผ่านศูนย์กลางยังผล/ความยาวโฟกัส) ≡ 1/กำลังสองของเลขเอฟ

== ค่าที ==
แม้ว่าค่าเอฟจะใช้กันอย่างแพร่หลายเป็นตัวบ่งชี้ความสว่างของเลนส์ แต่ก็ไม่สามารถพูดถึงการประมาณ[[การเปิดรับแสง]]อย่างถูกต้องโดยใช้เพียงค่าเอฟเนื่องจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น [[ความส่งผ่าน]]ของเลนส์

เมื่อความส่งผ่านของเลนส์กลายเป็นปัญหา ในกรณีของการสะท้อนแสงของพื้นผิวในสมัยที่ยังไม่มีเทคโนโลยีการเคลือบผิว เช่น หากการส่งผ่านของพื้นผิวหนึ่งเท่ากับ 95% เลนส์ที่ประกอบด้วย 6 ชิ้นใน 4 กลุ่มจะมี 4 กลุ่ม = 8 พื้นผิวถึงประมาณ 66% (0.95 ยกกำลัง 8 คือ 0.6634...) ของปริมาณแสงเท่านั้นที่ส่งผ่าน นี่เป็นปัญหาสำหรับระบบเชิงแสงที่พบได้ เช่นในระบบที่มีแผ่นกรองแสง เช่น เลนส์ [[STF]] ดัชนีที่ระบุความสว่างจริงที่คำนึงถึงการส่งผ่านของระบบเชิงแสงเรียกว่า '''ค่าที''' (t-stop) โดยความสัมพันธ์ระหว่างค่า t กับค่า f คือ

<math>t = \frac{f}{\sqrt{\mathcal{T}}}</math>

โดยในที่นี้ <math>\mathcal{T}</math> คือค่าความส่งผ่าน

เลนส์ถ่ายภาพยนตร์ระดับสูงบางรุ่นจะแสดงค่าทีบน[[แผ่นช่องรับแสง]]

อย่างไรก็ดี ด้วยความก้าวหน้าในเทคโนโลยีการเคลือบผิว การสะท้อนที่ผิวจึงลดลง และมาตรวัดค่าแสง TTL ซึ่งวัดปริมาณแสงหลังจากที่ผ่านเลนส์ไปแล้วก็กลายเป็นเรื่องธรรมดา ดังนั้นโดยทั่วไปแล้วความแตกต่างระหว่างค่าเอฟและค่าทีจึงอาจถือว่าไม่ใช่ปัญหา

== ตารางค่าเอฟมาตรฐาน ==
ค่าเอฟที่พบได้บ่อยมักแสดงเป็นขั้น ๆ ดังที่จะแสดงในตารางต่อไปนี้ โดยเทียบกับค่า <math>A_v</math> (aperture value) ของ [[APEX]] โดยที่ 
: <math>A_v = 2\log_2 N</math> (หรือ <math>N = \sqrt{2^{A_v}}</math>)

=== ขั้นละ 1 ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!A<sub>v</sub>
| -2
| -1
| 0
| 1
| 2
| 3
| 4
| 5
| 6
| 7
| 8
| 9
| 10
| 11
| 12
| 13
| 14
| 15
| 16
|-
|- bgcolor="#CCFFCD"
! N
| 0.5
| 0.7
| 1.0
| 1.4
| 2
| 2.8
| 4
| 5.6
| 8
| 11
| 16
| 22
| 32
| 45
| 64
| 90
| 128
| 180
| 256
|-
! ค่าคำนวณ
| 0.5
| 0.707…
| 1.0
| 1.414…
| 2.0
| 2.828…
| 4.0
| 5.657…
| 8.0
| 11.31…
| 16.0
| 22.62…
| 32.0
| 45.25…
| 64.0
| 90.51…
| 128.0
| 181.02…
| 256.0
|}

=== ขั้นละ 1/2 ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!A<sub>v</sub>
| -1
| −0.5
| 0
| 0.5
| 1
| 1.5
| 2
| 2.5
| 3
| 3.5
| 4
| 4.5
| 5
| 5.5
| 6
| 6.5
| 7
| 7.5
| 8
| 8.5
| 9
| 9.5
| 10
| 10.5
| 11
| 11.5
| 12
| 12.5
| 13
| 13.5
| 14
|-
|- bgcolor="#FFFFCC"
! N
| style="background:#CCFFCC;" | 0.7
| 0.8
| style="background:#CCFFCC;" | 1.0
| 1.2
| style="background:#CCFFCC;" | 1.4
| 1.7
| style="background:#CCFFCC;" | 2
| 2.4
| style="background:#CCFFCC;" | 2.8
| 3.3
| style="background:#CCFFCC;" | 4
| 4.8
| style="background:#CCFFCC;" | 5.6
| 6.7
| style="background:#CCFFCC;" | 8
| 9.5
| style="background:#CCFFCC;" | 11
| 13
| style="background:#CCFFCC;" | 16
| 19
| style="background:#CCFFCC;" | 22
| 27
| style="background:#CCFFCC;" | 32
| 38
| style="background:#CCFFCC;" | 45
| 54
| style="background:#CCFFCC;" | 64
| 76
| style="background:#CCFFCC;" | 90
| 107
| style="background:#CCFFCC;" | 128
|}

=== ขั้นละ 1/3 ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!A<sub>v</sub>
| −1
| −0.7
| −0.3
| 0
| 0.3
| 0.7
| 1
| 1.3
| 1.7
| 2
| 2.3
| 2.7
| 3
| 3.3
| 3.7
| 4
| 4.3
| 4.7
| 5
| 5.3
| 5.7
| 6
| 6.3
| 6.7
| 7
| 7.3
| 7.7
| 8
| 8.3
| 8.7
| 9
| 9.3
| 9.7
| 10
| 10.3
| 10.7
| 11
| 11.3
| 11.7
| 12
| 12.3
| 12.7
| 13
|-
|- bgcolor="#e5d1cb"
! N
| style="background:#CCFFCC;" | 0.7
| 0.8
| 0.9
| style="background:#CCFFCC;" | 1.0
| 1.1
| 1.2
| style="background:#CCFFCC;" | 1.4
| 1.6
| 1.8
| style="background:#CCFFCC;" | 2
| 2.2
| 2.5
| style="background:#CCFFCC;" | 2.8
| 3.2
| 3.5
| style="background:#CCFFCC;" | 4
| 4.5
| 5.0
| style="background:#CCFFCC;" | 5.6
| 6.3
| 7.1
| style="background:#CCFFCC;" | 8
| 9
| 10
| style="background:#CCFFCC;" | 11
| 13
| 14
| style="background:#CCFFCC;" | 16
| 18
| 20
| style="background:#CCFFCC;" | 22
| 25
| 29
| style="background:#CCFFCC;" | 32
| 36
| 40
| style="background:#CCFFCC;" | 45
| 51
| 57
| style="background:#CCFFCC;" | 64
| 72
| 80
| style="background:#CCFFCC;" | 90
|}

=== ขั้นละ 1/4 ===

==== 0≤A<sub>v</sub>≤5 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!A<sub>v</sub>
| 0
| 0.25
| 0.5
| 0.75
| 1
| 1.25 
| 1.5
| 1.75
| 2
| 2.25 
| 2.5
| 2.75
| 3
| 3.25
| 3.5
| 3.75
| 4
| 4.25 
| 4.5
| 4.75
| 5
|-
|- bgcolor="#5D8AA8"
! N
| style="background:#CCFFCC;" | 1.0
| 1.1
| style="background:#FFFFCC;" | 1.2
| 1.3
| style="background:#CCFFCC;" | 1.4
| 1.5
| style="background:#FFFFCC;" | 1.7
| 1.8
| style="background:#CCFFCC;" | 2
| 2.2
| style="background:#FFFFCC;" | 2.4
| 2.6
| style="background:#CCFFCC;" | 2.8
| 3.1
| style="background:#FFFFCC;" | 3.4
| 3.7
| style="background:#CCFFCC;" | 4
| 4.4
| style="background:#FFFFCC;" | 4.8
| 5.2
| style="background:#CCFFCC;" | 5.6
|-
|- bgcolor="#5D8AA8"
! มินอลต้า
| style="background:#CCFFCC;" | 1.0<sub>0</sub>
| 1.0<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 1.0<sub>2</sub>
| 1.0<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 1.4<sub>0</sub>
| 1.4<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 1.4<sub>2</sub>
| 1.4<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 2.0<sub>0</sub>
| 2.0<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 2.0<sub>2</sub>
| 2.0<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 2.8<sub>0</sub>
| 2.8<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 2.8<sub>2</sub>
| 2.8<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 4.0<sub>0</sub>
| 4.0<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 4.0<sub>2</sub>
| 4.0<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 5.6<sub>0</sub>
|}

==== 5≤A<sub>v</sub>≤10 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!A<sub>v</sub>
| 5
| 5.25 
| 5.5
| 5.75
| 6
| 6.25 
| 6.5
| 6.75
| 7
| 7.25 
| 7.5
| 7.75
| 8
| 8.25 
| 8.5
| 8.75 
| 9
| 9.25 
| 9.5
| 9.75 
| 10
|-
|- bgcolor="#5D8AA8"
! N
| style="background:#CCFFCC;" | 5.6
| 6.2
| style="background:#FFFFCC;" | 6.7
| 7.3
| style="background:#CCFFCC;" | 8
| 8.7
| style="background:#FFFFCC;" | 9.5
| 10
| style="background:#CCFFCC;" | 11
| 12
| style="background:#FFFFCC;" | 14
| 15
| style="background:#CCFFCC;" | 16
| 17
| style="background:#FFFFCC;" | 19
| 32
| style="background:#CCFFCC;" | 22
| 25
| style="background:#FFFFCC;" | 27
| 29
| style="background:#CCFFCC;" | 32
|-
|- bgcolor="#5D8AA8"
! มินอลต้า
| style="background:#CCFFCC;" | 5.6<sub>0</sub>
| 5.6<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 5.6<sub>2</sub>
| 5.6<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 8.0<sub>0</sub>
| 8.0<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 8.0<sub>2</sub>
| 8.0<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 11<sub>0</sub>
| 11<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 11<sub>2</sub>
| 11<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 16<sub>0</sub>
| 16<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 16<sub>2</sub>
| 16<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 22<sub>0</sub>
| 22<sub>1</sub>
| style="background:#FFFFCC;" | 22<sub>2</sub>
| 22<sub>3</sub>
| style="background:#CCFFCC;" | 32<sub>0</sub>
|}
[[หมวดหมู่:จำนวนไร้มิติ]]
[[หมวดหมู่:ทัศนศาสตร์เชิงเรขาคณิต]]
[[หมวดหมู่:หน่วยมาตราส่วนเชิงลอการิทึม]]