ดูต้นฉบับสำหรับ ความสว่าง (ทัศนศาสตร์)

{{สับสน|ความส่องสว่าง (ทัศนศาสตร์)}}
'''ความสว่าง''' ({{langx|en|luminance}}) เป็น[[การวัดแสง (ทัศนศาสตร์)|ปริมาณเชิงแสง]]ที่บอกค่า[[ความเข้มของการส่องสว่าง]]ต่อพื้นที่ในทิศทางที่กำหนด<ref>{{cite encyclopedia | title=luminance, 17-21-050 | encyclopedia=CIE S 017:2020 ILV: International Lighting Vocabulary, 2nd edition. | publisher=CIE - International Commission on Illumination | accessdate=20 April 2023 | year=2020 | url=https://cie.co.at/eilvterm/17-21-050}}</ref> โดยจะระบุปริมาณแสงที่ผ่านทะลุ หรือเปล่งแสงออกมาจากพื้นที่หนึ่ง ๆ และตกกระทบในมุมตันที่กำหนด

[[หน่วยเอสไอ]] ของค่าความสว่างนั้น เรียกว่า [[แคนเดลาต่อตารางเมตร]] เขียนย่อเป็น cd/m<sup>2</sup>
สำหรับ[[หน่วยซีจีเอส]]ของค่าความสว่าง คือ stilb ซึ่งมีค่าเท่ากับ 1 แคนเดลาต่อตารางเซนติเมตร หรือ 10 kcd/m<sup>2</sup>

ค่าความสว่างนั้น มักจะใช้ระบุถึงการเปล่งแสง หรือการสะท้อนแสงจากพื้นผิวราบที่กระจายแสง ความสว่างนี้จะบอกว่า ตาของเราที่มองดูพื้นผิวจากมุมหนึ่ง ๆ นั้น รับรู้ถึงกำลังความสว่างได้มากเท่าใด ความสว่างจึงเป็นตัวบ่งบอกว่าพื้นผิวนั้นดูสว่างเพียงใด ในกรณีนี้ [[มุมตัน]]ที่แสงตกกระทบนั้น จึงเป็นมุมตันที่เกิดจากระนาบของจาก[[รูม่านตา]]นั่นเอง

ในอุตสาหกรรมภาพวิดีโอจะใช้ค่าความสว่าง เป็นตัวบอกถึง[[ความสว่าง]]ของ[[จอภาพ]] และในอุตสาหกรรมนี้ จะเรียกหน่วยค่าความสว่าง 1 แคนเดลลาต่อตารางเมตร ว่า [[นิต]] ใช้ตัวย่อว่า nt สำหรับจอคอมพิวเตอร์โดยทั่วไป จะให้ค่าความสว่างประมาณ 50 – 300 nt

ความสว่างนั้นแปรผันต่างกันไปในบรรดาทัศนูปกรณ์ทางเรขาคณิต นั่นหมายความว่า สำหรับระบบทัศนูปกรณ์ในอุดมคติหนึ่ง ๆ ค่าความสว่างขาออก จะเท่ากับค่าความสว่างขาเข้า ตัวอย่างเช่น หากเราสร้างภาพย่อด้วยเลนส์ กำลังความสว่างจะถูกบีบในพื้นที่ขนาดเล็กลง นั่นหมายความว่าง ค่าความสว่างที่ภาพดังกล่าวจะสูงขึ้น แต่แสงที่ระนาบของภาพจะเติมมุมตันที่ใหญ่ขึ้น ทำให้ค่าความสว่างออกมาเท่าเดิม โดยถือว่าไม่มีการสูญเสียที่เลนส์ และภาพนั้นก็ไม่มีทางที่จะสว่างมากไปกว่าภาพเดิม

การหาค่าความสว่าง อาจคิดได้จากสูตรต่อไปนี้

: <math>L_v = \frac{d^2 \Phi}{dS\,d{\Omega} \cos \theta}</math>

โดยที่
* <math>L_v</math> คือ ค่าความสว่าง ([[แคนเดลาต่อตารางเมตร|cd/m<sup>2</sup>]])
* <math>\Phi</math> คือ [[ฟลักซ์ส่องสว่าง]] หรือกำลังความสว่าง ([[ลูเมน|lm]])
* <math>\theta</math> คือ มุมระหว่างพื้นผิว[[แนวฉาก]]และทิศทางนั้น ๆ
* <math>S</math> คือ พื้นที่ของแหล่งกำเนิดแสง ([[ตารางเมตร|m<sup>2</sup>]])
* <math>\Omega</math> คือ มุมตันรอบจุดที่พิจารณา ([[สเตอเรเดียน|sr]])

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

[[หมวดหมู่:ปริมาณทางกายภาพ]]
[[หมวดหมู่:แสง]]