ดูต้นฉบับสำหรับ ความแป้น

'''ความแป้น''' ({{langx|en|flattening หรือ oblateness}}) เป็นค่าที่บ่งบอกว่า[[วงรี]]หรือ[[ทรงคล้ายทรงกลม]]มีรัศมีตามแนวตั้งกับแนวนอนต่างกันมากแค่ไหนเมื่อเทียบกับ[[วงกลม]]หรือ[[ทรงกลม]] สำหรับวงกลมหรือทรงกลมจะมีค่าความแป้นเป็น 0 ในขณะที่ถ้าวงรีหรือทรงคล้ายทรงกลมนั้นแบนแต๊ดแต๋ค่าก็จะเข้าใกล้ 1

ถ้าแกนหลักของวงรีหรือทรงกลมเป็น <math>a</math> และแกนรองเป็น <math>b</math> ความแป้น <math>f</math> จะคำนวณได้เป็น
: <math>f=\frac{a-b}{a}=1-\frac{b}{a}</math>

โดยอาจเขียนในรูปอัตราส่วน <math>a-b: a</math> ส่วนค่าความรี <math>\varepsilon</math> จะเป็น
: <math>f = 1 - \varepsilon</math>

ในกรณีของวัตถุที่หมุน [[แรงหนีศูนย์กลาง]]จะทำให้ทรงกลมมีความแป้น โดยรัศมีตามแนวเส้นศูนย์สูตรจะมากกว่ารัศมีตามแนวแกนหมุน ดังนั้นในที่นี้ <math>a</math> คือรัศมีเส้นศูนย์สูตร และ <math>b</math> คือรัศมีตามแนวแกนหมุน

== ความสัมพันธ์กับความเยื้องศูนย์กลาง ==
ความแป้น <math>f</math> มีความสัมพันธ์กับค่า[[ความเยื้องศูนย์กลาง (คณิตศาสตร์)|ความเยื้องศูนย์กลาง]]ของวงรี <math>e</math> เป็นดังนี้
: <math>e \triangleq \sqrt{1-\frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{f(2-f)}</math>

ตัวอย่างเช่น วงรีที่มีความแบนแป้น 0.1 มีความเยื้องศูนย์กลางประมาณ 0.43 สำหรับวงกลมสมบูรณ์แล้ว ค่าความเยื้องศูนย์กลางก็จะเป็น 0 เช่นเดียวกับค่าความแป้น และจะมีค่าเข้าใกล้ 1 เมื่อแบนแต๊ดแต๋ ข้อแตกต่างคือความเยื้องศูนย์กลางเป็นแนวคิดสำหรับ[[ภาคตัดกรวย]]ทั่วไป

== ความแป้นของโลก ==
{{หลัก|ทรงรีโลก}}
สำหรับค่าความแป้นของโลกในทาง[[ภูมิมาตรศาสตร์]] ค่าตัวแปรเสริมของ [[GRS80]] ถูกใช้เป็นมาตรฐาน ดังนี้<ref>{{Cite web|title=日本の測地系 測地系と準拠楕円体|url=https://www.gsi.go.jp/sokuchikijun/datum-main.html#p2|access-date=2022-08-28|publisher=[[国土地理院]]}}</ref>

รัศมีเส้นศูนย์สูตร (=แกนหลัก) a = 6 378 137 m

ความแป้น: <math>f=\frac{1}{298.257\ 222\ 101}</math>

จากนิยามนี้ ได้ว่ารัศมีขั้ว b = 6 356 752.314 140 356 m

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

[[หมวดหมู่:ธรณีฟิสิกส์]]
[[หมวดหมู่:กลศาสตร์ท้องฟ้า]]