ดูต้นฉบับสำหรับ ความถ่วงจำเพาะ

'''ความถ่วงจำเพาะ (specific gravity, SG)''' คือ[[อัตราส่วน]]ระหว่าง[[ความหนาแน่น]]ของสสารหนึ่ง ๆ ต่อความหนาแน่นของ[[น้ำ]] เมื่อทั้งสองอย่างมี[[อุณหภูมิ]]เท่ากัน ความถ่วงจำเพาะจึงเป็นปริมาณที่ไร้มิติ (ไม่มีหน่วย) วัตถุที่มีความถ่วงจำเพาะมากกว่าหนึ่ง หมายความว่าวัตถุนั้นมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ ดังนั้นวัตถุนั้นจะจมน้ำ (โดยไม่นับผลจาก[[แรงตึงผิว]]ของน้ำ) ในทางตรงข้าม หากความถ่วงจำเพาะน้อยกว่าหนึ่ง วัตถุนั้นจะลอยน้ำ

ความถ่วงจำเพาะเป็นกรณีหนึ่งของความหนาแน่นสัมพัทธ์ ([[:en:Relative_density|relative density]]) ซึ่งเป็นอัตราส่วนของสสารอย่างอื่นที่อาจไม่ใช่น้ำ และมักใช้แทนความหมายของความถ่วงจำเพาะในงานเขียนทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ การใช้ความถ่วงจำเพาะไม่เป็นที่นิยมในสาขาวิทยาศาสตร์ที่ต้องการความละเอียดสูง แต่ใช้ความหนาแน่นที่แท้จริงของสสารมากกว่า

ความถ่วงจำเพาะ ''SG'' หรือ ''ถ.พ.'' สามารถแสดงได้ด้วยสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ดังนี้
:: <math>\mbox{SG} = \frac{\rho_\mathrm{substance}}{\rho_{\mathrm{H}_2\mathrm{O}}}</math>
เมื่อ <math>\rho_\mathrm{substance}\,</math> แทนความหนาแน่นของสสาร และ <math>\rho_{\mathrm{H}_2\mathrm{O}}</math> แทนความหนาแน่นของน้ำ (อักษรกรีก [[ρ]] เป็นสัญลักษณ์แทนความหนาแน่น) แต่ความหนาแน่นของน้ำนั้นเปลี่ยนแปรไปตามอุณหภูมิและ[[ความดัน]] จึงกำหนดให้ความถ่วงจำเพาะใช้ความหนาแน่นที่อุณหภูมิ 4[[°C]] (39.2[[°F]]) และความดันบรรยากาศปกติ (standard atmosphere) 1 atm ซึ่งในกรณีนี้จะได้ <math>\rho_{\mathrm{H}_2\mathrm{O}}</math> เท่ากับ 1000 kg·m<sup>−3</sup> ใน[[หน่วยเอสไอ]]

หากกำหนดความถ่วงจำเพาะของสสารหนึ่งมาให้ ความหนาแน่นที่แท้จริงจึงสามารถคำนวณได้โดยการแปลงสูตรด้านบน
:: <math>{\rho_\mathrm{substance}} = \mbox{SG} \times \rho_{\mathrm{H}_2\mathrm{O}}</math>
ในบางโอกาส สสารอย่างอื่นที่ถูกอ้างถึงนอกเหนือจากน้ำก็ได้ระบุเอาไว้ (เช่น [[อากาศ]]) ซึ่งในกรณีดังกล่าวความถ่วงจำเพาะจะหมายถึงความหนาแน่นที่สัมพันธ์กับสสารนั้นด้วย

เนื่องจากความถ่วงจำเพาะถูกนิยามให้เป็นปริมาณที่ไร้มิติ จึงไม่ขึ้นอยู่กับหน่วยของความหนาแน่นที่ใช้ (ไม่ว่าจะเป็น [[:en:Slug_(unit)|slugs]]·ft<sup>−3</sup> หรือ kg·m<sup>−3</sup>) อย่างไรก็ตาม ความหนาแน่นทั้งสองจะต้องสามารถแปลงให้เป็นหน่วยเดียวกันก่อนคำนวณหาอัตราส่วน

== ตัวอย่าง ==
* [[:en:Ochroma|ไม้บัลซา]] มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 0.2
* [[อะลูมิเนียม]] มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 2.7
* [[ตะกั่ว]] มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 11.35

== ดูเพิ่ม ==
* [[แรงลอยตัว]] (buoyancy)
* [[ไฮโดรมิเตอร์]] (hydrometer)
* [[กลศาสตร์ของไหล]] (fluid mechanics)
* [[pyknometer|pycnometer]]

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* ''Fundamentals of Fluid Mechanics'' Wiley, B.R. Munson, D.F. Young & T.H. Okishi
* ''Introduction to Fluid Mechanics'' Fourth Edition, Wiley, SI Version, R.W. Fox & A.T. McDonald
* ''Thermodynamics: An Engineering Approach'' Second Edition, McGraw-Hill, International Edition, Y.A. Cengel & M.A. Boles

[[หมวดหมู่:ความหนาแน่น]]
[[หมวดหมู่:ฟิสิกส์เบื้องต้น]]
[[หมวดหมู่:หลักการสำคัญของฟิสิกส์]]
[[หมวดหมู่:ปริมาณทางกายภาพ]]