ดูต้นฉบับสำหรับ กูว์รี (หน่วย)

{{เก็บกวาด}}
{{คุณภาพการแปล}}
{{กล่องข้อมูล หน่วยวัด
| name = กูว์รี
| image = Radium226.jpg
| caption = ตัวอย่างของธาตุ[[เรเดียม]] ธาตุที่ใช้ในการกำหนดค่านิยามของหน่วยกูว์รี
| standard =
| quantity = [[แอคติวิตีเฉพาะ|แอคติวิตี]]
| symbol = Ci
| namedafter = [[ปีแยร์ กูว์รี]]
| units1 = [[รัทเทอร์ฟอร์ด (หน่วย)|รัทเทอร์ฟอร์ด]]
| inunits1 = {{val|37000|u=[[รัทเทอร์ฟอร์ด (หน่วย)|Rd]]}}
| units2 = [[หน่วยอนุพันธ์เอสไอ]]
| inunits2 = {{val|37|u=[[เบ็กเคอเรล|GBq]]}}
| units3 = [[หน่วยฐานเอสไอ]]
| inunits3 = {{val|3.7e10|u=[[วินาที|s]]<sup>−1</sup>}}
}}

'''กูว์รี''' ({{langx|en|Curie}} สัญลักษณ์: '''Ci''') เป็นหน่วยที่ไม่ได้กำหนดใน [[ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ|เอสไอ]] ของ [[การสลายให้กัมมันตรังสี|กัมมันตภาพรังสี]] ซึ่งเดิมกำหนดไว้ในปี ค.ศ. 1910 ตามประกาศใน ''[[เนเจอร์ (วารสาร)|วารสารเนเจอร์]]'' ในขณะนั้น ตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ [[ปีแยร์ กูว์รี]] <ref name="How the Curie Came to Be">{{Cite journal|last=Frame|first=Paul|date=1996|title=How the Curie Came to Be|url=http://www.orau.org/ptp/articlesstories/thecurie.htm|url-status=dead|journal=Health Physics Society Newsletter|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320124750/http://www.orau.org/ptp/articlesstories/thecurie.htm|archive-date=20 March 2012|access-date=3 July 2015}}</ref> <ref name="Nature1910">{{Cite journal|last=Rutherford|first=Ernest|date=6 October 1910|title=Radium Standards and Nomenclature|url=https://archive.org/stream/nature841910lock/nature841910lock_djvu.txt|journal=Nature|volume=84|issue=2136|pages=430–431|bibcode=1910Natur..84..430R|doi=10.1038/084430a0|doi-access=free}}</ref> บางคนเชื่อว่าตั้งให้เป็นเกียรติแก่ [[มารี กูว์รี]] แหล่งข้อมูลในเวลาต่อมาเชื่อว่าเป็นเกียรติแก่ทั้งสอง <ref>{{Cite book|last=[[United States Atomic Energy Commission]]|url=https://books.google.com/books?id=7fUrAAAAIAAJ&pg=RA5-PA93|title=Semiannual Report of the Atomic Energy Commission, Volume 9|year=1951|page=93}}</ref>

เดิมแล้วนั้น หน่วยกูว์รีถูกกำหนดให้เป็น "ปริมาณหรือมวลของ [[เรดอน]] ที่ปล่อยออกมาในภาวะสมดุลกับ [[เรเดียม]] 1 กรัม (ธาตุเคมี) " <ref name="Nature1910">{{Cite journal|last=Rutherford|first=Ernest|date=6 October 1910|title=Radium Standards and Nomenclature|url=https://archive.org/stream/nature841910lock/nature841910lock_djvu.txt|journal=Nature|volume=84|issue=2136|pages=430–431|bibcode=1910Natur..84..430R|doi=10.1038/084430a0|doi-access=free}}</ref> แต่ปัจจุบันถูกกำหนดไว้ว่า 1&nbsp;Ci = [[การสลายให้กัมมันตรังสี|การสลายตัว]] {{ค่า|3.7|e=10}} ครั้งต่อ[[วินาที]] หลังจากการพิสูจน์ค่าที่แม่นยำยิ่งขึ้นในการเคลื่อนไหวของอะตอม <sup>226</sup>Ra (ด้วยแอคติวิตีเฉพาะที่ 3.66 × 10<sup>10</sup> Bq/g<ref name=":0" />)

(ซึ่งมีแอคติวิตีเฉพาะอยู่ที่ 3.66×1010 Bq/g)

<sup>226</sup> Ra (ซึ่งมีกิจกรรมเฉพาะ {{ค่า|3.66|u=Bq/g|e=10}} <ref name=":0">{{Cite book|last=Delacroix|first=D.|url=http://rpd.oxfordjournals.org/content/98/1/1|title=Radionuclide and Radiation Protection Data Handbook 2002|date=2002|publisher=Nuclear Technology Publishing|location=Radiation Protection Dosimetry, Vol. 98 No. 1|page=147|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305114238/http://rpd.oxfordjournals.org/content/98/1/1|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> ).

ในปี ค.ศ. 1975 ในการ [[ที่ประชุมใหญ่ว่าด้วยการชั่งตวงวัด|ประชุมใหญ่ว่าด้วยการชั่งตวงวัด]] ได้ให้ค่าเบกเคอเรล ([[เบ็กเคอเรล|Bq]]) ซึ่งหมายถึงการสลายตัวเชิงนิวเคลียร์หนึ่งครั้งต่อวินาที ซึ่งมีสถานะอย่างเป็นทางการในฐานะ [[ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ|หน่วยวัดค่าเคลื่อนไหวเอสไอ]] <ref>{{Cite journal|date=1975|title=SI units for ionizing radiation: becquerel|url=http://www.bipm.org/en/CGPM/db/15/8/|journal=Resolutions of the 15th CGPM|issue=Resolution 8|access-date=3 July 2015}}</ref> ดังนั้น:

: 1&nbsp;Ci = {{ค่า|3.7|u=Bq|e=10}} = 37&nbsp;GBq

และ

: 1&nbsp;Bq ≅ {{ค่า|2.703|u=Ci|e=−11}} ≅ 27&nbsp;pCi

ในขณะที่ สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ <ref>{{Cite journal|date=28 January 2016|title=Nist Special Publication 811, paragraph 5.2|url=https://www.nist.gov/pml/pubs/sp811/sec05.cfm#52|journal=NIST|access-date=22 March 2016}}</ref> และองค์กรอื่น ๆ กีดกันไม่ให้ใช้งานหน่วยกูว์รีต่อไปนั้น แต่หน่วยกูว์รียังคงใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วทั้งภาครัฐ อุตสาหกรรม และการแพทย์ในสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่น ๆ

ในการประชุมปี ค.ศ. 1910 ซึ่งแต่เดิมกำหนกูว์รี ได้มีการเสนอให้มีค่าเท่ากับ 10&nbsp;[[อันดับของขนาด (มวล)|นาโนกรัม]] ของเรเดียม (ปริมาณจริง) แต่หลังจากมารี กูว์รียอมรับสิ่งนี้ในตอนแรก เธอได้เปลี่ยนใจและยืนยันที่จะใช้เรเดียมหนึ่งกรัม จากข้อมูลของ เบอร์ทรัม โบลต์วูดนั้น มารี กูว์รี คิดว่า "การใช้ชื่อ 'กูว์รี' สำหรับปริมาณที่น้อยมากเป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสมโดยสิ้นเชิง" <ref name="How the Curie Came to Be">{{Cite journal|last=Frame|first=Paul|date=1996|title=How the Curie Came to Be|url=http://www.orau.org/ptp/articlesstories/thecurie.htm|url-status=dead|journal=Health Physics Society Newsletter|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320124750/http://www.orau.org/ptp/articlesstories/thecurie.htm|archive-date=20 March 2012|access-date=3 July 2015}}</ref>

พลังงานที่ปล่อยออกมาในการสลายตัวของสารกัมมันตภาพรังสีที่สอดคล้องกับหนึ่งกูว์รีสามารถคำนวณได้โดยการคูณ [[พลังงานการสลายตัว|พลังงานที่สลายตัว]] โดยประมาณ 5.93&nbsp;[[วัตต์|เมกะวัตต์]] /[[อิเล็กตรอนโวลต์|เมกะอิเล็กตรอนโวลต์]]

เครื่องฉายรังสีอาจบรรจุสารรังสีได้ป

ประมาณ 1,000 &nbsp;ังสี เช่น ซีเซียม-137 หรือ โคบอลต์-60 ตภันในตภาพรังสีปริมาณนี้สามารถก่อให้เกิดผลกระทบร้ายแรงต่อเพียงจากการได้รัรับแสงในระยะใกล้เพียงไม่กี่นาทีโดยไม่มีเครื่องกำบัง

การสลายตัวของสารกัมมันตภาพรังสีสามารถนำไปสู่การปลดปล่อยอนุภาครังสีหรือการแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้า การดูดซับนิวไคลด์กัมมันตภาพรังสีบางชนิดในปริมาณเพียงเล็กน้อยเข้าร่างกายก็อาจถึงแก่ชีวิตได้ ตัวอย่างเช่น [[แอลดี 50|ค่ามัธยฐานของปริมาณสารอันตรายที่มีผลถึงแก่ชีวิต]] (LD-50) สำหรับ [[พอโลเนียม]] -210 คือ 240 μCi; ประมาณ 53.5 นาโนกรัม แม้ว่าปริมาณนิวไคลด์รังสีที่แผ่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในปริมาณมิลลิกูว์รีมักนำมาใช้เป็นประจำในการแพทย์นิวเคลียร์

ร่างกายมนุษย์โดยทั่วไปมีการตรวจวัดพบประมาณ 0.1&nbsp;ไมโครกูว์รี (14&nbsp;มก.) ของ โพแทสเซียม-40 ที่ได้รับมาจากธรรมชาติ ร่างกายมนุษย์ที่มี 16&nbsp;กิโลกรัมของคาร์บอน จะมีประมาณ 24 นาโนกรัมหรือ 0.1&nbsp;μCi ของ คาร์บอน-14 เมื่อรวมกันแล้วจะได้ประมาณ 0.2&nbsp;μCi หรือการสลายตัว 7400 ครั้งต่อวินาทีภายในร่างกาย (ส่วนใหญ่มาจากการสลายตัวแบบเบต้า แต่บางส่วนมาจากการสลายตัวแบบแกมมา)

== การวัดปริมาณ ==
หน่วยของแอคติวิตี (กูว์รีและเบกเคอเรล) ยังหมายถึงปริมาณของอะตอมกัมมันตภาพรังสีอีกด้วย เนื่องจากความน่าจะเป็นของการสลายตัวเป็นปริมาณทางกายภาพคงที่ สำหรับจำนวนอะตอมที่ทราบของ [[นิวไคลด์กัมมันตรังสี]] หนึ่ง ๆ จำนวนที่คาดการณ์ได้จะสลายตัวในเวลาที่กำหนด จำนวนของการสลายตัวที่จะเกิดขึ้นในหนึ่งวินาทีในหนึ่งกรัมของอะตอมของนิวไคลด์กัมมันตรังสีหนึ่ง ๆ เรียกว่า แอคติวิตีเฉพาะ ของนิวไคลด์กัมมันตรังสีนั้น

การเคลื่อนไหวของตัวอย่างสารลดลงตามเวลาจากการสลายตัว

กฎของ [[การสลายให้กัมมันตรังสี|การสลายกัมมันตภาพรังสี]] อาจใช้เพื่อแปลงการเคลื่อนไหวเป็นจำนวนอะตอมจริง โดยระบุไว้ว่า 1&nbsp;Ci ของอะตอมกัมมันตภาพรังสีจะเป็นไปตามนิพจน์ดังนี้

: ''N'' (เลขเชิงอะตอม) × ''λ'' (s <sup>−1</sup>) = 1 Ci = 3.7 × 10 <sup>10</sup> Bq,

ซึ่ง

: N = 3.7 × 10 <sup>10</sup> Bq / ''λ'',

โดยที่ ''λ'' คือ ค่าคงที่การสลายตัว ใน s <sup>−1</sup>

เรายังสามารถแสดงกิจกรรมเป็นโมล:

: <math>\begin{align}\text{1 Ci}&=\frac{\mathrm{3.7\times 10^{10}\ Bq}}{\ln 2\, N_\text{A}}\times t_{1/2}\\
&\approx 8.8639\times 10^{-14}\text{ moles}\times t_{1/2}\text{ in seconds}\\
&\approx 5.3183\times 10^{-12}\text{ moles}\times t_{1/2}\text{ in minutes}\\
&\approx 3.1910\times 10^{-10}\text{ moles}\times t_{1/2}\text{ in hours}\\
&\approx 7.6584\times 10^{-9}\text{ moles}\times t_{1/2}\text{ in days}\\
&\approx 2.7972\times 10^{-6}\text{ moles}\times t_{1/2}\text{ in years},
\end{align}</math>

โดยที่ ''N''<sub>A</sub> คือ [[เลขอาโวกาโดร|ตัวเลขอาโวกาโด]]ร และ

''t'' <sub>1/2</sub> คือค่า [[ครึ่งชีวิต]] จำนวนโมลอาจแปลงเป็นกรัมได้โดยการคูณด้วย [[มวลอะตอม]]

{{Radiation related quantities}}

== ดูเพิ่ม ==
* [[ไกเกอร์มูลเลอร์เคาน์เตอร์|เครื่องวัดไกเกอร์]]
* [[รังสีก่อไอออน|การแผ่รังสีประจุ]]
* การได้รับรังสี
* พิษจากรังสี
* การเผาไหม้ของรังสี
* คณะกรรมการวิทยาศาสตร์แห่งสหประชาชาติว่าด้วยผลกระทบของรังสีปรมาณู

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

[[หมวดหมู่:กัมมันตรังสี]]