ดูต้นฉบับสำหรับ การรับรู้สนามแม่เหล็ก

{{ใช้ปีคศ}}
[[ไฟล์:Brieftauben im Anflug.jpg|thumb|
นกพิราบสื่อสารสามารถกลับบ้านโดยใช้ประสาทสัมผัสที่รู้[[สนามแม่เหล็กของโลก]]และใช้ตัวช่วยอื่น ๆ เพื่อหาทิศทาง
]]
'''การรับรู้สนามแม่เหล็ก''' ({{langx|en|magnetoreception, magnetoception}}) เป็น[[ประสาทสัมผัส]]ที่ทำให้[[สิ่งมีชีวิต]]สามารถตรวจจับ[[สนามแม่เหล็ก]]เพื่อรู้ทิศทาง ความสูง และตำแหน่งได้
สัตว์มากมายหลายชนิดใช้ประสาทสัมผัสเช่นนี้เพื่อรู้ทิศทางร่างกายของตน เพื่อหาทาง หรือเพื่อสร้างแผนที่<ref name="Wiltschko" />
เมื่อหาทิศทาง การรับรู้สนามแม่เหล็กเป็นการตรวจจับ[[สนามแม่เหล็กของโลก]]

การรับรู้สนามแม่เหล็กมีอยู่ใน[[แบคทีเรีย]] [[สัตว์ขาปล้อง]] [[มอลลัสกา]] และสัตว์ในกลุ่ม[[อนุกรมวิธาน]]ใหญ่ ๆ ของ[[สัตว์มีกระดูกสันหลัง]]ทั้งหมด<ref name="Wiltschko">{{cite book | chapter = Chapter 8 - Magnetoreception | author1 = Wiltschko, F.R. | author2 = Wiltschko, W. | name-list-style=amp | title = Sensing in Nature | volume = 739 | editor = López-Larrea, Carlos | year = 2012 | doi = 10.1007/978-1-4614-1704-0 | publisher = Springer | series = Advances in Experimental Medicine and Biology | isbn = 978-1-4614-1703-3}}</ref>
มนุษย์เชื่อว่าไม่มีประสาทสัมผัสเยี่ยงนี้ แต่ก็มี[[โปรตีน]]คริปโตโครม{{Efn-ua | name = cryptochrome}}ใน[[ตา]]ซึ่งสามารถทำหน้าที่เช่นนี้ได้<ref name=Foley>{{cite journal | last1 = Foley | first1 = Lauren E. | last2 = Gegear | first2 = Robert J. | last3 = Reppert | first3 = Steven M. | title = Human cryptochrome exhibits light-dependent magnetosensitivity | journal = Nature Communications | date = 2011 | volume = 2 | page = 356 | doi = 10.1038/ncomms1364 | url = http://www.nature.com/ncomms/journal/v2/n6/full/ncomms1364.html | bibcode = 2011NatCo...2E.356F | pmid = 21694704 | pmc = 3128388}}</ref>
และในปี 2019 นักวิจัยกลุ่มหนึ่งก็อาจกล่าวได้ว่า ให้หลักฐานทาง[[ประสาทวิทยาศาสตร์]]ชิ้นแรกที่แสดงว่ามนุษย์สามารถรับรู้สนามแม่เหล็กโลก<ref>{{cite news | work = The Conversation | date = 2019-03-19 | title = New evidence for a human magnetic sense that lets your brain detect the Earth’s magnetic field | url = https://theconversation.com/new-evidence-for-a-human-magnetic-sense-that-lets-your-brain-detect-the-earths-magnetic-field-113536| archiveurl = https://web.archive.org/web/20190604124704/http://theconversation.com/new-evidence-for-a-human-magnetic-sense-that-lets-your-brain-detect-the-earths-magnetic-field-113536 | archivedate = 2019-06-04}}</ref>

== กลไกที่เสนอ ==
=== แบคทีเรียแมกนีโตแท็กติก ===
แบคทีเรียแมกนีโตแท็กติก (magnetotactic bacteria) เป็นกลุ่มแบคทีเรียจากหลายชาติพันธุ์ที่รู้ว่าใช้สนามแม่เหล็กเพื่อจัดทิศทางของตน
แบคทีเรียเหล่านี้มีพฤติกรรมที่เรียกว่า magnetotaxis เป็นวิธีที่แบคทีเรียจัดตัวเองแล้วอพยพไปในทิศทางตามเส้นสนามแม่เหล็กของโลก
แบคทีเรียมีแมกนีโตโซม (magnetosome) ซึ่งเป็น[[อนุภาค]]{{nowrap |แมกนีไทต์}} (Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub>) หรือ iron sulfide (Fe<sub>3</sub>S<sub>4</sub>) ขนาด[[นาโนเมตร]]ภายในตัวเซลล์<ref>{{cite journal | last1 = Blakemore | first1 = R. | year = 1975 | title = Magnetotactic Bacteria | journal = Science | volume = 190 | issue = 4212 | pages = 377-379 | doi = 10.1126/science.170679 | pmid = 170679 | bibcode = 1975Sci...190..377B}}</ref>
แมกนีโตโซมจะล้อมด้วยเยื่อซึ่งประกอบด้วย[[ฟอสโฟลิพิด]]บวก[[กรดไขมัน]] และมีโปรตีนอย่างน้อย 20 ชนิด<ref>{{cite web | website = The Magneto-Lab | title = Biochemistry and molecular biology of magnetosome formation in ''Magnetospirillum gryphiswaldense'' | url = http://magnum.mpi-bremen.de/magneto/research/index.html | access-date = 2019-06-15 | archive-date = 2005-04-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20050411164248/http://magnum.mpi-bremen.de/magneto/research/index.html | url-status = dead }}</ref>
โดยจัดเป็นโซ่ที่โมเมนต์แม่เหล็ก (magnetic moment) ของแมกนีโตโซมแต่ละอนุภาคจะเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ทำให้แบคทีเรียแต่ละตัวเป็นเหมือนกับแม่เหล็กถาวร

=== คริปโตโครม ===
กลไกการรับรู้สนามแม่เหล็กของสัตว์ยังไม่ชัดเจน แต่มี[[สมมติฐาน]]หลัก 2 อย่างที่อธิบายปรากฏการณ์นี้<ref name=Wiltschkojcp>{{cite journal | first1 = Wolfgang | last1 = Wiltschko | first2 = Roswitha | last2 = Wiltschko | date = August 2008 | title = Magnetic orientation and magnetoreception in birds and other animals | journal = Journal of Comparative Physiology A | volume = 191 | issue = 8 | pages = 675-693 | pmid = 15886990 | doi = 10.1007/s00359-005-0627-7}}</ref>
ตามแบบจำลอง/สมมติฐานแรก การรับรู้สนามแม่เหล็กเป็นไปได้เพราะ radical pair mechanism<ref name=Hore2016>{{Cite journal | last1 = Hore | first1 = P.J. | last2 = Mouritsen | first2 = Henrik | date = 2016-07-05 | title = The Radical-Pair Mechanism of Magnetoreception | journal = Annual Review of Biophysics | volume = 45 | issue = 1 | pages = 299-344 | doi = 10.1146/annurev-biophys-032116-094545 | pmid = 27216936}}</ref>
ซึ่งเป็น[[ทฤษฎี]]ที่ชัดเจนแล้วในสาขา spin chemistry<ref>
{{Cite journal | last = T. | first = Rodgers, Christopher | date = 2009-01-01 | title = Magnetic field effects in chemical systems | url = https://www.degruyter.com/view/j/pac.2009.81.issue-1/pac-con-08-10-18/pac-con-08-10-18.xml | journal = Pure and Applied Chemistry | volume = 81 | issue = 1 | pages = 19-43 | doi = 10.1351/PAC-CON-08-10-18 | issn = 1365-3075}}</ref><ref>
{{Cite journal | last1 = Steiner | first1 = Ulrich E. | last2 = Ulrich | first2 = Thomas | date = 1989-01-01 | title = Magnetic field effects in chemical kinetics and related phenomena | journal = Chemical Reviews | volume = 89 | issue = 1 | pages = 51-147 | doi = 10.1021/cr00091a003 | issn = 0009-2665 | url = http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bsz:352-opus-46797}}</ref><ref>{{Cite journal | last = Woodward | first = J. R. | date = 2002-09-01 | title = Radical pairs in solution | url = http://www.ingentaconnect.com/content/stl/prk/2002/00000027/00000003/art00002 | journal = Progress in Reaction Kinetics and Mechanism | volume = 27 | issue = 3 | pages = 165-207 | doi = 10.3184/007967402103165388 | access-date = 2019-06-15 | archive-date = 2018-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180819182346/http://www.ingentaconnect.com/content/stl/prk/2002/00000027/00000003/art00002 | url-status = dead }}</ref>
จึงได้คาดตั้งแต่ปี 1978 ว่า เป็นกลไกของการรับรู้สนามแม่เหล็ก

ในปี 2000 คริปโตโครม (cryptochrome)<!--*** เริ่มเชิงอรรถ ***-->{{Efn-ua | name = cryptochrome |
'''cryptochrome''' (จากคำกรีกว่า κρυπτός χρώμα แปลว่า "สีที่ซ่อนอยู่") เป็นกลุ่ม flavoprotein ที่ไว[[แสง]]สีน้ำเงิน
ซึ่งพบทั้งในพืชและสัตว์
มีบทบาทในจังหวะรอบวัน (circadian rhythm) ของพืชสัตว์ และอาจมีส่วนรับรู้สนามแม่เหล็กใน[[สิ่งมีชีวิต]]บาง[[สปีชีส์]]
ชื่อว่า cryptochrome เป็นคำควบลักษณะลึกลับของ[[ตัวรับแสง]] กับสิ่งมีชีวิตคล้ายพืชที่สืบพันธุ์ด้วยสปอร์และได้ใช้ในการทดลองเกี่ยวกับแสงสีน้ำเงินหลายงาน<ref>{{Cite journal | doi = 10.1111/j.1751-1097.1979.tb07209.x | title = Blue light of photoreception | year = 1979 | author = Gressel J | journal =  Photochemistry and Photobiology | volume = 30 | number = 3 | pages = 749–754}}</ref>
}}<!--*** จบเชิงอรรถ ***-->
ได้เสนอว่าเป็น "โมเลกุลแม่เหล็ก" ที่อาจมี radical pair ที่ไวสนามแม่เหล็ก
คริปโตโครมเป็น flavoprotein ที่พบในตาของ{{nowrap |นกรอบินยุโรป}} (''Erithacus rubecula'', European robin) และสัตว์สปีชีส์อื่น ๆ เป็นโปรตีนเดียวที่รู้ว่าก่อ radical pair เนื่องกับแสงภายในสัตว์<ref name=Hore2016 />
หน้าที่ของคริปโตโครมจะต่างกันในสปีชีส์ต่าง ๆ แต่การก่อ radical pair จะเกิดต่อเมื่อได้รับแสงสีน้ำเงิน ซึ่งกระตุ้น[[อิเล็กตรอน]]ในส่วนกำเนิดสี (chromophore)<ref>{{Cite journal | last1 = Wiltschko | first1 = Roswitha | last2 = Ahmad | first2 = Margaret | last3 = Nießner | first3 = Christine | last4 = Gehring | first4 = Dennis | last5 = Wiltschko | first5 = Wolfgang | date = 2016-05-01 | title = Light-dependent magnetoreception in birds: The crucial step occurs in the dark | journal = Journal of the Royal Society, Interface | volume = 13 | issue = 118 | doi = 10.1098/rsif.2015.1010 | issn = 1742-5662 | pmc = 4892254 | pmid = 27146685 | pages = 20151010}}</ref>
สนามแม่เหล็กโลกมีแรงเพียงแค่ {{nowrap |0.5 [[เกาส์]]}} radical pair จึงเป็นกลไกเดียวที่รู้ซึ่งสนามแม่เหล็กอ่อน ๆ สามารถมีผลต่อกระบวนการเคมี<ref name="Rodgers, C. T. 2009">{{cite journal | last1 = Rodgers | first1 = C. T. | last2 = Hore | first2 = P. J. | year = 2009 | title = Chemical magnetoreception in birds: The radical pair mechanism | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 106 | issue = 2 | pages = 353-360 | doi = 10.1073/pnas.0711968106 | pmid = 19129499 | pmc = 2626707 | bibcode = 2009PNAS..106..353R}}</ref>
คริปโตโครมจึงเชื่อว่าจำเป็นต่อสมรรถภาพการรับรู้สนามแม่เหล็กอาศัยแสงของ[[แมลงวันทอง]]<ref name="Gegear2008">{{cite journal | last1 = Gegear | first1 = Robert J. | first2 = Amy | last2 = Casselman | first3 = Scott | last3 = Waddell | first4 = Steven M. | last4 = Reppert | title = Cryptochrome mediates light-dependent magnetosensitivity in ''Drosophila'' | journal = Nature | volume = 454 | issue = 7207 | pages = 1014-1018 | date = August 2008 | url = http://www.sciencenews.org/view/generic/id/34266/title/Magnetic_sense_linked_to_molecule | doi = 10.1038/nature07183 | pmid = 18641630 | pmc = 2559964 | bibcode = 2008Natur.454.1014G | access-date = 2019-06-15 | archive-date = 2011-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629165704/http://www.sciencenews.org/view/generic/id/34266/title/Magnetic_sense_linked_to_molecule | url-status = dead }}</ref>

=== เหล็ก ===
แบบจำลองที่สองของการรับรู้สนามแม่เหล็กอาศัย[[เหล็ก]] ซึ่งเป็น[[แร่]]ธรรมชาติที่มีกำลังแม่เหล็กแรง
แนวคิดนี้เป็นที่นิยมเพราะมันเสริมสมรรถภาพการรับรู้แม่เหล็กของแบคทีเรียแมกนีโตแท็กติก
หย่อมเหล็กได้พบโดยหลักในนกพิราบสื่อสารที่ปากด้านบน<ref>{{Cite journal | last = Fleissner | first = Gerta | last2 = Holtkamp-Rötzler | first2 = Elke | last3 = Hanzlik | first3 = Marianne | last4 = Winklhofer | first4 = Michael | last5 = Fleissner | first5 = Günther | last6 = Petersen | first6 = Nikolai | last7 = Wiltschko | first7 = Wolfgang | date = 2003-02-26 | title = Ultrastructural analysis of a putative magnetoreceptor in the beak of homing pigeons | journal = Journal of Comparative Neurology | language = en | volume = 458 | issue = 4 | pages = 350-360 | doi = 10.1002/cne.10579 | issn = 0021-9967 | pmid = 12619070}}</ref>
แต่ก็พบในสัตว์ในอนุกรมวิธานอื่น ๆ ด้วย<ref>{{Cite journal | last = Fleissner | first = Guenther | last2 = Wellenreuther | first2 = Gerd | last3 = Heyers | first3 = Dominik | last4 = Mouritsen | first4 = Henrik | last5 = Thalau | first5 = Peter | last6 = Kuehbacher | first6 = Markus | last7 = Schuchardt | first7 = Kirsten | last8 = Fleissner | first8 = Gerta | last9 = Falkenberg | first9 = Gerald | date = 2010-02-16 | title = Avian Magnetoreception: Elaborate Iron Mineral Containing Dendrites in the Upper Beak Seem to Be a Common Feature of Birds | journal = PLOS ONE | language = en | volume = 5 | issue = 2 | pages = e9231 | doi = 10.1371/journal.pone.0009231 | issn = 1932-6203 | pmc = 2821931 | pmid = 20169083 | bibcode = 2010PLoSO...5.9231F}}</ref>

หย่อมเหล็กเช่นนี้พบว่าเป็นสารประกอบสองอย่าง คือ magnetite (Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub>) และ maghemite (γ-Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>)
ทั้งสองเชื่อว่าเชื่อมกับระบบประสาทกลางและมีบทบาทในประสาทสัมผัสแม่เหล็กโดยเฉพาะเพื่อสร้างแผนที่แม่เหล็ก<ref>
{{Cite journal | last1 = Hore | first1 = P. J. | last2 = Mouritsen | first2 = Henrik | date = 2016-07-05 | title = The Radical-Pair Mechanism of Magnetoreception | journal = Annual Review of Biophysics | volume = 45 | issue = 1 | pages = 299-344 | doi = 10.1146/annurev-biophys-032116-094545 | pmid = 27216936 | issn = 1936-122X}}</ref><ref name=":03">
{{Cite journal | last1 = Solov’yov | first1 = Ilia A. | last2 = Greiner | first2 = Walter | date = September 2007 | title = Theoretical Analysis of an Iron Mineral-Based Magnetoreceptor Model in Birds | journal = Biophysical Journal | volume = 93 | issue = 5 | pages = 1493-1509 | doi = 10.1529/biophysj.107.105098 | pmid = 17496012 | issn = 0006-3495 | bibcode = 2007BpJ....93.1493S | pmc = 1948037 }}</ref>
แต่งานวิจัยที่เพ่งความสนใจไปที่หย่อมแมกนีไทต์ก็พบว่า ไม่ใช่เซลล์ประสาทที่ไวแม่เหล็ก<ref>{{Cite journal | last1 = Keays | first1 = David Anthony | last2 = Shaw | first2 = Jeremy | last3 = Lythgoe | first3 = Mark | last4 = Saunders | first4 = Martin | last5 = Cadiou | first5 = Herve | last6 = Pichler | first6 = Paul | last7 = Breuss | first7 = Martin | last8 = Sugar | first8 = Cristina | last9 = Edelman | first9 = Nathaniel | date = April 2012 | title = Clusters of iron-rich cells in the upper beak of pigeons are macrophages not magnetosensitive neurons | url = https://www.nature.com/articles/nature11046 | journal = Nature | language = en | volume = 484 | issue = 7394 | pages = 367-370 | doi = 10.1038/nature11046 | pmid = 22495303 | issn = 1476-4687 | bibcode = 2012Natur.484..367T}}</ref>

ส่วน maghemite ได้พบเป็นเกล็ดรูปร่างคล้ายกับ[[เกล็ดเลือด]] อยู่ตาม[[เดนไดรต์]]รับความรู้สึก (sensory dendrite) ของปากด้านบนของนก มีขนาดเล็กเป็น[[นาโนเมตร]]
และเมื่ออยู่ในขนาดเช่นนี้ เหล็กออกไซด์จะกลายเป็นแม่เหล็กถาวรเมื่อยาวกว่า 50&nbsp;นาโนเมตร และจะเริ่มกลายเป็นแม่เหล็กเมื่อสั้นกว่า 50&nbsp;นาโนเมตร
เพราะเกล็ดอยู่จับเป็นกลุ่มขนาด {{nowrap |5-10 เกล็ด}} จึงเชื่อว่าพวกมันจะก่อไดโพลแม่เหล็กโดยจำกัดอยู่ที่เดนไดรต์ซึ่งมันอยู่
ความเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กเฉพาะที่ก็จะก่อการตอบสนองเชิงกลตามเยื่อของ[[เซลล์ประสาท]] ทำให้ความเข้มข้นของ[[ไอออน]]เปลี่ยนไป
ความเข้มข้นของไอออนเช่นนี้ เมื่อเทียบกับกลุ่มเดนไดรต์อื่น ๆ เชื่อว่า ก่อการรับรู้สนามแม่เหล็ก<ref name=":03" />

=== กระเปาะลอเร็นซีนี ===
กลไกรับรู้สนามแม่เหล็กอีกอย่างที่กล่าวถึงก็คือการรู้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าของ[[ฉลาม]] [[ปลากระเบนธง]] และปลาอันดับ Chimaeriformes (ghost shark) ซึ่งล้วนเป็น[[ปลากระดูกอ่อน]]
ปลาเหล่านี้มีอวัยวะ[[รับรู้ไฟฟ้า]]พิเศษที่เรียกว่า [[กระเปาะลอเร็นซีนี]] (ampullae of Lorenzini) ซึ่งสามารถตรวจจับความแตกต่างเล็ก ๆ น้อย ๆ ของ[[ศักย์ไฟฟ้า]]
อวัยวะเช่นนี้ประกอบด้วยรูที่มีเยื่อเมือกเต็มซึ่งเชื่อมรูผิวหนังไปถึงถุงเล็ก ๆ ภายในเนื้อโดยถุงก็มีเยื่อเมือกเต็มเหมือนกัน
อวัยวะสามารถตรวจจับ[[ไฟฟ้ากระแสตรง]] และมีการเสนอว่า เพื่อใช้ตรวจสนามไฟฟ้าอ่อน ๆ ที่ทั้งเหยื่อและสัตว์ล่าก่อขึ้น (เพราะประสาทและกล้ามเนื้อ)
อวัยวะเช่นนี้อาจรู้สนามแม่เหล็กได้อาศัย[[กฎการเหนี่ยวนำของฟาราเดย์]] คือเมื่อวัตถุนำไฟฟ้าเคลื่อนที่ผ่านสนามแม่เหล็กก็จะสร้างศักย์ไฟฟ้า
ในกรณีนี้ ตัวนำไฟก็คือสัตว์ที่เคลื่อนที่ผ่านสนามแม่เหล็ก และศักย์ไฟฟ้าที่เหนี่ยวนำ (V<sub>ind</sub>) จะขึ้นอยู่กับ[[อนุพันธ์|อัตราความเปลี่ยนแปลง]]ของฟลักซ์แม่เหล็กผ่านวัตถุนำไฟตาม[[สมการ]]
<center><math>V_{ind}=-\frac{d\phi}{dt}</math></center>
อวัยวะเช่นนี้สามารถตรวจจับการขึ้น ๆ ลง ๆ เล็ก ๆ น้อย ๆ ของความต่างศักย์ระหว่างรูกับฐานของถุงตัวรับรู้ไฟฟ้า

ศักย์ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นมีผลเป็นอัตราการทำงานทางประสาทที่ลดลง และศักย์ที่ลดลงมีผลเป็นอัตราการทำงานของประสาทที่เพิ่มขึ้น
นี่เหมือนกับตัวนำไฟที่กำลังนำไฟฟ้า
คือถ้าช่องมี[[ความต้านทาน]]ตายตัว ศักย์ที่เพิ่มขึ้นก็จะลดกระแสไฟฟ้าที่ตรวจจับได้ โดยนัยตรงข้ามก็กลับกัน
ตัวรับไฟฟ้าอยู่ตามปากและจมูกของฉลามและปลากระเบนธง<ref>
{{Cite journal | last1 = Blonder | first1 = Barbara I. | last2 = Alevizon | first2 = William S. | date = 1988 | title = Prey Discrimination and Electroreception in the Stingray Dasyatis sabina | url = https://archive.org/details/sim_copeia_1988-02-05_1/page/n34 | journal = Copeia | volume = 1988 | issue = 1 | pages = 33-36 | doi = 10.2307/1445919 | jstor = 1445919}}</ref><ref>
{{Cite journal | last = Kalmijn | first = A. J. | date = 1971-10-01 | title = The Electric Sense of Sharks and Rays | url = http://jeb.biologists.org/content/55/2/371 | journal = Journal of Experimental Biology | language = en | volume = 55 | issue = 2 | pages = 371-383 | issn = 0022-0949 | pmid = 5114029}}</ref>
แม้จะยังเป็นเรื่องไม่ยุติแต่ก็มีการเสนอว่า ใน[[สัตว์บก]] {{nowrap |[[หลอดกึ่งวงกลม]]}}ภายใน[[หูชั้นใน]]สามารถมีระบบไวแม่เหล็กที่อาศัยการเหนี่ยวนำทางไฟฟ้าแม่เหล็ก<ref>{{Cite journal | last1 = Nordmann | first1 = Gregory C. | last2 = Hochstoeger | first2 = Tobias | last3 = Keays | first3 = David A. | date = 2017-10-23 | title = Magnetoreception—A sense without a receptor | journal = PLOS Biology | language = en | volume = 15 | issue = 10 | pages = e2003234 | doi = 10.1371/journal.pbio.2003234 | issn = 1545-7885 | pmc = 5695626 | pmid = 29059181}}</ref>

== ในสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังและปลา ==
=== นีมาโทดา ''Caenorhabditis elegans'' ===
[[นีมาโทดา]] ''[[Caenorhabditis elegans]]'' เสนอว่า ปรับทิศทางให้ตรงกับสนามแม่เหล็กโลกโดยใช้ชุดเซลล์ประสาทรับรู้สนามแม่เหล็กที่ได้อธิบายเป็นชุดแรกในปี 2015<ref>{{cite journal | last1 = Vidal-Gadea | first1 = A.G. | last2 = Ward | first2 = K. | last3 = Beron | first3 = C. | last4 = Ghorashian | first4 = N. | last5 = Gokce | first5 = S. | last6 = Russell | first6 = J. | last7 = Truong | first7 = N. | last8 = Parikh | first8 = A. | last9 = Gadea | first9 = G. | last10 = Ben-Yakar | first10 = A. | last11 = Pierce-Shimomura | first11 = J. | year = 2015 | title = Magnetosensitive neurons mediate geomagnetic orientation in Caenorhabditis elegans | journal = eLife | doi = 10.7554/eLife.07493 | pmid = 26083711 | volume = 4 | pmc = 4525075}}</ref>
คือ หนอนดูเหมือนจะใช้{{nowrap |สนามแม่เหล็ก}}เพื่อปรับทิศทางในช่วงการอพยพขึ้นลงในดิน โดยขั้วบวกลบจะเปลี่ยนไปขึ้นอยู่กับความหิว คือ หนอนที่หิวจะชอนลงในดิน ส่วนหนอนที่อิ่มจะชอนขึ้น
แต่หลักฐานจากงานปี 2018 ดูเหมือนจะคัดค้านสิ่งที่พบเหล่านี้<ref>
{{Cite journal | last1 = Landler | first1 = Lukas | last2 = Nimpf | first2 = Simon | last3 = Hochstoeger | first3 = Tobias | last4 = Nordmann | first4 = Gregory C | last5 = Papadaki-Anastasopoulou | first5 = Artemis | last6 = Keays | first6 = David A | date = 2018-04-13 | title = Comment on "Magnetosensitive neurons mediate geomagnetic orientation in Caenorhabditis elegans" | url = https://elifesciences.org/articles/30187 | journal = eLife | language = en | volume = 7 | doi = 10.7554/elife.30187 | issn = 2050-084X | pmc = 5898909 | pmid = 29651983}}</ref><ref>
{{Cite bioRxiv | last1 = Landler | first1 = Lukas | last2 = Nordmann | first2 = Gregory | last3 = Nimpf | first3 = Simon | last4 = Hochstoeger | first4 = Tobias | last5 = Kagerbauer | first5 = Daniel | last6 = Keays | first6 = David | date = 2018-06-18 | title = Revised testing procedures do not elicit magnetoreceptive behavior in C. elegans | biorxiv = 10.1101/349944 | df = dmy-all}}</ref>

=== ทากทะเล ''Tochuina tetraquetra'' ===
ส่วน[[ทากทะเล]]พันธุ์ ''Tochuina tetraquetra'' (เคยจัดเป็น ''Tritonia diomedea'' หรือ ''Tritonia gigantea'') ได้ใช้ศึกษาว่าอะไรเป็นกลไกทางประสาทของการรับรู้สนามแม่เหล็ก
งานแรก ๆ สุด ใน ''Tochuina'' พบว่า ก่อนพระจันทร์จะเต็มดวง ทากจะปรับทิศทางร่างกายให้อยู่ระหว่างทิศเหนือ (ตามสนามแม่เหล็กโลก) กับทิศตะวันออก<ref>{{cite journal | last1 = Lohmann | first1 = K. J. | last2 = Willows | first2 = A. O. D. | year = 1987 | title = Lunar-Modulated Geomagnetic Orientation by a Marine Mollusk | url = https://archive.org/details/sim_science_1987-01-16_235_4786/page/n74 | journal = Science | volume = 235 | issue = 4786 | pages = 331-334 | doi = 10.1126/science.3798115 | pmid = 3798115 | bibcode = 1987Sci...235..331L }}</ref>
คือได้สร้างทางแยกเป็นรูปตัว Y ทางขวาไปทางทิศใต้ (ตาม{{nowrap |สนามแม่เหล็กโลก}}) และทางซ้ายไปทางตะวันออก
ในสนามแม่เหล็กปกตินี้ ทาก 80% ไปทางซ้ายคือทางทิศตะวันออก

แต่เมื่อกลับขั้วสนามแม่เหล็กด้วยเครื่องคือย้ายทิศเหนือไป 180° ทากกลับไม่เลือกทางใดทางหนึ่งมากกว่า โดยทางแยกเท่ากับไปทางทิศเหนือและทิศตะวันตก
แม้ผลการทดลองจะน่าสนใจ แต่ก็ไม่ทำให้สรุปได้ว่า ทากสามารถรับรู้สนามแม่เหล็ก
เพราะการทดลองไม่มี[[กลุ่มควบคุม]]สำหรับการใช้อุปกรณ์คือ Rubens’ coil เพื่อเปลี่ยนขั้วสนามแม่เหล็ก
ดังนั้น จึงเป็นไปได้ว่าความร้อนหรือเสียงที่เครื่องสร้างทำให้ทากไม่เลือกทางใดทางหนึ่งเป็นพิเศษ
แต่งานศึกษาต่อ ๆ มาก็ไม่สามารถระบุเซลล์ประสาทที่ส่งกระแสประสาทอันเปลี่ยนไปเนื่องกับสนามแม่เหล็ก<ref>
{{cite journal | last1 = Lohmann | first1 = K. J. | last2 = Willows | last3 = Pinter | first3 = R. B. | year = 1991 | title = An identifiable molluscan neuron responds to changes in earth-strength magnetic fields | journal = The Journal of Experimental Biology | volume = 161 | pages = 1-24 | pmid = 1757771 }}</ref><ref>
{{cite journal | last1 = Wang | first1 = J. H. | year = 2004 | title = Identifiable neurons inhibited by Earth-strength magnetic stimuli in the mollusc Tritonia diomedea | journal = Journal of Experimental Biology | volume = 207 | issue = 6 | pages = 1043-1049 | doi = 10.1242/jeb.00864 }}</ref>

อย่างไรก็ดี เซลล์ประสาท pedal 5 ซึ่งเป็นนิวรอนสมมาตรสองระนาบ (bisymmetric neuron) ซึ่งอยู่ที่ pedal ganglion จะค่อย ๆ เปลี่ยนการส่งกระแสประสาทติดตามการกระตุ้นทางแม่เหล็กด้วย Rubens’ coil เป็นเวลา {{nowrap |30 นาที}}
งานศึกษาต่อมาพบว่า เซลล์ประสาท pedal 7 จะได้การยับยั้ง (inhibited) เมื่อกระตุ้นด้วยสนามแม่เหล็ก {{nowrap |30 นาที}}
แต่หน้าที่ของเซลล์ประสาททั้งสองในปัจจุบันก็ยังไม่ชัดเจน

=== แมลงวันทอง ===
[[ไฟล์:Drosophila melanogaster - side (aka).jpg|thumb|left|
[[แมลงวันทอง]] (''Drosophila melanogaster'') ต้องมีโปรตีนคริปโตโครม{{Efn-ua | name = cryptochrome}}เพื่อตอบสนองต่อสนามแม่เหล็ก
]]

[[แมลงวันทอง]] (''Drosophila melanogaster'') เป็น[[สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง]]อีกอย่างที่อาจปรับตัวให้เข้ากับสนามแม่เหล็กได้
เทคนิกการทดลอง เช่น gene knockouts คือการทำให้ยีนหนึ่ง ๆ ไม่ทำงาน ช่วยให้สามารถตรวจสอบการรับรู้สนามแม่เหล็กอย่างละเอียดในแมลงวัน
มีแมลงวันทองหลายสายพันธุ์ที่ฝึกให้ตอบสนองต่อสนามแม่เหล็ก<ref name="Gegear2008" />
ในการทดลองแบบให้เลือก (Preference tests) จะใส่แมลงวันในอุปกรณ์ที่มีแขนสองแขนที่ล้อมด้วยขดลวดไฟฟ้า
โดยจะมีไฟฟ้าวิ่งผ่านทั้งสองขด แต่เพียงขดเดียวเท่านั้นที่จัดให้สร้างสนามแม่เหล็กโดยมีกำลัง {{nowrap |5 [[เกาส์]]}}
เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ทดสอบแมลงวันว่ารับรู้สนามแม่ตามธรรมชาติหรือไม่ คือตรวจดูตามการตอบสนองหลังจากฝึกให้รู้ว่ามีน้ำหวานอยู่ในแขนที่มีสนามแม่เหล็ก

แมลงวันหลายสายพันธุ์แสดงความชอบใจแขนที่มีสนามแม่เหล็กซึ่งได้เรียนรู้หลังจากฝึก
แต่เมื่อโปรตีนคริปโตโครมเดียว{{Efn-ua | name = cryptochrome}}ที่พบในแมลงวันคือยีน type 1 Cry เปลี่ยนไป ไม่ว่าจะเป็น[[การกลายพันธุ์]]แบบ missense mutation<!--*** เริ่มเชิงอรรถ ***-->{{Efn-ua |
'''missense mutation''' เป็น point mutation คือ[[นิวคลีโอไทด์]]อันหนึ่งเปลี่ยนไป มีผลกลายเป็น codon ที่เข้ารหัส[[กรดอะมิโน]]ที่ต่างกัน
}}<!--*** จบเชิงอรรถ ***-->
หรือแบบแทนที่ด้วยยีนอื่น แมลงวันก็ไม่แสดงว่าไวต่อสนามแม่เหล็กอีกต่อไป
อนึ่ง เมื่อกรองแสงให้ความยาวคลื่นเกิน 420&nbsp;นาโนเมตรเท่านั้นผ่านเข้ามาได้ แมลงวันก็จะไม่ตอบสนองอย่างเดียวกันตามที่ฝึกกับสนามแม่เหล็ก
ซึ่งน่าจะเชื่อมกับการทำงานของคริปโตโครมของแมลงวันในสเปกตรัมแสงพิสัย {{nowrap |350-400 นาโนเมตร}}โดยถึงเขตที่ไม่ทำงานระหว่างพิสัย {{nowrap |430-450 นาโนเมตร}}<ref>{{cite journal | last1 = VanVickle-Chavez | first1 = S.J. | last2 = Van Gelder | first2 = R. N. | year = 2007 | title = Action Spectrum of Drosophila Cryptochrome * | journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 282 | issue = 14 | pages = 10561-10566 | doi = 10.1074/jbc.M609314200 | pmid = 17284451 }}</ref>

แม้นักวิจัยจะเชื่อว่า กรดอะมิโนอัลฟาคือ tryptophan 3 ตัวจะเป็นก่ออนุมูลอิสระที่สนามแม่เหล็กอาจมีผล งานปี 2010 ในแมลงวันแสดงว่า tryptophan อาจไม่ใช่เหตุการรับรู้สนามแม่เหล็กที่อาศัยคริปโตโครม
เพราะการเปลี่ยน tryptophan ไม่ได้ทำให้แมลงวันที่[[แสดงออกยีน]] type 1 Cry หรือ type 2 Cry (ซึ่งเป็นยีนคริปโตโครมที่พบในสัตว์มีกระดูกสันหลัง)<ref>{{cite journal | last1 = Gegear | first1 = R. J. | last2 = Foley | first2 = L. E. | last3 = Casselman | first3 = A. | last4 = Reppert | first4 = S. M. | year = 2010 | title = Animal cryptochromes mediate magnetoreception by an unconventional photochemical mechanism | journal = Nature | volume = 463 | issue = 7282 | pages = 804-7 | doi = 10.1038/nature08719 | pmid = 20098414 | pmc = 2820607 | bibcode = 2010Natur.463..804G }}</ref>
ดังนั้น จึงยังไม่ชัดเจนว่าคริปโตโครมสื่อการรับรู้สนามแม่เหล็กได้อย่างไร
อนึ่ง การทดลองเหล่านี้ใช้สนามแม่เหล็กขนาด {{nowrap |5 เกาส์}} ซึ่งมีกำลังเป็น {{nowrap |10 เท่า}}ของสนามแม่เหล็กโลก
และแมลงวันทองก็ไม่ปรากฏว่าสามารถตอบสนองต่อสนามแม่เหล็กโลกที่อ่อนกว่ามาก

=== ผึ้ง มด และปลวก ===
[[ผึ้ง]][[สกุล (ชีววิทยา)|สกุล]] ''Apis'' (honey bee) [[มด]] และ[[ปลวก]]ปรากฏอย่างชัดเจนแล้วว่าสามารรับรู้สนามแม่เหล็ก<ref name="PB">{{cite journal | author1 = Pereira-Bomfim, M.D.G.C. | author2 = Antonialli-Junior, W.F. | author3 = Acosta-Avalos, D. | year = 2015 | title = Effect of magnetic field on the foraging rhythm and behavior of the swarm-founding paper wasp Polybia paulista Ihering (hymenoptera: vespidae) | journal = Sociobiology | volume = 62 | issue = 1 | pages = 99-104 | doi = 10.13102/sociobiology.v62i1.99-104}}</ref>
ในมดและผึ้ง นี่ใช้ปรับทิศทางและหาทางในบริเวณรอบ ๆ รังและภายในเส้นทางที่อพยพ<ref name="Wajnberg">{{cite journal | author1 = Wajnberg, E. | author2 = Acosta-Avalos, D. | author3 = Alves, O.C. | author4 = de Oliveira, J.F. | author5 = Srygley, R.B. | author6 = Esquivel, D.M. | year = 2010 | title = Magnetoreception in eusocial insects: An update | journal = Journal of the Royal Society Interface | volume = 7 | issue = Suppl 2 | pages = S207-S225 | doi = 10.1098/rsif.2009.0526.focus | pmid = 20106876 | pmc = 2843992}}</ref>
เช่น ผึ้งบราซิลไม่ต่อยพันธุ์ ''Schwarziana quadripunctata'' สามารถแยกแยะความสูง ตำแหน่ง และทิศทาง โดยใช้[[อนุภาค]]ที่คล้ายขนเป็นพัน ๆ บนหนวด<ref name=nunes09>{{cite journal | last1 = Nunes | first1 = T.M. | last2 = Turatti | first2 = I.C.C. | last3 = Mateus | first3 = S. | last4 = Nascimento | first4 = F.S. | last5 = Lopes | first5 = N.P. | last6 = Zucchi | first6 = R. | year = 2009 | title = Cuticular Hydrocarbons in the Stingless Bee Schwarziana quadripunctata (Hymenoptera, Apidae, Meliponini) : Differences between Colonies, Castes and Age | journal = Genetics and Molecular Research | volume = 8 | issue = 2 | pages = 589-595 | url = http://www.funpecrp.com.br/gmr/year2009/vol8-2/pdf/kerr012.pdf | doi = 10.4238/vol8-2kerr012 | pmid = 19551647}}</ref>

=== ปลาแซลมอน ===
การศึกษาการรับรู้สนามแม่เหล็กในปลามีกระดูกสันหลังโดยหลักทำกับ[[ปลาแซลมอน]]
ยกตัวอย่างเช่น มีการพบ[[เข็มทิศ]]ธรรมชาติใน[[ปลาแซลมอนซ็อกอาย]] (''Oncorhynchus nerka'')<ref name=":0">{{Cite journal | last = Quinn | first = Thomas P. | date = 1980 | title = Evidence for celestial and magnetic compass orientation in lake migrating sockeye salmon fry | journal = Journal of Comparative Physiology A | volume = 137 | issue = 3 | pages = 243-248 | doi = 10.1007/bf00657119 | issn = 0340-7594}}</ref>
นักวิจัยค้นพบโดยใส่ลูกปลาในถังกลมแล้วปล่อยให้มันออกตามทางออกได้อย่างเป็นอิสระ
แล้วคำนวณ[[เวกเตอร์]]เฉลี่ยแสดงทิศทางที่ปลาชอบภายในสนามแม่เหล็กธรรมชาติ
แต่เมื่อกลับขั้วสนามแม่เหล็ก ปลาก็เปลี่ยนความชอบตามทิศทางสนามแม่เหล็กไปด้วย<ref name=":0" />
ดังนั้น นักวิจัยจึงสรุปว่า พฤติกรรมว่ายน้ำไปในทิศต่าง ๆ ของปลาแซลมอนซ็อกอายได้รับอิทธิพลจากสนามแม่เหล็ก

งานวิจัยต่อมาตรวจดูการรับรู้สนามแม่เหล็กของ[[ปลาแซลมอนชินูก]] (''Oncorhynchus tschawytscha'')
เพื่อจัดให้ปลาชอบทิศทางในแนวตะวันออก-ตะวันตก (ตามสนามแม่เหล็กโลก) จึงใส่ปลาลงถังน้ำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่น้ำไหลจากทิศตะวันตกไปทางทิศตะวันออกเป็นเวลา 18 เดือน<ref name=":1">{{Cite journal | last = Taylor | first = P. B. | date = May 1986 | title = Experimental evidence for geomagnetic orientation in juvenile salmon, Oncorhynchus tschawytscha Walbaum | journal = Journal of Fish Biology | volume = 28 | issue = 5 | pages = 607-623 | doi = 10.1111/j.1095-8649.1986.tb05196.x | issn = 0022-1112}}</ref>
และยังเลี้ยงอาหารปลาที่สุดถังทางทิศตะวันตกในช่วงนี้ด้วย
เมื่อใส่ปลาแซลมอนกลุ่มเดียวกันในถังกลมที่น้ำไหลอย่างสมมาตรกัน ปลากก็ชอบวางตัวไปตามแนวทิศตะวันออก-ตะวันตกตามคาด
แต่เมื่อหมุนขั้วสนามแม่เหล็ก {{nowrap |90 [[องศา]]}} ปลาก็เปลี่ยนแนวที่ชอบ {{nowrap |90 องศา}}เช่นกัน<ref name=":1" />
นักวิจัยจึงสรุปว่า ปลาแซลมอนชินูกมีสมรรถภาพในการใช้ข้อมูลสนามแม่เหล็กเพื่อหาทิศทาง

=== ปลาตูหนา === 
งานศึกษาอย่างน้อยหนึ่งงานยังได้รายงานการรับรู้สนามแม่เหล็กของปลาตูหนายุโรป ([[วงศ์ปลาตูหนา]] ''Anguilla anguilla'', European eel)<ref>{{cite news | title = Eels May Use 'Magnetic Maps' As They Slither Across The Ocean | date = 2017-04-13 | url = https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2017/04/13/523450769/eels-may-use-magnetic-maps-as-they-slither-across-the-ocean | work = National Public Radio | archiveurl = https://web.archive.org/web/20190613220002/https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2017/04/13/523450769/eels-may-use-magnetic-maps-as-they-slither-across-the-ocean | archivedate = 2019-06-13}}</ref>

== ในสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลาน ==
[[สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก]]และ[[สัตว์เลื้อยคลาน]]จำนวนหนึ่งรวมทั้ง[[ซาลาแมนเดอร์]] [[คางคก]] และ[[เต่า]] มีพฤติกรรมวางแนวร่างของตนตามแนวสนามแม่เหล็กโลก

=== ซาลาแมนเดอร์ ===
งานศึกษาต้น ๆ กับสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกได้ทำกับซาลาแมนเดอร์ถ้ำ (''Eurycea lucifuga'', cave salamander)
คือนักวิจัยได้ใส่ซาลาแมนเดอร์ถ้ำให้อยู่ในช่องทางเดินที่จัดแนวสองอย่างอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ เหนือ-ใต้ หรือตะวันออก-ตะวันตก (ตามสนามแม่เหล็กโลก) 
การทดลองต่อมาหมุนขั้วสนามแม่เหล็กไป {{nowrap |90 องศา}} แล้วใส่ซาลาแมนเดอร์ในโครงสร้างรูปกางเขน คือมีช่องทางเดินหนึ่งตามแนวเหนือใต้ที่ตัดกับช่องทางเดินแนวตะวันออก-ตะวันตก<ref name=":5">{{Cite journal | last = Phillips | first = John B. | date = 1977 | title = Use of the earth's magnetic field by orienting cave salamanders (Eurycea lucifuga) | journal = Journal of Comparative Physiology | volume = 121 | issue = 2 | pages = 273-288 | doi = 10.1007/bf00609616 | issn = 0340-7594}}</ref>
เพราะซาลาแมนเดอร์ชอบทางในแนวที่เหมือนกับช่องทางเดินแรกที่ตนอยู่ นักวิจัยจึงสรุปว่า ซาลาแมนเดอร์ถ้ำมีสมรรถภาพในการตรวจจับสนามแม่เหล็กโลก และชอบเคลื่อนไหวตามแนวที่ตนได้เรียนรู้ตั้งแต่ต้น<ref name=":5" />

=== นิวต์ ===
งานวิจัยต่อมาตรวจสอบการรับรู้สนามแม่เหล็กในสถานการณ์ธรรมชาติ
ตามปกติแล้ว [[นิวต์]]พันธุ์ ''Notophthalmus viridescens'' (Eastern newt) ตอบสนองต่ออุณหภูมิน้ำที่สูงขึ้นมาก (ซึ่งมักจะบ่งความเสื่อมทางสิ่งแวดล้อม) โดยปรับแนวตัวให้ตรงกับชายฝั่งแล้วไปที่นั้น<ref name=":02">{{Cite journal | last = Phillips | first = John B. | date = 1986 | title = Magnetic compass orientation in the Eastern red-spotted newt (Notophthalmus viridescens) | journal = Journal of Comparative Physiology A | volume = 158 | issue = 1 | pages = 103-109 | doi = 10.1007/bf00614524 | issn = 0340-7594}}</ref>
แต่ถ้าเปลี่ยนแนวสนามแม่เหล็กในการทดลอง พฤติกรรมนี้จะชะงัก แนวที่วางตัวจะทำให้นิวต์ไม่สามารถไปถึงชายฝั่งได้<ref name=":02" />
โดยแนวแปรไปตามองศาที่เปลี่ยนสนามแม่เหล็ก<ref name=":02" />
ซึ่งก็คือ ถ้าเปลี่ยนแนวสนามแม่เหล็ก {{nowrap |180 องศา}} นิวต์ก็จะหันหน้าผิดทิศไป {{nowrap |180 องศา}}เช่นกัน
งานวิจัยต่อมาได้แสดงว่า นิวต์ไม่ได้ใช้ประสาทสัมผัสนี้เพื่อหาทิศชายฝั่งอย่างเดียว แต่เพื่อหาทิศของสระน้ำที่อยู่ด้วย<ref>{{Cite journal | last = Phillips | first = J. | date = 1986-08-15 | title = Two magnetoreception pathways in a migratory salamander | journal = Science | volume = 233 | issue = 4765 | pages = 765-767 | doi = 10.1126/science.3738508 | issn = 0036-8075 | bibcode = 1986Sci...233..765P}}</ref>
สรุปก็คือ ดูเหมือนว่านิวต์พันธุ์นี้ต้องพึ่งสนามแม่เหล็กโลกเพื่อหาทิศทางของโลกรอบตัว โดยเฉพาะเมื่อหาทิศทางของชายฝั่งหรือของแหล่งที่อยู่<ref name=":02" />

=== คางคก ===
โดยนัยเดียวกัน คางคกยุโรป (''Bufo bufo'', European toad) และคางคกแน็ตเตอร์แจ็ก (''Bufo calamita'', Natterjack toad) ดูเหมือนจะพึ่งข้อมูลสนามแม่เหล็กเป็นบางส่วนในพฤติกรรมหาทิศทางบางอย่าง
สัตว์[[อันดับกบ]]เหล่านี้รู้กันว่า อาศัยการเห็นและการได้กลิ่นเพื่อระบุตำแหน่งและอพยพไปยังที่ผสมพันธุ์ แต่สนามแม่เหล็กก็อาจมีบทบาทด้วยเหมือนกัน
ถ้าจับจากที่ผสมพันธุ์ไปปล่อยที่อื่นโดยสุ่ม คางคกเหล่านี้ก็ยังรู้ทิศทางดี และสามารถหาทางกลับไปได้ แม้จะย้ายที่ไปเกินกว่า {{nowrap |150 เมตร}}<ref name=":12">{{Cite journal | last = Sinsch | first = Ulrich | date = 1987 | title = Orientation behaviour of toads (Bufo bufo) displaced from the breeding site | journal = Journal of Comparative Physiology A | volume = 161 | issue = 5 | pages = 715-727 | doi = 10.1007/bf00605013 | issn = 0340-7594}}</ref>
แต่ถ้าย้ายที่ไปแล้วจับแขวนแท่งแม่เหล็กเล็ก ๆ คางคกก็จะกลับไปที่ผสมพันธุ์ไม่ได้<ref name=":6">{{Cite journal | last = Sinsch | first = Ulrich | date = January 1992 | title = Sex-biassed site fidelity and orientation behaviour in reproductive natterjack toads (Bufo calamita) | journal = Ethology Ecology & Evolution | volume = 4 | issue = 1 | pages = 15-32 | doi = 10.1080/08927014.1992.9525347 | issn = 0394-9370}}</ref>
แต่ถ้าแขวนแท่งที่ไม่ใช่แม่เหล็กแต่มีขนาดและน้ำหนักเท่ากัน ก็จะไม่มีผลต่อการหาทางกลับ จึงปรากฏว่าแม่เหล็กเป็นเหตุให้คางคกหลงทิศ<ref name=":6" />
ดังนั้น นักวิจัยจึงสรุปว่า การหาทิศทางไปยังที่ผสมพันธุ์ของสัตว์เหล่านี้ได้รับอิทธิพลจากสนามแม่เหล็ก<ref name=":12"/>

[[ไฟล์:Leatherback_Turtle_eggs_hatching_at_Eagle_Beach,_Aruba.jpg | link = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Leatherback_Turtle_eggs_hatching_at_Eagle_Beach,_Aruba.jpg|thumb|
การรับรู้สนามแม่เหล็กนำลูก[[เต่าหัวค้อน]]ไปสู่ทะเล
]]
=== เต่า ===
การศึกษาเรื่องการรับรู้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าในสัตว์เลื้อยคลานได้ทำกับ[[เต่า]]
หลักฐานการรับรู้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าของเต่าแรก ๆ สุดพบในเต่า ''Terrapene carolina'' (common box turtle)
หลังจากสอนให้กลุ่มเต่านี้ว่ายน้ำไปทางสุดถังทางทิศตะวันออกหรือทิศตะวันตก การวางแม่เหล็กที่มีกำลังในถังก็พอขัดการว่ายน้ำไปตามเส้นทางที่เรียนรู้มาเช่นนี้<ref name=":4">{{Cite journal | last1 = Mathis | first1 = Alicia | last2 = Moore | first2 = Frank R. | date = 2010-04-26 | title = Geomagnetism and the Homeward Orientation of the Box Turtle, Terrapene Carolina | journal = Ethology | language = en | volume = 78 | issue = 4 | pages = 265-274 | doi = 10.1111/j.1439-0310.1988.tb00238.x | issn = 0179-1613}}</ref>
ดังนั้น การเรียนรู้ทิศทางการว่ายน้ำดูเหมือนจะอาศัยเข็มทิศภายในของเต่า
การค้นพบแมกนีไทต์ใน[[เยื่อดูรา]]ของลูก[[เต่าทะเล]] (superfamily "Chelonioidea") สนับสนุนข้อสรุปนี้ คือแมกนีไทต์มีบทบาทในการรับรู้สนามแม่เหล็กของเต่า<ref name=":2">{{Cite book | title = Magnetite Biomineralization and Magnetoreception in Organisms: A new biomagnetism | last = G. | first = Stehli, F. | date = 1996 | publisher = Springer | location = US | isbn = 9781461303138 | oclc = 958527742}}</ref>

อีกประการหนึ่ง การหันหน้าไปสู่ทะเลซึ่งเป็นพฤติกรรมสามัญของลูกเต่าสปีชีส์ต่าง ๆ อาจอาศัยการรับรู้สนามแม่เหล็กเป็นบางส่วน
[[เต่าหัวค้อน]]และ{{nowrap |[[เต่ามะเฟือง]]}}ผสมพันธุ์ที่ชายหาด และหลังออกจากไข่ ลูกเต่าจะรีบคลานลงสู่ทะเล
แม้ความสว่างที่ต่าง ๆ กันดูเหมือนจะขับพฤติกรรมนี้ แต่แนวสนามแม่เหล็กก็อาจมีบทบาท
ยกตัวอย่างเช่น ทิศทางที่ลูกเต่าชอบไป (ซึ่งไปจากชายหาดสู่ทะเล) จะกลับทางถ้ากลับขั้วสนามแม่เหล็ก ซึ่งแสดงว่า สนามแม่เหล็กโลกเป็นหลักให้หาทิศทางได้อย่างถูกต้อง<ref name=":3">{{Cite journal | last1 = Merrill | first1 = Maria W. | last2 = Salmon | first2 = Michael | date = 2010-09-30 | title = Magnetic orientation by hatchling loggerhead sea turtles (Caretta caretta) from the Gulf of Mexico | journal = Marine Biology | volume = 158 | issue = 1 | pages = 101-112 | doi = 10.1007/s00227-010-1545-y | issn = 0025-3162}}</ref>

== ในนกพิราบสื่อสาร ==
นกพิราบสื่อสาร (homing pigeon) สามารถใช้สนามแม่เหล็กโดยเป็นส่วนของระบบการนำทางที่ซับซ้อนของพวกมัน<ref>{{cite journal | last1 = Walcott | first1 = C. | year = 1996 | title = Pigeon homing: observations, experiments and confusions | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-experimental-biology_1996-01_199_1/page/n32 | journal = The Journal of Experimental Biology | volume = 199 | issue = Pt 1 | pages = 21-7 | pmid = 9317262 }}</ref>
ศาสตราจารย์ชีววิทยาที่[[มหาวิทยาลัยคอร์เนล]]ได้แสดงว่า นกพิราบสื่อสารที่ผิดเวลา (time-shifted) ไม่สามารถหาทิศทางอย่างถูกต้องในวันที่อากาศแจ่มใส มีแดด ซึ่งโทษว่า นกไม่สามารถชดเชยการดำเนินของพระอาทิตย์อย่างถูกต้อง
แต่นกผิดเวลาที่ปล่อยในวันที่ปกคลุมด้วยเมฆกลับหาทางได้ถูกต้อง
ซึ่งนำไปสู่[[สมมติฐาน]]ว่า ในภาวะบางอย่าง นกพิราบสื่อสารจะพึ่งสนามแม่เหล็กเพื่อหาทิศทาง
การทดลองต่อมาซึ่งติดแม่เหล็กที่หลังของนกแสดงว่า การขัดการรับรู้{{nowrap |สนามแม่เหล็กโลก}}ของนก ทำให้นกไม่สามารถหาทิศทางได้ถูกในวันที่เมฆปกคลุม<ref>{{cite journal | last1 = Keeton | first1 = W. T. | year = 1971 | title = Magnets interfere with pigeon homing | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 68 | issue = 1 | pages = 102-6 | pmc = 391171 | doi = 10.1073/pnas.68.1.102 | pmid = 5276278 | bibcode = 1971PNAS...68..102K }}</ref>

การรับรู้สนามแม่เหล็กของนกพบว่ามีกลไกสองอย่าง คือ free-radical pair mechanism ที่การเห็นเป็นตัวสื่อ และเข็มทิศหรือมาตรความเอียงธรรมชาติที่ใช้แมกนีไทต์<ref name="Gould, J. L. 1984">{{cite journal | last1 = Gould | first1 = J. L. | year = 1984 | title = Magnetic field sensitivity in animals | url = https://archive.org/details/sim_annual-review-of-physiology_1984_46/page/n594 | journal = Annual Review of Physiology | volume = 46 | pages = 585-98 | doi = 10.1146/annurev.ph.46.030184.003101 | pmid = 6370118 }}</ref>
การทดลองเชิงพฤติกรรมในงานศึกษาปี 2004 แสดงว่า นกสามารถตรวจจับความแตกต่างของสนามแม่เหล็กเพียงแค่ขนาด {{nowrap |186 ไมโครเทสลา}} {{nowrap |(1.86 เกาส์)}}<ref name="ReferenceA">{{cite journal | last1 = Mora | first1 = C. V. | last2 = Davison | first2 = M. | last3 = Wild | first3 = J. M. | last4 = Walker | first4 = M. M. | year = 2004 | title = Magnetoreception and its trigeminal mediation in the homing pigeon | journal = Nature | volume = 432 | issue = 7016 | pages = 508-511 | doi = 10.1038/nature03077 | pmid = 15565156 | bibcode = 2004Natur.432..508M }}</ref>
คือ
ในการทดลองแบบให้เลือก ได้ฝึกนกให้กระโดดขึ้นบนแท่นตรงสุดอุโมงค์ข้างหนึ่งถ้าไม่มีสนามแม่เหล็ก และให้กระโดดไปที่สุดอุโมงค์อีกข้างหนึ่งถ้ามีสนามแม่เหล็ก
นกจะได้อาหารเป็นรางวัลและถูกลงโทษถ้าทำช้าเกินไป
พบว่า นกพิราบสื่อสารสามารถเลือกได้ถูกต้อง {{nowrap |55%-65%}} ซึ่งสูงกว่าถ้านกเพียงแค่เดา

เป็นเวลายาวนานมากที่ระบบประสาทไทรเจมินัลเชื่อว่า เป็นตำแหน่งที่อยู่ของตัวรับรู้สนามแม่เหล็กของนกพิราบ
เพราะการค้นพบสองอย่างคือ มีรายงาน (2003) ว่าเซลล์ที่มีแมกนีไทต์อยู่ที่ตำแหน่งโดยเฉพาะ ๆ ที่ปากด้านบน<ref>{{Cite journal | last1 = Fleissner | first1 = Gerta | last2 = Holtkamp-Rötzler | first2 = Elke | last3 = Hanzlik | first3 = Marianne | last4 = Winklhofer | first4 = Michael | last5 = Fleissner | first5 = Günther | last6 = Petersen | first6 = Nikolai | last7 = Wiltschko | first7 = Wolfgang | date = 2003-02-26 | title = Ultrastructural analysis of a putative magnetoreceptor in the beak of homing pigeons | journal = Journal of Comparative Neurology | language = en | volume = 458 | issue = 4 | pages = 350-360 | doi = 10.1002/cne.10579 | pmid = 12619070 | issn = 0021-9967}}</ref>
แต่งานศึกษาต่อ ๆ มา (2012, 2018) พบว่า เซลล์เหล่านี้เป็นแมคโครฟาจ ไม่ใช่เซลล์ประสาทที่ไวสนามแม่เหล็ก<ref>
{{Cite journal | last1 = Treiber | first1 = Christoph Daniel | last2 = Salzer | first2 = Marion Claudia | last3 = Riegler | first3 = Johannes | last4 = Edelman | first4 = Nathaniel | last5 = Sugar | first5 = Cristina | last6 = Breuss | first6 = Martin | last7 = Pichler | first7 = Paul | last8 = Cadiou | first8 = Herve | last9 = Saunders | first9 = Martin | date = 2012-04-11 | title = Clusters of iron-rich cells in the upper beak of pigeons are macrophages not magnetosensitive neurons | url = http://www.nature.com/articles/nature11046 | journal = Nature | language = En | volume = 484 | issue = 7394 | pages = 367-70 | doi = 10.1038/nature11046 | pmid = 22495303 | issn = 0028-0836 | bibcode = 2012Natur.484..367T}}</ref><ref name="Engels 20180124">
{{Cite journal | last1 = Engels | first1 = Svenja | last2 = Treiber | first2 = Christoph Daniel | last3 = Salzer | first3 = Marion Claudia | last4 = Michalik | first4 = Andreas | last5 = Ushakova | first5 = Lyubo v | last6 = Keays | first6 = David Anthony | last7 = Mouritsen | first7 = Henrik | last8 = Heyers | first8 = Dominik | date = 2018-08-01 | title = Lidocaine is a nocebo treatment for trigeminally mediated magnetic orientation in birds | url = http://rsif.royalsocietypublishing.org/content/15/145/20180124 | journal = Journal of the Royal Society Interface | language = en | volume = 15 | issue = 145 | pages = 20180124 | doi = 10.1098/rsif.2018.0124 | issn = 1742-5689 | pmc = 6127160 | pmid = 30089685}}</ref>

อย่างที่สองคือ การตรวจจับสนามแม่เหล็กของนกจะบกพร่องถ้าตัดเส้นประสาทไทรเจมินัลออก หรือถ้าป้ายยาระงับความรู้สึกคือ lidocaine ที่เยื่อเมือกรับกลิ่น (olfactory mucosa)<ref>{{Cite journal | last1 = Wiltschko | first1 = Roswitha | last2 = Schiffner | first2 = Ingo | last3 = Fuhrmann | first3 = Patrick | last4 = Wiltschko | first4 = Wolfgang | date = September 2010 | title = The Role of the Magnetite-Based Receptors in the Beak in Pigeon Homing | url = https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982210008626 | journal = Current Biology | volume = 20 | issue = 17 | pages = 1534-1538 | doi = 10.1016/j.cub.2010.06.073 | pmid = 20691593 | issn = 0960-9822 | bibcode = 1996CBio....6.1213A}}</ref>
แต่การป้ายยาก็อาจก่อผลที่ไม่จำเพาะเจาะจง และอาจไม่ได้กวนตัวรับรู้สนามแม่เหล็กโดยตรง<ref name="Engels 20180124" />
ดังนั้น บทบาทของระบบประสาทไทรเจมินัลจึงยังถกเถียงกันอยู่

ในการหาตัวรับความรู้สึกที่มีแมกนีไทต์ ได้พบเหล็กขนาดใหญ่ใน[[ออร์แกเนลล์]]คือ[[คิวทิคูโลโซม]]ใน[[เซลล์ขน]]ภายใน[[หูชั้นใน]]ของนกพิราบ<ref>
{{Cite journal | last1 = Lauwers | first1 = Mattias | last2 = Pichler | first2 = Paul | last3 = Edelman | first3 = Nathaniel Bernard | last4 = Resch | first4 = Guenter Paul | last5 = Ushakova | first5 = Lyubov | last6 = Salzer | first6 = Marion Claudia | last7 = Heyers | first7 = Dominik | last8 = Saunders | first8 = Martin | last9 = Shaw | first9 = Jeremy | date = May 2013 | title = An Iron-Rich Organelle in the Cuticular Plate of Avian Hair Cells | url = https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982213004338 | journal = Current Biology | volume = 23 | issue = 10 | pages = 924-929 | doi = 10.1016/j.cub.2013.04.025 | pmid = 23623555 | issn = 0960-9822 | bibcode = 1996CBio....6.1213A}}</ref><ref>
{{Cite journal | last1 = Nimpf | first1 = Simon | last2 = Malkemper | first2 = Erich Pascal | last3 = Lauwers | first3 = Mattias | last4 = Ushakova | first4 = Lyubov | last5 = Nordmann | first5 = Gregory | last6 = Wenninger-Weinzierl | first6 = Andrea | last7 = Burkard | first7 = Thomas R | last8 = Jacob | first8 = Sonja | last9 = Heuser | first9 = Thomas | date = 2017-11-15 | title = Subcellular analysis of pigeon hair cells implicates vesicular trafficking in cuticulosome formation and maintenance | url = https://elifesciences.org/articles/29959 | journal = eLife | language = en | volume = 6 | doi = 10.7554/elife.29959 | issn = 2050-084X | pmc = 5699870 | pmid = 29140244}}</ref>
ซึ่งอาจเป็นส่วนของระบบรับรู้สนามแม่เหล็กที่เป็นไปได้
แต่รวม ๆ แล้วก็คือ ตัวรับรู้สนามแม่เหล็กของนกพิราบสื่อสารยังไม่ชัดเจน

นอกจากตัวรับรู้สนามแม่เหล็ก ก็มีงานในเขตประสาทต่าง ๆ ที่อาจมีบทบาทแปลผลข้อมูลสนามแม่เหล็กในนกพิราบสื่อสาร
เขตในสมองที่ทำงานเพิ่มขึ้นโดยตอบสนองต่อสนามแม่เหล็กที่แรงระหว่าง {{nowrap |50-150 ไมโครเทสลา}}ก็คือ posterior vestibular nuclei, [[ทาลามัส]]ด้านบน (dorsal), [[ฮิปโปแคมปัส]] และ visual hyperpallium<ref>{{cite journal | last1 = Wu | first1 = L.-Q. | last2 = Dickman | first2 = J. D. | year = 2011 | title = Magnetoreception in an avian brain in part mediated by inner ear lagena | journal = Current Biology | volume = 21 | issue = 5 | pages = 418-23 | doi = 10.1016/j.cub.2011.01.058 | pmid = 21353559 | pmc = 3062271 }}</ref>

== ในไก่เลี้ยง ==
[[ไก่]]เลี้ยงมีการสะสมเหล็กที่[[เดนไดรต์]]รับความรู้สึก (sensory dendrite) ที่ปากด้านบนและมีสมรรถภาพรับรู้สนามแม่เหล็ก<ref name="Falkenberg et al., 2010">
{{cite journal | last1 = Falkenberg | first1 = G. | last2 = Fleissner | first2 = G. | last3 = Schuchardt | first3 = K. | last4 = Kuehbacher | first4 = M. | last5 = Thalau | first5 = P. | last6 = Mouritsen | first6 = H. | last7 = Heyers | first7 = D. | last8 = Wellenreuther | first8 = G. | last9 = Fleissner | first9 = G. | year = 2010 | title = Avian magnetoreception: Elaborate iron mineral containing dendrites in the upper beak seem to be a common feature of birds | journal = PLoS ONE | volume = 5 | issue = 2 | page = e9231 | doi = 10.1371/journal.pone.0009231 | bibcode = 2010PLoSO...5.9231F | pmid = 20169083 | pmc = 2821931}}</ref><ref>
{{cite journal | vauthors = Wiltschko W, Freire R, Munro U, Ritz T, Rogers LJ, Thalau P, Wiltschko R | year = 2007 | title = The magnetic compass of domestic chicken, Gallus gallus | journal = Journal Experimental Biology | volume = 210 | pages = 2300-2310 }} </ref>
เพราะไก่ใช้ข้อมูลทิศทางจากสนามแม่เหล็กโลกเพื่อหาทิศทางภายในบริเวณที่อยู่เล็ก ๆ โดยเปรียบเทียบ จึงเป็นไปได้ว่าการเล็มปากไก่ (เพื่อลดการตีกันที่ทำให้บาดเจ็บ มักทำกับไก่ที่วางไข่) ทำให้ไก่ไม่สามารถรู้ทิศทางในบริเวณกว้าง หรือทำให้เป็นปัญหาเมื่อเข้าออกจากอาคารในการเลี้ยงไก่แบบปล่อย (free-range systems)<ref name="Freire et al., 2011">{{cite journal | last1 = Freire | first1 = R. | last2 = Eastwood | first2 = M.A. | last3 = Joyce | first3 = M. | year = 2011 | title = Minor beak trimming in chickens leads to loss of mechanoreception and magnetoreception | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-animal-science_2011-04_89_4/page/n314 | journal = Journal of Animal Science | volume = 89 | issue = 4 | pages = 1201-1206 | doi = 10.2527/jas.2010-3129 | pmid = 21148779 }}</ref>

== ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ==
[[ไฟล์:Flickr - Furryscaly - Smile for the Camera.jpg|thumb|left|
[[สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม]]หลายชนิดรวมทั้งค้างคาวสีน้ำตาลใหญ่ (''Eptesicus fuscus'', big brown bat) สามารถใช้สนามแม่เหล็กเพื่อหาทิศทาง
]]
งานศึกษาใน[[หนูหริ่ง]] [[ตุ่น]] และ[[ค้างคาว]]แสดงว่า สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบางอย่างสามารถรับรู้สนามแม่เหล็ก

=== หนูวู๊ด ===
เมื่อหนูวู๊ด (''Apodemus sylvaticus'', wood mouse) ถูกพรากจากที่อยู่แล้วไม่ให้เห็นไม่ให้ได้กลิ่น มันสามารถหันหน้าไปทางที่อยู่จนกระทั่งกลับขั้วสนามแม่เหล็ก<ref>{{cite journal | last1 = Mather | first1 = J.G. | last2 = Baker | first2 = R. R. | year = 1981 | title = Magnetic sense of direction in woodmice for route-based navigation | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1981-05-14_291_5811/page/n72 | journal = Nature | volume = 291 | issue = 5811 | pages = 152-155 | doi = 10.1038/291152a0 | bibcode = 1981Natur.291..152M }}</ref>
แต่ถ้าให้เห็น มันก็จะยังสามารถหันหน้าไปทางที่อยู่แม้สนามแม่เหล็กจะกลับขั้ว
ซึ่งแสดงว่า เมื่อหนูออกจากที่อยู่ มันสามารถใช้สนามแม่เหล็กเพื่อหาทิศทางเมื่อไม่มีตัวช่วยให้รู้อื่น ๆ 
แต่งานศึกษาแรก ๆ เหล่านี้ถูกวิจารณ์เพราะการกำจัดไม่ให้รู้ด้วยประสาทสัมผัสอื่น ๆ ทำได้ยากมาก และเพราะการทดลองทำในห้องแล็บไม่ใช่ในธรรมชาติ
ในบางกรณี ผลการทดลองไม่สามารถสรุปได้ว่ามีการตอบสนองต่อสนามแม่เหล็กเมื่อไร้ตัวช่วยทางประสาทสัมผัสอื่น ๆ เพราะเปลี่ยนสนามแม่เหล็กก่อนการทดลองแทนที่จะเปลี่ยนในช่วงการทดลอง<ref name="Marhold Wiltschko Burda">{{cite journal | title = A magnetic polarity compass for direction finding in a subterranean mammal | last1 = Marhold | first1 = S. | last2 = Wiltschko | first2 = W. | last3 = Burda | first3 = H. | year = 1997 | journal = Naturwissenschaften | volume = 84 | issue = 9 | pages = 421-423 | doi = 10.1007/s001140050422 | bibcode = 1997NW.....84..421M}} <!--This source is for both of the previous sentences.--></ref>

=== ตุ่นแซมเบีย === 
งานวิจัยต่อ ๆ มา ซึ่งจัดการปัจจัยต่าง ๆ ตามที่ว่าเกี่ยวกับหนูวู๊ด ทำให้ได้ข้อสรุปว่า ตุ่นแซมเบีย (''Fukomys amatus'', Zambian mole-rat) ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อยู่ใต้ดิน ใช้สนามแม่เหล็กเพื่อช่วยหาทิศทางในรัง<ref name="Marhold Wiltschko Burda" />
เทียบกับหนูวู๊ด ตุ่นแซมเบียไม่มีพฤติกรรมหาทิศทางที่ต่างกันระหว่างเมื่อเห็นกับเมื่อไม่เห็น ซึ่งผู้วิจัยเสนอว่าเพราะเป็นสัตว์อยู่ใต้ดิน

งานศึกษาต่อมาพบว่า การได้รับสนามแม่เหล็กทำให้ประสาททำงานเพิ่มขึ้นภายใน [[superior colliculus]] ซึ่งวัดโดย[[การแสดงออกของยีน]] immediate early gene<!--*** เริ่มเชิงอรรถ ***-->{{Efn-ua |
'''Immediate early genes''' ('''lEGs''') เป็น[[ยีน]]ที่ทำงานชั่วคราวอย่างรวดเร็วเพื่อตอบสนองต่อตัวกระตุ้นระดับเซลล์มากมายหลายอย่าง
มันเป็นกลไกการตอบสนองถาวรที่ทำงานในระดับ[[การถอดรหัส (พันธุศาสตร์)|การถอดรหัส]] (transcription) ในการตอบสนองรอบแรกต่อตัวกระตุ้น ก่อนการสังเคราะห์โปรตีนอื่น ๆ 
lEGs จึงต่างกับยีนที่ตอบสนองช้า ซึ่งทำงานภายหลัง คือหลังการสังเคราะห์ผลผลิตของยีนที่เป็นการตอบสนองเบื้องต้น
lEGs จึงเรียกว่าเป็น "ประตูของการตอบสนองทางจีโนม"
}}<!--*** จบเชิงอรรถ ***--><ref>{{cite journal | last1 = Nemec | first1 = P. | last2 = Altmann | first2 = J. | last3 = Marhold | first3 = S. | last4 = Burda | first4 = H. | last5 = Oelschlager | first5 = H. H. | year = 2001 | title = Neuroanatomy of magnetoreception: The superior colliculus involved in magnetic orientation in a mammal | journal = Science | volume = 294 | issue = 5541 | pages = 366-8 | doi = 10.1126/science.1063351 | pmid = 11598299 | bibcode = 2001Sci...294..366N }}</ref>
เซลล์ประสาทของ [[superior colliculus]] สองชั้น คือ outer sublayer of the intermediate gray และ deep gray layer ทำงานเพิ่มขึ้นอย่างไม่เฉพาะเจาะจงเมื่อได้รับสนามแม่เหล็กในระดับต่าง ๆ
แต่ภายใน inner sublayer of the intermediate gray layer (InGi) มีกลุ่มเซลล์ประสาท {{nowrap |2-3 กลุ่ม}}ที่ตอบสนองต่อสนามแม่เหล็กอย่างเฉพาะเจาะจงกว่า คือ
ตุ่นยิ่งได้รับสนามแม่เหล็กนานเท่าไร immediate early gene ก็แสดงออกภายใน InGi มากขึ้นเท่านั้น
แต่ถ้าใส่ตุ่นลงในที่ที่กันสนามแม่เหล็ก เซลล์ไม่กี่เซลล์จะทำงาน
จึงเสนอว่าในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม superior colliculus เป็นโครงสร้างประสาทที่สำคัญเพื่อแปลผลข้อมูลสนามแม่เหล็ก

=== ค้างคาว === 
ค้างคาวอาจใช้สนามแม่เหล็กเพื่อหาทิศทางเช่นกัน
แม้จะรู้ว่า มันกำหนดตำแหน่งวัตถุด้วยเสียงสะท้อนเพื่อหาทางในระยะใกล้ ๆ แต่ก็ไม่ชัดเจนว่ามันหาทางในระยะไกล ๆ ได้อย่างไร<ref>{{cite journal | last1 = Holland | first1 = R.A. | last2 = Thorup | first2 = K. | last3 = Vonhof | first3 = M.J. | last4 = Cochran | first4 = W.W. | last5 = Wikelski | first5 = M. | year = 2006 | title = Bat orientation using Earth's magnetic field | journal = Nature | volume = 444 | issue = 7120 | page = 702 | doi = 10.1038/444702a | pmid = 17151656 | bibcode = 2006Natur.444..702H }}</ref>
เมื่อค้างคาวสีน้ำตาลใหญ่ (''Eptesicus fuscus'', big brown bat) ถูกพรากออกจากที่อยู่ แล้วเจอกับสนามแม่เหล็กที่หมุนไป 90 องศาไม่ว่าจะตามเข็มหรือทวนเข็มนาฬิกา มันจะหลงทิศแล้วกลับบ้านผิดทาง
ดังนั้น จึงดูเหมือนว่าค้างคาวสีน้ำตาลใหญ่สามารถรับรู้สนามแม่เหล็ก
แต่ก็ไม่ชัดเจนว่าใช้อย่างไร เพราะสนามแม่เหล็กอาจใช้เพื่อสร้างแผนที่ เป็นเข็มทิศ หรือเป็นตัวเทียบมาตรฐานเข็มทิศ (compass calibrator)
งานวิจัยในค้างคาวอีกพันธุ์หนึ่ง คือ ''Myotis myotis'' (greater mouse-eared bat, ค้างคาวหูหนูใหญ่) สนับสนุนสมมติฐานว่า ค้างคาวใช้สนามแม่เหล็กโลกเป็นตัวเทียบมาตรฐานเข็มทิศ และใช้พระอาทิตย์เป็นเข็มทิศหลัก<ref>{{cite journal | last1 = Wiltschko | first1 = R. | last2 = Wiltschko | first2 = W. | year = 2006 | title = Magnetoreception | journal = BioEssays | volume = 28 | issue = 2 | pages = 157-68 | doi = 10.1002/bies.20363 | pmid = 16435299 }}</ref>

=== หมา ===
[[หมาจิ้งจอกแดง]] (''Vulpes vulpes'') อาจใช้การรับรู้สนามแม่เหล็กเมื่อล่า[[สัตว์ฟันแทะ]]ตัวเล็ก ๆ 
คือเมื่อหมากระโดดสูงลงตะครุบเหยื่อเล็ก ๆ เช่นหนู มันมักจะกระโดดในแนวทิศเหนือ-ทิศตะวันออก
อนึ่ง การจับเหยื่อสำเร็จมักจะเกิดขึ้นทางด้านทิศเหนือ<ref>{{cite web | title = Fox 'rangefinder' sense expands the magnetic menagerie | url = http://blogs.nature.com/news/2011/01/fox_rangefinder_sense_expands.html | website = blogs.nature.com | publisher = Nature Publishing Group / Macmillan | accessdate = 2014-06-06 | pp = <!--This is an official blog of the journal ''Nature'', and subject to editorial control. It is not a self-published source.--> | archive-date = 2014-06-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140624052523/http://blogs.nature.com/news/2011/01/fox_rangefinder_sense_expands.html | url-status = dead }}</ref>

งานศึกษาหนึ่งพบว่า เมื่อ[[หมา]]เลี้ยง (''Canis lupus familiaris'') ไม่ผูกไว้และสนามแม่เหล็กโลกนิ่ง หมาจะชอบถ่ายปัสสาวะและอุจจาระโดยจัดแนวตัวทางเหนือ-ใต้<ref>{{cite journal | last = Hart | first = Vlastimil | first2 = Petra | last2 = Nováková | first3 = Erich Pascal | last3 = Malkemper | first4 = Sabine | last4 = Begall | first5 = Vladimír | last5 = Hanzal | first6 = Miloš | last6 = Ježek | first7 = Tomáš | last7 = Kušta | first8 = Veronika | last8 = Němcová | first9 = Jana | last9 = Adámková | first10 = Kateřina | last10 = Benediktová | first11 = Jaroslav | last11 = Červený | first12 = Hynek | last12 = Burda | title = Dogs are sensitive to small variations of the Earth's magnetic field | journal = Frontiers in Zoology | year = 2013 | url = http://www.frontiersinzoology.com/content/10/1/80/abstract | access-date = 2014-02-25 | doi = 10.1186/1742-9994-10-80 | volume = 10 | issue = 1 | pages = 80 | pmid = 24370002 | pmc = 3882779}}</ref>

=== สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ === 
มีหลักฐานว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ก็รับรู้สนามแม่เหล็กได้ด้วยเหมือนกัน
คือ วัวควายที่กำลังพักหรือกินหญ้ารวมทั้งกวางโร (''Capreolus capreolus'', roe deer) และ[[กวางแดง]] (''Cervus elaphus'') มักจะจัดแนวกายไปตามทางเหนือใต้<ref>{{cite journal | last1 = Begall | first1 = S. | last2 = Cerveny | first2 = J. | last3 = Neef | first3 = J. | last4 = Vojtech | first4 = O. | last5 = Burda | first5 = H. | year = 2008 | title = Magnetic alignment in grazing and resting cattle and deer | journal = Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. | volume = 105 | issue = 36 | pages = 13451-13455 | doi = 10.1073/pnas.0803650105 | pmid = 18725629 | bibcode = 2008PNAS..10513451B | pmc = 2533210 }}</ref>
เพราะลม แดด และความลาดชันของพื้นได้กันออกแล้วในงานศึกษานี้ การจัดแนวให้ตรงกับ[[เวกเตอร์]]ของสนามแม่เหล็กจึงเป็นคำอธิบายที่เป็นไปได้มากที่สุด
แต่เพราะเป็นการศึกษาเชิงพรรณนา (descriptive) คำอธิบายที่เป็นไปได้อื่นจึงยังไม่ได้กันออก

ในงานศึกษาต่อมา นักวิจัยได้วิเคราะห์การวางทิศทางของตัว[[สัตว์เคี้ยวเอื้อง]]ในบริเวณที่มีเสาไฟฟ้าแรงสูงรบกวนสนามแม่เหล็กโลกเพื่อกำหนดว่า ความแตกต่างของสนามแม่เหล็กเฉพาะที่ ๆ จะมีผลต่อพฤติกรรมจัดแนวร่างกายอย่างไร
งานหาข้อมูลด้วยดาวเทียม ด้วยภาพถ่ายทางอากาศของฝูงวัว และด้วยการสังเกตกวางโรในสนาม
ผลที่พบก็คือ เมื่อกินหญ้าข้างใต้หรือใกล้เสาไฟฟ้าแรงสูง สัตว์ทั้งสองพันธุ์ปรากฏว่าจัดแนวร่างกายโดยสุ่ม
และผลรบกวนของเสาไฟฟ้าต่อการจัดแนวร่างกายจะหายไปตามระยะทาง<ref>{{cite journal | last1 = Burda | first1 = H. | last2 = Begalla | first2 = S. | last3 = Červený | first3 = J. | last4 = Neefa | first4 = J. | last5 = Němecd | first5 = P. | year = 2009 | title = Extremely low-frequency electromagnetic fields disrupt magnetic alignment of ruminants | journal = Proc. Natl. Acad. Sci. USA | volume = 106 | issue = 14 | pages = 5708-5713 | doi = 10.1073/pnas.0811194106 | bibcode = 2009PNAS..106.5708B | pmid = 19299504 | pmc = 2667019}}</ref>
แต่ในปี 2011 กลุ่มนักวิจัย[[ชาวเช็ก]]อีกกลุ่มรายงานว่า ไม่สามารถทำการทดลองให้ได้ผลซ้ำเมื่อใช้ชุดภาพ[[กูเกิล เอิร์ธ]]ที่ต่างกัน<ref>{{cite journal | last1 = Hert | first1 = J | last2 = Jelinek | first2 = L | last3 = Pekarek | first3 = L | last4 = Pavlicek | first4 = A | year = 2011 | title = No alignment of cattle along geomagnetic field lines found | journal = Journal of Comparative Physiology | volume = 197 | issue = 6 | pages = 677-682 | pmid = 21318402 | doi = 10.1007/s00359-011-0628-7 | arxiv = 1101.5263 }}</ref>

เชื่อว่า มนุษย์ไม่มีประสาทสัมผัสเกี่ยวกับแม่เหล็ก แต่มนุษยก็มีโปรตีนคริปโตโครม{{Efn-ua | name = cryptochrome}} (เป็น flavoprotein ยีน CRY2) ใน[[จอตา]]
และ CRY2 "มีสมรรถภาพระดับโมเลกุลเพื่อทำหน้าที่เป็นตัวรับรู้สนามแม่เหล็กที่ไวแสง" ประเด็นนี้จึงอาจเหมาะในการศึกษาต่อ ๆ ไป<ref name=Foley/>

== ปัญหา ==
แม้จะ[[วิจัย]]กันมาแล้วกว่า {{nowrap |50 ปี}} ตัวรับรู้สนามแม่เหล็กในสัตว์ก็ยังระบุไม่ได้<ref name="Gould, J. L. 19842">{{cite journal | last = Gould | first = J. L. | year = 1984 | title = Magnetic field sensitivity in animals | journal = Annual Review of Physiology | volume = 46 | pages = 585-98 | doi = 10.1146/annurev.ph.46.030184.003101 | pmid = 6370118}}</ref>
เป็นไปได้ว่า ระบบตัวรับความรู้สึกทั้งระบบอาจบรรจุลงใน[[ลูกบาศก์]]ขนาด {{nowrap |1 มม.}} ได้โดยมีวัสดุแม่เหล็กน้อยกว่า 1 [[ppm]]
อนึ่ง การจำแนกส่วนของสมองที่แปลผลข้อมูลก็เป็นเรื่องยาก<ref>{{cite journal | last = Kirschvink | first = J.L. | year = 1997 | title = Magnetoreception: Homing in on vertebrates | journal = Nature | volume = 390 | issue = 6658 | pages = 339-340 | bibcode = 1997Natur.390..339K | doi = 10.1038/36986}}</ref>

ประเด็นที่ดูมีหวังมากที่สุดก็คือ คริปโตโครม{{Efn-ua | name = cryptochrome}} ระบบที่อาศัยเหล็ก และการเหนี่ยวนำทางไฟฟ้าแม่เหล็ก ล้วนแต่ก็มีข้อดีข้อเสีย
คือ คริปโตโครมได้พบในสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ รวมทั้งนกและมนุษย์ แต่ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาการหาทิศในเวลากลางคืนเพราะเป็นระบบที่อาศัยแสง
ส่วนระบบที่อาศัยเหล็กก็พบในนกเช่นกัน และถ้าพิสูจน์ได้ อาจเป็นมูลฐานการรับรู้สนามแม่เหล็กในสัตว์หลายสปีชีส์รวมทั้งเต่า
ส่วนการเหนี่ยวนำทางไฟฟ้าแม่เหล็กยังไม่พบและไม่ได้ตรวจสอบในสัตว์บก
อนึ่ง ยังเป็นไปได้ว่ามีกลไกที่เสริมกันสองอย่างซึ่งมีบทบาทตรวจจับสนามแม่เหล็กในสัตว์
ซึ่งก็เพิ่มปัญหาว่า กลไกแต่ละอย่างมีส่วนตอบสนองต่อตัวกระตุ้นขนาดไหน และสร้างข้อมูลอย่างไรเพื่อตอบสนองต่อสนามแม่เหล็กโลกซึ่งอ่อนมาก<ref name="Rodgers, C. T. 2009" />

นอกจากนั้นยังมีเรื่องวิธีและระดับการใช้
สัตว์บางสปีชีส์อาจใช้เป็นเข็มทิศคือสามารถรู้เหนือรู้ใต้ ในขณะที่สัตว์อื่นอาจเพียงแค่แยกแยะว่าเป็นบริเวณ[[เส้นศูนย์สูตร]]หรือขั้วโลกได้
แม้การรู้ทิศทางจะสำคัญในการหาทิศเพื่ออพยพ แต่ก็มีสัตว์มากมายที่สามารถรู้สึกถึงความแตกต่างเล็ก ๆ น้อย ๆ ของสนามแม่เหล็กโลกเพื่อคำนวณเป็นแผนที่ระบุพิกัดโดยละเอียดในระดับ {{nowrap |2-3 กม.}}หรือเล็กกว่านั้น<ref>{{cite journal | last = Gould | first = J.L. | year = 2008 | title = Animal navigation: The evolution of magnetic orientation | journal = Current Biology | volume = 18 | issue = 11 | pages = R482-R48 | doi = 10.1016/j.cub.2008.03.052 | pmid = 18522823}}</ref>
เพื่อทำแผนที่แม่เหล็ก ระบบรับรู้สนามแม่เหล็กจำเป็นต้องแยกแยะความแตกต่างเล็ก ๆ น้อย ๆ ของสนามแม่เหล็กรอบ ๆ ตัวเพื่อให้ทำแผนที่ซึ่งมีรายละเอียดพอได้
นี่เป็นไปได้ เพราะสัตว์หลายอย่างมีสมรรถภาพรับรู้ความแตกต่างกันเล็ก ๆ น้อย ๆ ของสนามแม่เหล็กโลก
ซึ่งแม้จะเป็นไปได้ทางชีววิทยา แต่ก็ยังไม่สามารถอธิบายได้ทาง[[กายภาพ]]
ตัวอย่างก็คือ นกเช่นพิราบสื่อสารเชื่อว่า ใช้แมกนีไทต์ที่ปากเพื่อกำหนดหลักทิศทางต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับแม่เหล็ก โดยอาจใช้แบบเป็นแผนที่<ref name="Rodgers, C. T. 2009" />
ถึงกระนั้น ก็ยังมีข้อเสนออื่นว่า นกพิราบสื่อสารและนกอื่น ๆ ใช้คริปโตโครมที่สื่อด้วยการเห็นเป็นเข็มทิศ<ref name="Rodgers, C. T. 2009" />

== เชิงอรรถ ==
{{รายการหมายเหตุ | group = upper-alpha |30em}}

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง |30em}}

== แหล่งข้อมูลอื่น ==
*{{cite web | url = http://www.ks.uiuc.edu/Research/cryptochrome/ | title = Cryptochrome and magnetic sensing | publisher = Theoretical and Biophysical Computations Group, University of Illinois at Urbana-Champaign}}
*{{cite journal | doi = 10.1016/0300-9629(91)90325-7 | author = Schiff, H | title = Modulation of spike frequencies by varying the ambient magnetic field and magnetite candidates in bees (''Apis mellifera'') | journal = Comp Biochem Physiol a Comp Physiol | volume = 100 | issue = 4 | pages = 975-85 | year = 1991 | pmid = 1685393 }}
*{{cite journal | vauthors = Johnsen S, Lohmann KJ | title = The physics and neurobiology of magnetoreception | journal = Nature Reviews Neuroscience | volume = 6 | issue = 9 | pages = 703-12 | date = September 2005 | pmid = 16100517 | doi = 10.1038/nrn1745 | url = http://www.nature.com/nrn/journal/v6/n9/abs/nrn1745_fs.html;jsessionid=50FBF6C267CC8B9A4CFF1C9F0FA2FCCE}}
*{{cite journal | last1 = Johnsen | first1 = Sönke | last2 = Lohmann | first2 = Kenneth J | year = 2008 | title = Magnetoreception in animals | department = feature article | journal = Physics Today | volume = 61 | issue = 3 | pages = 29-35 | doi = 10.1063/1.2897947 | bibcode = 2008PhT....61c..29J }}

[[หมวดหมู่:ชีวฟิสิกส์]]
[[หมวดหมู่:การรับรู้]]
[[หมวดหมู่:ภาวะแม่เหล็ก]]
[[หมวดหมู่:การรับรู้สนามแม่เหล็ก| ]]
[[หมวดหมู่:ชีววิทยาควอนตัม]]